سینماپرس: قطعاً یکی از سخت ترین کارها در آستانه نوروز نوشتن از درگذشت کسانی است که آثار و یاد آن ها در حافظه جمعی ما ماندگار شده است؛ متأسفانه سال ۱۴۰۱ برای اهالی فرهنگ و هنر و به خصوص سینمایی ها سال خوبی نبود و ما شاهد از دست دادن افرادی بودیم که جای خالی آن ها هرگز پر نمی شود.
به گزارش خبرنگار سینماپرس سال ۱۴۰۱ با تمام تلخی ها و شیرینی هایش رو به پایان است؛ اینک در آستانه آخرین پنجشنبه سال و بنابر یک سنت قدیمی یادی می کنیم از برخی شخصیت های فرهنگی و هنری که هرچند به صورت مادی از میان ما رفته اند اما تا زمانی که آثار ماندگارشان در سینما و تلویزیون و هنرهای نمایشی ماندگار است، مانا و جاودان هستند و هرگز در دل و ذهن مردم و دوست داران شان نخواهند مرد.
در سال ۱۴۰۱ جامعه هنری ایران در بخشهای مختلف چهره هایی را از دست داد. در این میان نادر طالب زاده، امین تارخ، جلال مقامی، منوچهر اسماعیلی، شهلا ناظریان، بابک برزویه، شهرام عبدلی و… جزو هنرمندانی بودند که مرگ شان ضمن ایجاد واکنش های گسترده در جامعه هنری، در میان عموم افراد جامعه نیز واکنش های بسیاری را برانگیخت و تعداد بیشتری از مردم از مرگ و نبود مادی آن ها سوگوار شدند و علیرغم وجود کرونا مراسم تشییع باشکوه و قابل توجهی برایشان برگزار کردند.
در ادامه مطلب به صورت فهرست وار بر اساس حروف الفبا نگاهی خواهیم داشت به کارنامه هنری ۴۰ هنرمند کشور آقایان و خانم ها: مسعود اسداللهی، وحید اسلامی، منوچهر اسماعیلی، داود امیری، خسرو بامداد، بابک برزویه، علیرضا پاکزاد، سرور پاک نشان، فرزانه پزشکی، سیدمحمدحسین پناهی، امین تارخ، محسن جعفری راد، محمد حاج حسینی، ذبیح الله زرندی، مصطفی سماوات، هادی سیف، مهرنوش شریعتی، اسماعیل شنگله، حسین شهابی، برات الله شیبانی، منوچهر صادق پور، مهدی صباغی، نادر طالب زاده، ابوالفضل طباطبایی، شهرام عبدلی، مهرداد عشقیان، جلیل فتوحی نیا، محمود فاطمی، محمدنادر کاشانی، هوشنگ لطیف پور، افسانه محمدی، عباس معروفی، روح الله مفیدی، جلال مقامی، شهروز ملک آرایی، فرشاد منجزی پور، شهلا ناظریان، امیرحسین ندایی، محمدجواد نظری گلپایگانی و اصغر یوسفی نژاد که جزو چهره های شاخص هنری بودند و اهالی سینما، تلویزیون، تئاتر و فرهنگ و هنر، همچنین مردم هنردوست و هنرپرور کشورمان در اندوه و ماتم آن ها در سوگ نشستند.
*************************************
مسعود اسداللهی بازیگر، کارگردان و فیلمنامه نویس قدیمی سینما و تلویزیون ایران بودکه در تابستان سال ۱۴۰۱ در آمریکا درگذشت. اسداللهی بازی در فیلم هایی نظیر «درشکه چی» و «آرامش در حضور دیگران» را در کارنامه خود داشت و پس از پیروزی انقلاب اسلامی فیلم «قرنطینه» را درباره یک سلطنتطلب فراری، با بازی فخری خوروش، جمیله شیخی، فرخلقا هوشمند، رضا کرمرضایی و خودش ساخت.
وحید اسلامی کارگردان و نویسنده سینما متولد سال ۱۳۵۷ بود که در سن ۴۴ سالگی روز پنجشنبه ۹ تیر ۱۴۰۱ بر اثر بیماری درگذشت؛ «دزدان خیابان جردن» یکی از آثار سینمایی او است. وی همچنین در آثاری همچون برنامه تلویزیونی «ویتامین خ» و همچنین در سینمای ایران سابقه مطبوعاتی داشت و مدتی در روابط عمومی بنیاد سینمایی فارابی مشغول به فعالیت بود.
