اخبار سینمایی

سینماپرس: هم‌زمان با یازدهمین جشنواره‌ پویانمایی تهران آمفی‌تئاترهای کانون پرورش فکری در سراسر کشور میزبان انیمیشن‌های جشنواره می‌شوند.

سینماپرس: جذابیت «یلدا» که تقریبا تمام آن در استودیو، اتاق فرمان و پشت صحنه یک برنامه تلویزیونی می‌گذرد، از همان برنامه تلویزیونی فراتر نخواهد رفت. واقعا کسی حاضر است برای تماشای یک قسمت از «ماه عسل» به سینما برود؟

به گزارش سینماپرس جشنواره سی و هفتم فیلم فجر سرشار از وقایع و اتفاقاتی شده که علاوه بر انتقاد سینماگران، منتقدان سینما و اهالی رسانه، همزمان با چهلمین سالگرد پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی انتقاد علمای دینی را نیز با خود به همراه داشته است. در همین رابطه نگاهی داریم به برخی از انتقاداتی که مراجع تقلید و علمای اعلام طی روزهای اخیر نسبت به این رویداد سینمایی داشته اند.

*********************

آیت الله نوری همدانی از مراجع عظام تقلید یک روز پس از مراسم افتتاحیه جشنواره فیلم فجر اظهار داشتند: در افتتاحیه فیلم فجر به نام جشن انقلاب اسلامی اعمال ضدارزش اتفاق افتاده، آقایان بدانید این انقلاب اسلامی بود، به بهانه جشن انقلاب ارزش‌های اسلامی را زیر پا نگذارید.

حضرت آیت‌الله العظمی نوری همدانی از مراجع عظام تقلید در درس خارج فقه چهارشنبه ۱۰ بهمن‌ماه خود در مسجد اعظم قم با اشاره به ورود به چهل‌ویکمین سال انقلاب اسلامی ابراز داشت: باید قدردان انقلاب باشیم، این انقلاب خدمات فراوانی کرد، از عمران گرفته تا عرصه بین‌المللی، ما فراموش نمی‌کنیم که در چه وضعی از نظر امکانات بودیم.

این مرجع عظام تقلید با اشاره به بعضی برنامه‌های سالگرد پیروزی انقلاب بیان داشت: باید این ایام را گرامیداشت، اما توجه داشته باشیم این انقلاب اسلامی بود و برای برقراری ارزش‌ها نه اینکه به نام جشن انقلاب ضدارزش ترویج شود.

وی افزود: از قرار اطلاع به عنوان جشنواره فیلم، عمل ضدارزشی انجام شده که مایه تأسف است.

آیت الله محمد جواد فاضل لنکرانی رئیس مرکز فقهی ائمه اطهار (ع) نیز چند روز قبل در این باره گفت: در بحث هنر هنرمندان و اصحاب هنر از حوزه مطالبه گر هستند، این در حالی است که جشنواره‌ای را به نام دهه فجر انقلاب می‌گیرند که بدترین محرمات در آن انجام می‌شود و آنگاه می‌گویند حوزه مقصر است!

وی افزود: در حالی که حوزه خبر ندارد این جشنواره را چه کسانی با چه اهدافی می‌گیرند و اصلا دخالتی در اجرای آن ندارد؛ رسانه و اصحاب رسانه گاهی کار یک ساله خود را با برگزاری یک جشنواره زیر سؤال می‌برند و یک سال روی حجاب و ارزش‌ها سخن می‌گویند، اما در جشنواره‌ای همه زحماتشان را بر باد می‌دهند؛ دهه فجر باید نشان دهنده شاخص‌های نظام و انقلاب باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحسین حسینی قمی کارشناس دینی در برنامه سمت خدا (سه‌شنبه ۱۶ بهمن‌ماه) با انتقاد از برخی حاشیه‌های سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر و ترویج اشرافی‌گری از سوی سلبریتی‌ها گفت: ما نباید طلبکار همه باشیم، واقعاً عجیب است وقتی جشنواره می‌شود یک عده‌ای در این ایام طلبکار این مردم مظلوم و پابرهنه می‌شوند، من یک سؤال دارم، هیچ کاری به حجاب، رفتار و عقاید و … این قبیل امور نداریم، ‌ همه این‌ها به کنار!

وی افزود: شماها که در این جشنواره رژه ثروت، تجمل و اشرافی‌گری می‌روید، مردم بیچاره الان گوشت در خانه‌هایشان پیدا نمی‌شود. مرغ از سفره‌ها پریده، زیر ۲ میلیون تومان یک بازنشسته حقوق می‌گیرد، با هزار گرفتاری، بدختی، مستاجری که دارد.

