سینماپرس: واقعی و رئالیسم بودن به این نیست که معتادها به لنز دوربین نگاه کنند! آیا این شعار نیست!؟ اگر فیلمسازی، سفیدیهای جامعه را انعکاس دهد، لابد متهم به شعار دادن میشود اما وقتی در یک نوآر چرک شهری، تمام جزئیات سیاه زندگی زاغه نشینی و… را نشان بدهد، شعار نیست!
شمس الدین حمیدیان/ سامان سالور قصه گوی خوبی نیست اما فیلمنامه نویس بهتری است! او سینما را همان گونه که هست شناخته است. فیلمهایش چندان تنوع ژانری ندارد اما به واسطه فیلم «چند کیلو خرما…» در حیطه ژانر تجربی (اکسپریمنتال) نشان داد مهارت بهتری دارد لذا به نظر می رسد او ژانر اجتماعی را نمیتواند درک کند و گواهش فیلم جدید او یعنی «سه کام حبس» است. سه کام حبس، حبس قصه است و سه گام برگشت به گذشتهای که هیچ دستاوردی ندارد حتی برای سینما.
اگر در «چند کیلو خرما برای مراسم تدفین» الگویی از یک دیستوپیا داشتیم با تلفیقی از ژانر وسترن و قابهای طبیعت به سبک فیلمهای ابزورد سهراب شهید ثالث و فیلمهای کیارستمی که انسانهای پرت شده در برهوت را نشان میداد، در سه کام حبس، با یک حبس قصه مواجهیم با دست و پا زدن در یک سیاه انگاری کش آمده، بیهیچ راه برون رفت.
|
آیا سینما حس است یا هوس!؟ گویا برای عدهای از سینماگران هنری، ساختن فیلم اجتماعی یک هوس زودگذر است برای تصاحب جوایز. و احیانا کور کردن همان اندک حس خوش رهایی و امید که در فیلمهای قبل انتقال میدادند. اپیدمی کردن معضلات، آن هم با ترکیبی از فیلمهای ناتورالیستی «لاک قرمز» و «ابدویکروز» از شمایل فیلم سه کام حبس است. خانوادهای بدبخت در جامعهای بدبختتر که باید به هم ترحم کنند وگرنه باید برای تباهی نامتناهی، تقلا کنند. |
مشکل فیلمنامه این فیلم، ساخته نشدن موضوع است، درواقع کارگردان خواسته است دیالوگها را به جزئیات تبدیل کند در حالیکه این دیالوگ – آن هم از نوع رکیک و چرک- نمیتواند موضوع را بسازد، بلکه بالعکس، این موضوع است که باید فیلمنامه را با تمام جزئیاتش شکل بدهد. حذف دانای کل، حذف متافیزیک و محو کردن تحول و راه برون رفت و… در این فیلم دیده میشود و علتش نیز توهم «رئالیسم» بودن فیلم است درحالیکه در ایران، شاید بعد از فیلم «جدایی نادر از سیمین» رئالیسم و ناتورالیسم را با هم اشتباه گرفتند.
ناتورالیسم در ایران، ضدآرمان است و اصولا ابزار خوبی برای بیان معضلات نیست و از این جهت است که فیلم برای دین ارزش قائل نیست، مثلا موقع سفره نذری سمانه، خبر میآید که شوهرش تصادف کرده، چه اینکه مجتبی (محسن تنابنده) هم به سمانه می گوید هروقت گرفتار شدیم، حواله به خدا و پیامبر نده! و سمانه هم که ابتدای فیلم چادر مشکی به سر دارد، تدریجا همان چادر را در میآورد ولی آنکه از خدا بخواهد مشکلاتش را حل کند، دست به دامان الهکان دروغینی مثل مواد و شیشه و… می شود.
این در حالی است که خلاقیت این فیلم به جای اینکه از ماه جوشان معنوی استمداد کند، چاه پر از تعفن کف آشپزخانه را نشان مخاطب میدهد! عروسکهای فیلم که این زن وشوهر در خانه میسازند تداعی گر لطافت و طبع کودکانه است اما ناگهان تبدیل به مترسک های شیشهای میشوند! آیا شفافیت انتقال ناهنجاریهای جامعه قرار است از روحیه لطیف سینما حکایت کند، یا شفافیت شیشهای مواد مخدر!؟
واقعی و رئالیسم بودن به این نیست که معتادها به لنز دوربین نگاه کنند! آیا این شعار نیست!؟ اگر فیلمسازی، سفیدیهای جامعه را انعکاس دهد، لابد متهم به شعار دادن میشود اما وقتی در یک نوآر چرک شهری، تمام جزئیات سیاه زندگی زاغه نشینی و… را نشان بدهد، شعار نیست!