منوچهر اسماعیلی که به عنوان صدای ماندگار سینمای ایران از وی یاد می شود کار دوبله را از سال ۱۳۳۶ آغاز کرد و از سال ۱۳۴۲ مدیریت دوبلاژ بسیاری از فیلم های سینمایی و گویندگی برنامه های رادیویی را برعهده گرفت؛ زهره شکوفنده دیگر دوبلور برجسته ایرانی دختر دایی او است. عمده شهرت وی بخاطر تیپ سازی بسیار و دوبلوری چند شخصیت در فیلم می باشد که می توان به نقش های شعبان جعفری با بازی محمدعلی کشاورز٬ رضا تفنگچی با بازی جمشید مشایخی و هزار دستان با بازی عزت الله انتظامی در فیلم «هزار دستان» اشاره کرد. یکی از دوبله های ماندگار وی مرتبط با فیلم سینمایی «محمد رسول الله (ص)» به کارگردانی زنده یاد مصطفی عقاد است که وی دوبله نقش حمزه با بازی زنده یاد آنتونی کوئین را در آن فیلم بر عهده داشت. در چند فیلم دیگر نیز آنتونی کوئین را با صدای اسماعیلی به یاد می آوردیم؛ از جمله فیلم های «باراباس»، «زوربای یونانی»، «جاده و آتیلا» (دوبله اول). از میان بازیگران مطرح سینمای ایران هم که او دوبله نقشهایشان را برعهده داشته میتوان به گویندگی به جای بهروز وثوقی در فیلمهای متعددی همچون «قیصر»، «داش آکل»، «سوته دلان» و «رضا موتوری»، جمشید مشایخی در فیلمهای «قیصر» و «کمالالملک»، داریوش ارجمند در سریال «امام علی (ع (» و فیلم «ناخدا خورشید» اشاره کرد. یکی از ماندگارترین هنرنماییهای اسماعیلی هم در فیلم «مادر» زنده یاد علی حاتمی بود که همزمان به جای سه بازیگر یعنی محمدعلی کشاورز، جمشید هاشمپور و اکبر عبدی صحبت کرده بود.
داود امیری فیلمبردار سینما و تلویزیون بود که بامداد دوشنبه، پنجم اردیبهشت در ۴۹ سالگی درگذشت. امیری سابقه مدیریت فیلمبرداری آثاری چون «ورود آقایان ممنوع»، مجموعه تلویزیونی «مهرآباد» و فیلم سینمایی «پوپک و مش ماشاالله» را در کارنامه خود ثبت کرده است. امیری به عنوان دستیار فیلمبردار در کارهایی چون «کافه ترانزیت»، «لاکپشتها هم پرواز میکنند» و «موج مرده» نیز فعالیت داشت.
خسرو بامداد بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون، سال ۱۳۱۷ در شهر سمنان متولد شد. وی دارای مدرک کارشناسی ارشد بازیگری و کارگردانی از دانشگاه هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی بود. نمایشنامههای «چاقو تیزکن»، «بدرود تا ابد»، «حسنک وزیر»، «منصور حلاج»، «دو زن» و «خسی در میعاد» بخشی از آثار این هنرمند در مقام نمایشنامه نویس است.
«خرس»، «توهم»، «سفری در کویر»، «شب بارانِی» و «مستخدم ماشینی» از جمله آثاری است که بامداد به عنوان کارگردان روی صحنه برده است. زندهیاد بامداد، روز چهارشنبه ۱۸ آبان در سن ۸۴ سالگی بر اثر کهولت سن دار فانی را وداع گفت.
بابک برزویه مدرس عکاسی، بازیگر و کارگردان_ ۲۳ شهریور ۱۳۴۸ در تهران متولد شد. وی در کارنامه خود سابقه همکاری با کارگردانهای مطرحی همچون رسول ملاقلیپور، مسعود کیمیایی و مهران مدیری را در کارنامه خود داشت. برزویه سال ۱۳۷۵ برنده دیپلم و سیمرغ بلورین بهترین عکاس فیلم برای عکاسی فیلم «سفر به چزابه» شد. او با عکاسی بیش از ۱۰ مجموعه تلویزیونی، ۳۵ فیلم سینمایی بلند و کوتاه و بیش از ۲۰۰ تئاتر داخلی یکی از فعالترین عکاسان هنری ایران بود. بابک برزویه از سال ۹۱ فیلمبرداری و کارگردانی فیلم تئاتر را آغاز کرد. او از دی ماه ۱۴۰۰ به دلیل عارضه مغزی در کما به سر میبرد و در بخش مراقبتهای ویژه بستری بود و سپس پس از مدتها تحمل عوارض ناشی از بیماری در بیست و پنجم مرداد به دیار باقی شتافت.