حجت‌الاسلام حسینی قمی با گلایه از برخی هنرمندان که قیمت لباس‌های میلیونی خودشان را در جشنواره فیلم فجر در فضای مجازی رسانه‌ای کرده‌اند، تصریح کرد: نوش جانتان، اما به چشم این مردم نکنید. حالا دخترها و پسرهایی که سرشان شب و روز در اینستاگرام است و می‌بیند این خانم و آقا با این لباس، زن و مرد هم ندارد. بی‌حجابی و بدحجابی آن هیچی! از انقلاب طلبکار هستند هیچی! بعد از چهل سال مطالبه است. او حرف خودش را بگوید و من هم حرف خودم را بگویم. از اینا گذشتیم.

وی ادامه داد: آن ۱۲ میلیون دختر و پسر مجردی که در منزل نشسته‌اند، پول در بساط ندارند، آه ندارند که با ناله سودا کنند. نان ندارند بخورند، مرغ و گوشت از سفره‌شان پریده، شما با این رژه رفتن و مدلینگ، جیگر این‌ها را خون نکن و داغ دلشان را تازه نکن.

این کارشناس دینی اظهار داشت: اصلاً حجابتان به کنار، ولی دل‌های مردم را نسوزانید. بعد خودت می‌روی گزارش می‌نویسی که من پول لباسم چندین میلیون هست. اصلاً بحث حجابش هیچی! دل دیگران را نسوزانید.

وی گفت: روایتی سلمان فارسی را شیخ صدوق نقل می‌کند که روزی خدمت حضرت زهرا (س) رسیدم، نگاه کردم و دیدم که چادر حضرت ۱۲ وصله داشت. نمی‌گویم چادر وصله‌دار بپوشید. اسلام این را نگفته است. بله در زمانی که همه گرفتار هستند و مردم ندارند، شما رعایت کن.

*********************

حال باید دید آیا مسئولان سینمای ایران که خود را به ندیدن و نشنیدن زده اند، قصد دارند در زمینه این انتقادات نیز سکوت کنند؟

آقایان حسین انتظامی، ابراهیم داروغه زاده و سایر دست اندرکاران برگزاری جشنواره باید پاسخگوی این انتقادات باشند.

در فیلم «ناگهان درخت» صفی یزدانیان یک گنگی گفتمانی خودنمایی می‌کند. این گنگی گفتمانی فیلم را دو پاره می‌کند. یک سر گفتمانش نوستالوژی است و یک سر دیگر فرو رفتن در زمان حال. هیچ هارمونی و نقطه میانی روایی برای اتصال این دو سر وجود ندارد. همین مسئله اثبات می‌کند که روشنفکرانی نظیر او، ‌هنوز در ارائه آرا و نظراتشان دچار لکنت گفتنمانی هستند.

چرا استنباط کردیم که صفی یزدانیان از طیف روشنفکران است؟ فیلم و ساختار آثارش چنین گواهی می‌دهد. شاخصه لکنت مختص چنین آثاری است. در نیم قرن اخیر روشنفکران به همین لکنت مبتلا بوده‌اند و متن فیلم از این لکنت گفتمانی نیم‌ قرنی بی‌نصیب نیست. فیلم با روایت اول شخص و بر مبنای صدای شخصیت اصلی پیش می‌رود. این نگره گواهی بر لکنت مولف می‌دهد. جهانی که خلق می‌کند و شخصیت اصلی فیلم یعنی فرهاد هم دچار این لکنت است.

حتی شخصیت قبلی فیلم یزدانیان، فرهاد (علی مصفا) در فیلم «در دنیای تو ساعت چنده؟» همین مشکلات را دارد و قصه فیلم قبلی یزدانیان، درباره مردی است که در گذشته نتوانسته عشق خود را به زنی که دوستش دارد، ابراز و اعلام کند در نتیجه همیشه ناکام مانده است. این طیف از روشنفکران چون شجاعت ابراز ندارند از ترس خود فانتزی می‌سازنند. برای همین هامون با خواب و فانتزی آغاز می‌شود. در نیمی از آثار روشنفکری فانتزی مسلط است، چون شبه روشنفکران، روشنفکران و حتی الگوبرداران و پیروانشان، اراده محکمی ندارند به همین دلیل پناهنده  به سرزمین فانتزی‌های جنسی، عاطفی و هنری خود می‌شوند.   