سینماپرس: بهروز افخمی در برنامه «نقد سینما» خبر داد که در ایام جشنواره فیلم فجر در این برنامه حضور ندارد.
به گزارش سینماپرس، برنامه «نقد سینما» شب گذشته با اجرای بهروز افخمی و با حضور مهدی فخیم زاده کارگردان سینما و تلویزیون در بخش اول و محمود اربابی و مسعود نجفی، عضو هیئت انتخاب و مدیر روابط عمومی جشنواره سی و هشتم فیلم فجر روی آنتن شبکه پنج سیما رفت.
مهدی فخیم زاده در این برنامه در ابتدا درباره سریال سازی در تلویزیون و اینکه پس از سالها برای ساخت «مشت آخر» به سینما بازگشته است در توضیحاتی بیان کرد: من زمانی وارد تلویزیون شدم که «تنهاترین سردار» در حال ساخت بود اما دچار مشکلاتی بود و من از طریق غلامرضا موسوی فهمیدم که این سریال چه مشکلاتی در پروسه تولید دارد و حبیب ایلبیگی که رییس دفتر محمدمهدی حیدریان بود مرا مامور به خدمت کرد که ادامه این سریال را بسازم. من ابتدا نامهای نوشتم و بیان کردم که سریال با سبک من نمیخواند و از من خواستند دوباره صحنهها را با خواست خود بگیرم.
وی درباره علاقهاش به کار در تلویزیون اظهار کرد: برای من که چشمی به جشنوارهها ندارم و توجهم به مخاطب عام است کار در تلویزیون برایم مناسبتر بود.
فخیمزاده که طی این سالها چندین سریال پلیسی داشته است درباره اینکه از ساخت این آثار سرخورده شده است یا نه عنوان کرد: من سرخورده نشدم ولی معضلاتی در سریال سازی پیش آمد به گونهای که آثار چندین متولی پیدا کرد که هر یک نظری دارند. در «فوق سری» کمی از این دخالتها دلزده شدم. من قبل از آن «حس سوم»، «خوابوبیدار»، «بیصدا فریاد کن» «ساختمان ۸۵» و… را هم ساخته بودم اما سر این مجموعه گویی دو بار سریال را نظارت میکردند یک بار پلیس و یک بار پخش شبکه که به این نتیجه رسیدم که فعلاً سریالهای پلیسی را هم مثل پروژههای تاریخی کار نکنم. البته ژانر پلیسی را همچنان دوست دارم. ۷۰ درصد فیلمهای سینمایی در این ژانر ساخته میشود.
دفاتر تهیهکنندگی فیلمهای لوده پیشنهاد میدهند
فخیمزاده در بخش دیگر سخنان خود درباره فیلم «مشت آخر» که بهتازگی در سینماها اکران شده است، گفت: دفاتر تهیهکنندگان برای کمدیهای لوده پیشنهاد میدهند ولی من لحنی از کمدی را دارم که در «خواستگاری» و «همسر» داشتم و در «مشت آخر» هم وجود داشت.
وی درباره ماهیت سالنهای سینمایی برای نمایش فیلمهای جدی و اینکه بیشتر برای فیلمهای کودکان و آثار کمدی مناسب است، گفت: سالنها گاهی فوتبال نشان میدهند و مردم هم از این کار استقبال میکنند، این نشان میدهند سینما بیشتر به مکانی برای دورهمی تبدیل شده است نه انتخاب فیلم. ارائه فیلم باید بهگونهای باشد که خانوادهها را بیرون بکشاند. اکنون ما به طور روتین تماشاگر را از دست دادهایم و فقط یک ژانر لوده باقی مانده است که تماشاگر با آثارش بخندد.
فخیم زاده درباره وسواس خود نسبت به بازیگری عنوان کرد: من برای هنر بازیگری خیلی احترام قائلم بازیگر در مقابل دوربین خیلی تنهاست ولی در کارگردانی، عوامل فیلم هستند و حتی در تدوین و مونتاژ نیز میتوان کار را دوباره درست کرد. مثلاً در «خوابوبیدار» مرگ رویا نونهالی خوب درنیامده بود و من دوباره صحنه را چیدم. کارگردانی راحتتر است بازیگری اما کار ترسناکی است.