علیرضا پاکزاد متولد ۱۳۵۳ شهر کرمانشاه و دارای مدرک کارشناسی ادبیات نمایشی بود. «قصههای دارا»، «برمودا»، «نگاه» و «یوسف پیامبر(ع)» از جمله آثار تصویری است که زندهیاد پاکزاد در آنها به ایفای نقش پرداخته است. بازی در سریال «سلمان فارسی» به کارگردانی داوود میرباقری آخرین فعالیت این هنرمند بود. وی مهرماه سال ۱۴۰۱ بر اثر سکته قلبی درگذشت.
سرور پاک نشان متولد ۱۳۲۲ در شاهرود بود که از سال ۱۳۴۲ در رادیو گرگان به عنوان گوینده مشغول به کار شد و در همان سال های اولیه کار در رادیو به تهران آمده و تا آخرین لحظات حیاتش گویندگی برنامه های مختلفی چون «گلها»، «فرهنگ و مردم»، «خانواده»، «علم و زندگی» و برنامه های بسیار دیگر را به عهده داشت.
فرزانه پزشکی کارگردان و سردبیر برنامههای تلویزیونی بود که ششم مهرماه بر اثر سانحه جادهای درگذشت؛ یکی از مهمترین برنامههای وی «کاملا دخترونه» بود. پزشکی همچنین مدرس دانشگاه نیز بود و بیش از یک دهه سردبیری، کارگردانی و ایده پردازی بسیاری از برنامهها را بر عهده داشت.
سیدمحمدحسین پناهی در سال ۱۳۷۷ دوره پرتلاشی را در عرصه سینما و تلویزیون گذراند و در سریال «کهنهسوار» به کارگردانی اکبر خواجویی بازی کرد. یکی از مهمترین آثار محمد حسین پناهی ایفای نقش در سریال «کهنهسوار» بوده که وی در کنار بازیگرانی همچون محمدعلی کشاورز، حمیده خیرآبادی، محمود پاکنیت و حسین ابراهیمی به بازی پرداخته است. محمدحسین پناهی در دو اثر تلویزیونی «کهنهسوار» و «سوختهدلان» به ایفای نقش پرداخته است. وی در ۷ اثر در سینما با نامهای فیلم «ده رقمی»، فیلم «احضارشدگان»، فیلم «زیر نور ماه»، فیلم «عشق گمشده»، فیلم «سفر پرماجرا»، فیلم «هراس» و فیلم «تیرباران» به ایفای نقش پرداخته بود.
امین تارخ متولد مرداد ماه سال ۱۳۳۲ بود و در دهه ۵۰ از دانشکده هنرهای نمایشی دانشگاه تهران فارغالتحصیل شد و در طول حدود نیم قرن فعالیت در عرصه بازیگری نقشهای ماندگاری را در سینما، تئاتر و تلویزیون خلق کرد. او همچنین در سالهای گذشته با تاسیس یک موسسه آموزشی در حوزه بازیگری چهرههای مطرحی را به سینمای ایران معرفی کرد. از جمله آثار تارخ در سینمای ایران به «مرگ یزدگرد» بهرام بیضایی، «پرنده کوچک خوشبختی» به کارگردانی پوران درخشنده، «پاییزان» به کارگردانی رسول صدرعاملی، «سرب» مسعود کیمیایی، «مادر» به کارگردانی علی حاتمی، «مجسمه» ساخته ابراهیم وحیدزاده و «سارا» به کارگردانی داریوش مهرجویی میتوان اشاره کرد. او در تلویزیون هم در سریالهای زیادی بازی کرده که یکی از نقشهای ماندگارش در نقش ابن سینا بوده است. «سربداران»، «شیخ مفید»، «آپارتمان»، «سفر سبز»، «معصومیت از دست رفته» و «جراحت» از دیگر سریالهای شاخص این بازیگر است که در خاطر بسیاری از علاقه مندانش ثبت شده است. تارخ دوم مهرماه در یکی از بیمارستان های تهران به دلیل ایست قلبی دار فانی را وداع گفت.