در فیلم در دنیای تو ساعت چند است، گلی (لیلا حاتمی) پس از ازدواجش به فرانسه می‌رود و برای مدتی به ایران بازمی‌گردد و فرهاد (علی مصفا) در دورانی که این زن متاهل است سعی می‌کند با کنشگری خاصی، ‌عشق خود را به این زن ثابت کند. نوعی از معاشقه نوستالوژیک با زن شوهرداری که مرد به عنوان عشق سابق از ابراز آن در گذشته ناتوان بوده و حالا در دورانی که این زن متاهل است، کمی شجاعت پیدا می‌کند تا فانتزی‌هایش را نشان دهد.

در فیلم «ناگهان درخت»،‌ فرهاد آنقدر قدرت ندارد که اصلی‌ترین مطالبه‌اش، ‌یعنی داشتن فرزند را از همسرش طلب کند و باز هم به همان لکنت دچار است. با در نظر گرفتن هر دو فیلم یزدانیان، درخواهیم یافت که مردان قصه‌های فیلم او جرات ابزار خودشان و خواسته‌هایشان را ندارند.

فیلم که دیدگاه و گفتمانی ندارد،‌ جرات هم ندارد، شخصیت‌هایش هم بزدل‌های فتیشیست هستند و او تلاش می‌کند که به نمایش شخصیت‌هایی بپردازد که متمایزند. ناتوانی با تمایز، فرسنگ‌ها با یکدیگر فاصله دارند، وقتی شخصیت اصلی قصه‌های یزدانیان، فرهادها، اراده متوسطی برای  ابراز خود و خواسته‌هایشان را ندارند، دچار عقده‌های روانی می‌شوند تا جایی که این عقده در رابطه فرهاد با گلی (فرزند یحیی) بروز پیدا می‌کند.

پیمان معادی نقش فرهاد را در فیلم  ناگهان درخت بازی می‌کند. مرد منفعل تیپ روشنفکر طبقه متوسط که از بی خاصیتی و بی ارادگی‌اش، تماشاگر او را به سخره خواهد گرفت و دقیقا به یاد شخصیت ایرج در بمب خواهیم افتاد که معادی ایفا می‌کرد. یک مرد بی‌خاصیت منفعل در روابط زناشویی که مشکل روانی‌اش را با همسرش  به سختی حل می‌کند.

اگر مهرجویی در هامون خلاقیت، شخصیت‌های روشنفکرنما را دست می‌انداخت،‌ معادی و صفی یزدانیان مردانگی و اقتدار زیستی آنان را به چالش می‌کشند.

 آیا همه روشنفکران مردان ذلیل، بی خاصیت و عقده‌ای هستند؟ ‌آنطور که معادی در بمب نشان می‌دهد و صفی یزدانیان در دو اثر اخیرش؟ اگر طبقه متوسط تیپیکال روشنفکر آنچنان که در ناگهان درخت می‌بینیم بچه ننه و ننر هستند،‌ادعاهای بعدی روشنفکران برای چیست؟ چرا از تحولات پس از انقلاب با نقش و نگاری از دروغ، طلبکاری خود را نشان می‌دهند؟

شخصیت‌هایی مثل فرهاد  ناگهان درخت، در وهله نخست عقده‌های اخلاقی و جنسی خود را حل و فصل کنند، ‌سپس ادعاهای دیگری را در مسیر زندگی‌اشان  مطرح کنند. وقتی شخصیت اصلی،‌ ننر و بچه ننه است و عرضه اداره خویش را ندارد و وابستگی‌اش به مادر تا میانسالی حل و فصل نشده،‌ چگونه خاطرات دوران کودکی ‌اش رنگی و زیبا (مربوط به دوران پهلوی) و در دوران جوانی زشت و تیره (در دوران انقلاب) است. این شخصیت اراده فردی محکمی ندارد که زندگی‌اش را بسازد.

وقتی فرهاد از عقده‌های خاص روانی‌اش خلاص نشده، ‌چگونه  می‌تواندبا یک ذهن علیل میان دو دوره تاریخی تفکیک قائل شود؟ نکته مهمتر این است که دوران کودکی فرهاد –پهلوی – شاد و زیباست اما به جوانی وو انقلاب می‌رسد، به یک دلیل واهی دستگیر می‌شود و سال‌ها در زندان باقی می‌ماند، آنهم به جرمی که هنوز مرتکب نشده است.