وی در ادامه درباره انتخاب بازیگر نیز عنوان کرد: اگر کاپولا، آل پاچینو را انتخاب نمیکرد دیگر فیلم پدرخوانده به خروجی کنونی تبدیل نمیشد و خودش هم دیگر نمیتوانست پدرخوانده را تکرار کند.
در بخش دیگر این برنامه محمود اربابی عضو هیئت انتخاب و مسعود نجفی مدیر روابط عمومی جشنواره فیلم فجر حضور یافتند.
تکرار فیلمهای جشنواره فجر در روز بعد در پردیس ملت
مسعود نجفی مدیر روابط عمومی جشنواره فیلم فجر در ابتدا درباره خبرهای جدید از جشنواره بیان کرد: امسال برای اولین بار در سینمای رسانه تکرار فیلمها را داریم. برخی از همکاران رسانهای معمولاً فیلمها را از دست میدهند و امسال با توجه به سالنهای جدیدی که در ملت اضافه شده است ۲ سالن برای تکرار فیلمهای روز قبل است.
اربابی در ادامه در واکنش به سخن افخمی درباره حضور سینماگران پیشکسوت در بخش خارج از مسابقه گفت: جشنواره ایجاد موقعیتی برای چالش هنری و فکری است و با فوتبال فرق دارد که فکر کنیم با افزایش سن دیگر توانمندی وجود ندارد.
وی اضافه کرد: اینکه یک فیلمساز جوان با یک فرد کارکشته رقابت کند، شور و حال ایجاد میکند. از طرفی ممکن است فیلمهای خارج از مسابقه بیشتر شود.
امسال اکران ویژهای برای نابینایان، ناشنوایان و معلولان داریم. سالنی در «ایرانمال» داریم که فیلمها روزی سه سئانس به صورت جدا برای این دوستان نمایش داده میشوداکرانهای ویژه برای نابینایان، ناشنوایان و معلولان
نجفی در ادامه درباره اکرانهای ویژه جشنواره اعلام کرد: امسال اکران ویژهای برای نابینایان، ناشنوایان و معلولان داریم. سالنی در «ایرانمال» داریم که فیلمها روزی سه سئانس به صورت جدا برای این دوستان نمایش داده میشود. برای نابینایان شرح متن دارد، برای ناشنوایان با زبان اشاره و در ۱۰ روز نمایش فیلمها را خواهیم داشت.
اربابی سپس به سرمایهگذاری سازمان سینمایی روی فیلمنامههای اقتباسی اشاره کرد و گفت: در ایامی که باقی مانده است سازمان سینمایی برنامه دارد که به تهیهکنندهها کمک کند که از کتابهای مختلف بتوانند اقتباس داشته باشند، در این طرح هم برای نویسنده حق رایت در نظر گرفته شده است و هم برای تهیهکنندهای که میخواهد فیلمنامه اقتباسی تولید کند. در این مدل از طریق بررسی آثاری که تهیهکنندهها خواندهاند رایت آنها از نویسنده یا ناشر خریداری میشود.
وی در پاسخ به اینکه چرا رایت همه کتابهای پرفروش خریداری نمیشود، بیان کرد: در حال حاضر به بنیاد فارابی مراجعه کنید شاید رایت تعدادی کتاب را خریداری کردهاند که کسی هم نمیخواهد آن را بسازد.
اربابی در پایان درباره یک تغییر مورد نظرش که میتواند در آینده رخ دهد، گفت: یکی از تغییرات خوب در جشنواره این است که هیئت انتخاب را حذف کنند. این کار اتفاقی جدید است و دیدیم که در جشنواره «سینما حقیقت» هم جواب پس داد. البته حذف هیئت انتخاب به این معنا نیست که کلا گروهی وجود نداشته باشد، بلکه تیم مشاوره دبیر جشنواره در طول سال آثار را دنبال کند، به دبیر پیشنهاد کند تا فرآیند انتخاب آثار جشنواره به گونهای دیگر باشد.
افخمی نیز در پایان با اشاره به تولید سریال «رعد و برق» در شهرستان به نبودش در برنامه «نقد سینما» در طول جشنواره اشاره و بیان کرد: امسال از من این فرصت گرفته شد که فیلمهای جشنواره را ببینم. به همه دوستانی که این فرصت را دارند حسادت میکنم چون باید به شهرستان بروم و سریال بسازم!
برنامه تلویزیونی «نقد سینما» به تهیهکنندگی یوسف بچاری در ایام جشنواره هر شب ساعت ۰۰:۳۰ دقیقه نیمه شب روی آنتن شبکه پنج میرود.