محسن جعفری راد متولد سال ۱۳۶۵ و اهل رودسر در استان گیلان، کارشناسی ارشد سینما و فارغالتحصیل کارشناسی معماری بود که سالها در نشریات و مجلات معتبر سینمایی قلم زد. جعفری راد، فیلمسازی را از سال ۸۷ و از انجمن سینمای جوان لاهیجان آغاز کرد. او همزمان به عنوان خبرنگار، روزنامهنگار و منتقد در رشتههای جامعه شناسی، سینما و ادبیات فعالیت داشت. همکاری با بیش از بیست نشریه عمومی و تخصصی از جمله همشهری، شرق، اعتماد، جام جم، فرهیختگان، گیلان امروز، همدلی، نوآوران، صبا، سینما؛ و ماهنامهها و هفتهنامههای تخصصی مانند فیلم، تجربه، چلچراغ و … از جمله این فعالیتهاست. وی از سال ۱۳۸۷ ساخت فیلمهای کوتاه داستانی و مستند را آغاز کرد و با انجمن سینمای جوانان ایران دفاتر لاهیجان، رشت، چالوس، مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، خانه مستند همکاری داشت. ساخت مستندهای «رنج زیر پوست»، «سایههای سبز» از مجموعه مستند یکی از ما» و فیلم کوتاه داستانی «فقط مه واقعی است» به تهیه کنندگی رامبد جوان از دیگر فعالیتهای او به شمار میرود. جعفری راد همچنین به تدریس سینما در دانشکدهها و مؤسسههای خصوصی و انجمن سینمای جوانان ایران نیز میپرداخت. علت درگذشت وی در هجدهم دی ماه ۱۴۰۱ خودکشی با قرص برنج عنوان شده است.
محمد حاجحسینی متولد ۱۳۲۱ در شهرری بود و کار بازیگری اش را از بازی در سریال «دلیران تنگستان» به کارگردانی همایون شهنواز و فیلم سینمایی «ملکوت» ساخته خسرو هریتاش در سال ۱۳۵۵ آغاز کرد. او در فیلم های پرشماری از جمله «بچه های آسمان»، «گرداب»، «صاعقه»، «عشق گمشده»، «مرد بارانی»، «عینک دودی»، «کارناوال مرگ»، «سوپراستار» و «تهران ساعت هفت صبح» نقش آفرینی کرد. آخرین فیلم سینمایی او «ضدگلوله» به کارگردانی مصطفی کیایی بود. این بازیگر پیشکسوت همچنین در سریال هایی همچون «دوران سرکشی»، «سفر سبز» و «خوش غیرت» نیز بازی کرد.
ذبیح الله زرندی در سال ۱۳۱۰ شمسی در یک خانواده کشاورز در روستای بیلقان کرج متولد شد، تحصیلات را به ترتیب در مکتب خانه میرزاعلی لطفی کرج، دبستان جنیدی، دبیرستان کشاورزی دانشکده کشاورزی کرج، دانش سرای عالی کشاورزی ساری سپری کرد. وی در زمینه فرهنگی هنری گامهای بزرگی برداشت تا آنجا که با موسسه تورین ایتالیا به مدت دوسال درخصوص کار فیلمسازی به فعالیت پرداخت. بخشی از فعالیت این استاد در صدا وسیما در زمینه های سردبیری، مجری گری و نویسندگی در برنامه های «فرهنگ مردم»، «آواها و نواها»، «گلگشت»، «سپیدار»، «سنتها و سیرتها» و… بود. وی در سالهای ۸۱، ۸۲، ۸۳ و ۸۴ به خاطر ایفای نقش در تهیه برنامه های فرهنگی و هنری، جوایز ارزنده جشنواره های مختلف صدا وسیمای جمهوری اسلامی را به خود اختصاص داد. وی سرانجام در تیرماه سال جاری به دیار باقی شتافت.