جرمش گوش دادن موسیقی و خواندن کتاب است. آیا با هر استدلالی می‌توان دروغ‌های ناگهانی «ناگهان درخت» را باور کرد. روشنفکرانی نظیر فرهاد که توانایی اداره خودشان و همسرشان را نداشتند و ناکام در همه دوره‌های تاریخی بودند، با ایجاد تمایز میان حال و گذشته، در پی نادیده گرفته شدن ناتوانی‌های خودشان هستند. ناگهان درخت میان دوران پهلوی و دهه شصت تفاوت قائل می‌شود و دوران اول را سپید و دوران دوم سیاه تصویر می‌کند. این وجه تمایزها و سپید و سیاه نگاه کردن به این دو دوران ریشه در ضعف‌های شخصیت‌هایی نظیر فرهاد و خالقش دارد. لکنت،عدم تسلط بر خویشتن، عدم بهره‌بری از مفهوم شجاعت، تمام این‌ها مولفه‌هایی است که فیلم را تبدیل به حدیث نفس می‌کند.

*تسنیم

سینماپرس: روز نهم برگزاری جشنواره فیلم فجر نیز همانند روزهای دیگر حاشیه های زیادی را به دنبال داشت، حاشیه هایی که گویا تمامی ندارند و همگی به دلیل بی برنامگی مسئولان جشنواره فیلم فجر و عمل نکردن آن ها به وعده ها و شعارهای شان رخ می دهد.

سینماپرس: سعید الهی در برنامه «شهر فرنگ» با اشاره به شرایط اقتصادی کشور، از بی توجهی سینماگران به این موضوع انتقاد کرد.

سینماپرس: کتاب های مجموعه آثار عکس و پوستر سی و هفتمین جشنواره تئاتر فجر با عناوین «اعلان» و «لحظه جادویی» منتشر شد.

سینماپرس: فروش بلیت نمایش‌های حاضر در سی و هفتمین جشنواره‌ بین‌المللی تئاتر فجر از امروز نوزدهم بهمن آغاز شد.

به گزارش سینماپرس، «چهارسوی هنر» نام بخش تازه جشنواره است که در آن گالری‌داران  معتبر از سراسر کشور، آثار برگزیده هنرمندان خود را در معرض نمایش و فروش گذاشته‌اند. سید عباس صالحی روز گذشته ۱۸ بهمن ماه ضمن بازدید از این بخش از جشنواره که در باغ‌موزه قصر برپاست، با بیش از ۵۰۰ اثر برگزیده از هنرمندان جوان و پیشکسوت کشور که در چرخه اقتصاد هنر قرار دارند، آشنا شد و از نزدیک پای صحبت گالری‌داران نشست.

گالری‌داران نیز تلاش کردند در این بازدید که بیش از ۲ ساعت به طول انجامید، گوشه‌هایی از تجربه و روش خود برای شناسایی استعدادهای جوان، جمع‌آوری آثار و نحوه فروش آنها را در بازارهای داخلی و خارجی را برای وزیر شرح دهند و از مشکلات و دستاوردهای خود بگویند.

لی‌لی گلستان نماینده گالری‌داران و صاحب غرفه گلستان به وزیر گفت که از استقبال مردم از این بخش  بسیار راضی بوده است. او توضیح داد که در نمایشگاه «چهارسوی هنر» خوشبختانه میزبان حضور خریداران و بازدیدکنندگانی بوده است که تاکنون آنها را ندیده بوده است و این اتفاق خوب جشنواره امسال است.

در پایان این دیدار وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: بازدید از این همه آثار خوب و قابل توجه نیاز به وقت بیشتری دارد. این رویداد برای نخستین بار در جشنواره هنرهای تجسمی فجر اتفاق می‌افتد و چند نکته درباره آن وجود دارد که آن را مهم می‌کند. در درجه اول، خود گالری‌ها هستند که کنار هم جمع شده‌اند. نکته‌ای که در دولت دوازدهم به آن توجه شده است این است که صنوف وقتی در کنار هم قرار می‌گیرند هم‌افزایی شان شتاب‌بخش می‌شود. گالری‌ها هر کدام به تنهایی کارهای خوبی انجام داده‌اند و از این پس نیز انجام می‌دهند.

وی در توضیح بیشتر گفت: حقیقت این است که کنار هم قرار گرفتن گالری داران می‌تواند اتفاق‌های تازه‌ای را رقم بزند. به همین دلیل به نظرم اتفاق امسال اتفاق مبارکی است که می‌تواند در آینده ادامه پیدا کند. چون این مجموعه در کنار هم می‌توانند در بخش‌های محتوایی و کیفی و نیز اقتصادی به هم کمک کنند.