مصطفی سماوات از مدیران باسابقه سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بود که پنجشنبه بیست و دوم دی ماه سال جاری بر اثر عارضه قلبی درگذشت. مرحوم سماوات که دارای تحصیلات کارشناسی ارشد ادبیات نمایشی بود، سمتهایی همچون؛ معاون نمایش خانگی، سرپرست دفتر نمایش خانگی سازمان سینمایی، مدیرکل نظارت بر مراکز، مشاغل و مجامع سازمان سینمایی که فعالیتهایی همچون ارزشیابی هنرمندان و اعطای مدرک درجه هنری شامل آن میشد را برعهده داشت.
هادی سیف کارگردان، نویسنده، پژوهشگر هنرهای سنتی و مجری متولد سال ۱۳۲۶ در شیراز بود، وی دوره تحصیلات تا دیپلم را در شیراز گذراند. سپس در رشته تاریخ هنر در دانشگاه اصفهان تحصیل کرد. پایاننامهاش در مقطع کارشناسی «نقش ترکمنان در آسیای غربی» و در مقطع ارشد «تیموریان و تحول هنری مکتب شیراز» بود. سیف برای ادامه تحصیل به دانشگاه استراسبورگ رفت و از پایاننامهاش با عنوان «نقش حیوانات اسطورهای در حجاریهای تخت جمشید» دفاع کرد. فیلمنامههای «نقش عشق»، «دادشاه» و «تحفهها (طرح اولیه)»، کتابهای «نقاشی روی چوب»، «نقاشی قالی»، «نقاشی قلمکار»، «نقشآفرینی روی سنگ»، «نقاشی قهوهخانه»، «نقاشی روی کاشی»، «نقاشی روی گچ»، «سوته دلان نقاش»، «مجنونیها»، «دلشدگان هنر» از جمله آثار زندهیاد سیف هستند.
مهرنوش شریعتی بازیگر و عروسکگردان سینما و تئاتر یکم فروردین ۱۴۰۱ درگذشت؛ وی تجربه ۲۰ سال فعالیت حرفهای در زمینه بازیدهندگی و صداپیشگی و کارگردانی نمایش عروسکی همچنین سابقه اجراهای عروسکی در فرانسه، یونان، تونس، ترکیه، صربستان، لهستان، بلغارستان را داشتهاست. کارگردانی نمایش «سترون» و عروسکگردانی فیلم سینمایی عروسکی «گورداله و عمه غولی» به کارگردانی نادره ترکمانی از جمله فعالیتهای این هنرمند تئاتر و سینما بود. علت فوت این هنرمند ابتلا به کرونا عنوان شد.
اسماعیل شنگله در سال ۱۳۱۵ در تهران چشم به جهان گشود. این هنرمند پیشکسوت ایرانی در کارنامه خود آثار بسیار ارزشمند و به یاد ماندنی دارد و هر ایرانی بازی های درخشان او را به یاد دارد. وی فعالیت خود را در تئاتر از سال ۱۳۳۲ و با عضویت در جامعه باربد آغاز کرد و در ادامه در سال ۱۳۳۵ وارد هنرستان هنر پیشگی شد و به تحصیل آکادمیک هنر در کنار بازیگری تجربی پرداخت. بعد ها شنگله به قصد ادامه تحصیل شروع به یادگیری زبان آلمانی کرد و در ادامه با مهاجرت به آلمان، لیسانس کارگردانی خود را از آکادمی هنر های نمایشی وین دریافت کرد. «دایره مینا»، «پارتی»، «آبی»، «سگ کشی» و… از جمله آثار سینمایی است که زنده یاد شنگله در آن ها نقش آفرینی کرده؛ وی سرانجام در بیست و پنجم تیرماه ۱۴۰۱ دعوت حق را لبیک گفت و به دیار باقی شتافت.
حسین شهابی کارگردان سینما به دلیل عوارض ناشی از بیماری درگذشت. این کارگردان که متولد سال ۴۶ بود، به تازگی ساخت فیلم سینمایی «رو در رو» را به پایان رسانده بود. «آزادی به قصد شرط»، «بیصدا»، «حراج» و «روز روشن» از جمله آثار این فیلمساز بود.
برات الله شیبانی هنرمند نام آشنای تئاتر و سینمای کشور بود که جمعه بیستم آبان سال ۱۴۰۱ در سن ۶۳ سالگی دار فانی را وداع گفت؛ از جمله آثار ماندگار این هنرمند سریال «یوسف پیامبر (ع) است.