او درباره دومین ویژگی مهم جشنواره هنرهای تجسمی امسال بیان کرد: همواره یک حلقه مفقود میان گالری‌ها و حراج تهران داشتیم و من امیدوارم این دست اتفاق‌ها این حلقه را ایجاد کند. کنار هم قرار گرفتن گالری‌ها می‌تواند واسطه‌ای باشد برای ارتباط اقتصاد و فرهنگ گالری با اقتصاد و فرهنگ حراج. این اتفاق یک فرصت است برای این که در جشنواره و پس از آن در طول سال، فاصله ها کمتر شود. اقتصاد هنرهای تجسمی نباید فقط متکی به فروش گالری یا حراج باشد. این یک حوزه بهره‌وری از فضای لذت‌های بصری است.

سیدعباس صالحی همچنین کنار هم قرار گرفتن تهرانی‌ها و استان‌های دیگر را از دیگر ویژگی‌های ارزشمند این رویداد تازه دانست و درباره آن اظهار کرد: در فضای استان‌ها شاهد حرکت رو به جلو و با شتابی هستیم. به نظر بنده اگر این کنار هم بودن تداوم یابد، استان‌ها می‌توانند این شتاب را افزایش دهند.

این مدیر هنری در ادامه سخنانش به برداشت خود از دیدار و گفتگو با گالری‌داران اشاره کرد و گفت: ما نیاز داریم مصرف‌کننده‌های بیشتری را به میدان بیاوریم. اینکه خریداران آثار تجسمی در یک دایره محدود باشند طبیعتا به اقتصاد تجسمی ضربه می‌زند. این در حالی است که تولیدکنندگان هنرهای تجسمی رو به افزایش هستند. طبیعی است که باید مصرف‌کنندگان هم به همین اندازه رشد کنند. صرفا نباید مجموعه‌داران خاص مخاطبان هنرهای تجسمی ما نباشند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: اقتصاد هنرهای تجسمی در سطح جهانی یک حرکت چندهزارمیلیارد دلاری است. اما در ایران فاصله زیادی میان آنچه هست و آنچه باید باشد وجود دارد. ما هنرمندان تجسمی‌مان در شاخه‌های متعدد مدام فراوان‌تر شده‌اند. درست است که برخی از خالقان هنرهای تجسمی برای معیشت کار نمی‌کنند اما بخش قابل توجهی از آنها به معیشت خود می‌اندیشند. پس باید این فاصله را کمتر کنیم. این اتفاق که امروز شاهدش هستیم یکی از راه‌ها است.

وی دولت را یکی از خریداران جدی هنرهای تجسمی دانست و گفت: باید نگاه ویژه‌ای در بخش دولتی ایجاد شود. البته منابع دولتی محدودتر شده است اما در همه جای دنیا دولت‌ها خریداران جدی آثار تجسمی هستند. هشتاد میلیون جمعیت داخلی و چند میلیارد جمعیت جهانی داریم که مخاطبان بالقوه ما هستند که باید نگاه جدی به آنها داشته باشیم.

صالحی همچنین به جایگاه صادرات آثار هنری در شرایط تحریم اشاره کرد و توضیح داد: حوزه فرهنگ و هنر مشمول این اتفاق‌ها از جمله تحریم ها نیست. در حوزه هنر به طور عام و هنرهای تجسمی به صورت خاص می‌توانیم فرصتی برای صادرات کالای ایرانی پیدا کنیم. به نظرم باید این فرصت را جدی بگیریم. پیش از این ابهامی درباره مسئولیت فروش کالای هنری ایرانی در دنیا وجود داشت که یک اصلاحیه قانونی از طرف وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره آن تهیه شد. بر طبق این مصوبه مسئولیت فروش و نمایش آثاری که مربوط به صد سال گذشته هستند در خارج از کشور با وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است.

در این بازدید سید محمد مجتبی حسینی معاون هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، هادی مظفری ‏مدیرکل هنرهای تجسمی، ابراهیم حقیقی دبیر یازدهمین دوره جشنواره هنرهای تجسمی فجر، سید امیر سقراطی دبیر هنری این رویداد، ‏محسن سلیمانی دبیر اجرایی جشنواره، احسان آقایی مدیر موزه هنرهای معاصر تهران و مژگان قدوسی مدیر بخش «چهارسوی هنر» وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی را همراهی کردند.

سینماپرس: دو نوازی کمانچه و دودوکِ حسام اینانلو و رضا عسگرزاده علاوه بر تهران در چهار شهر دیگر در قالب سی‌وچهارمین جشنواره موسیقی فجر روی صحنه خواهد رفت.