منوچهر صادق پور کارگردان٬ بازیگر و تهیهکننده پیشکسوت سینما روز دوشنبه ۲۱ شهریورماه ۱۴۰۱ در سن ۸۶ سالگی به علت کهولت سن درگذشت. وی بازیگر فیلمهایی چون «عطش» و «شوکران» بود و سالها قبلتر تهیهکنندگی «درشکهچی»، «قیامت عشق»، «مجازات» و کارگردانی «کلاه نمدی»، «بیگناه در شهر» و… را برعهده داشت.
مهدی صباغی بازیگر مشهدی و پیشکسوت تئاتر، سینما و تلویزیون بود که خردادماه سال جاری به دیار باقی شتافت. بازی در فیلم های سینمایی «گریز از شهر»، «سلطان»، «گل یخ»، «کافه ستاره» و ایفای نقش در مجموعههای تلویزیونی «سالهای دور از خانه»، «سلام»، «دفترخانه شماره ۱۳»، «راه بی پایان» از جمله فعالیتهای هنری مرحوم صباغی است.
نادر طالب زاده متولد ۱۳۳۲ در تهران و مستندساز، تهیهکننده و مجری تلویزیونی، و کارگردان اهل ایران بود. او دبیر کنفرانس بینالمللی افق نو، دبیر جشنواره فیلم عمار، از افراد مؤثر در تأسیس شبکه افق سیما و عضو هیئت اندیشهورز این شبکه بود. طالبزاده دارای مدارک تحصیلی کارشناسی ادبیات انگلیسی از دانشگاه راندولف میکن و کارشناسی ارشد کارگردانی سینما از دانشگاه کلمبیا است. او فعالیت هنری را از ۱۳۵۹ در صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران با ساخت فیلمهای مستند آغاز کرد. از دیگر فعالیتهای او میتوان به تدریس در مرکز اسلامی آموزش فیلمسازی و مدیریت مرکز تحقیقات و مطالعات سینمایی در معاونت سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اشاره کرد. وی در جنگ بوسنی شرکت داشتهاست. از این هنرمند به عنوان عمار سینمای انقلاب نیز یاد می شود.
ابوالفضل طباطبایی مجری باسابقه تلویزیون بود که پنجشنبه بیست و دوم دی ماه سال جاری بر اثر نارسایی کبد در بیمارستان درگذشت؛ طباطبایی متولد ۱۳۴۰ در مشهد بود و سالها به عنوان مجری و گوینده صدا و سیما فعالیت داشت. اجرای برنامه «مقاومت تا پیروزی» در دوران جنگ تحمیلی، از جمله همکاریهای شاخص آن مرحوم با سیما بود. وی همچنین در دهههای ۶۰ و ۷۰ به عنوان مجری ثابت اعلام پخش برنامههای شبکه یک مهمان مخاطبان بود.
شهرام عبدلی بازیگر تئاتر، سینما و تلویزیون ۲۹ اردیبهشت ۱۳۵۵ در تهران متولد شد و اصالت آذری داشت. وی فارغالتحصیل رشته ادبیات در مقطع لیسانس بود. وی در سال ۱۳۷۸ با سریال «همسفر» ساخته قاسم جعفری، اولین تجربه بازیگری مقابل دوربین تلویزیون را کسب کرد. او در سال ۱۳۸۱ با فیلم «دختری در قفس» به کارگردانی قدرت الله صلح میرزایی وارد سینما شد و بعد از آن در فیلم های متعددی نقش آفرینی کرد؛ وی سرانجام در سن ۴۶ سالگی به دلیل سکته مغزی به دیار باقی شتافت.
مهرداد عشقیان از هنرمندان رادیو نمایش، نویسنده، بازیگر، دوبلور و گوینده و کارگردان نمایش های رادیویی متولد سال ۱۳۴۱ در تهران بوده که در روز چهارشنبه ۷ اردیبهشت ۱۴۰۱ بر اثر بیماری سرطان درگذشت. او فارغ التحصیل بازیگری و کارگردانی از دانشکده هنرهای زیبای تهران بود و از سال ۱۳۷۴ وارد رادیو شد و سالها به عنوان نویسنده، گوینده، بازیگر و کارگردان نمایشهای رادیویی در اداره کل هنرهای نمایشی رادیو و رادیو نمایش به فعالیت مشغول بود. نشان صوتی اثر فاخر «نامورنامه» یکی از آخرین یادگارهای اوست. او علاوه بر آن در حوزه کتابهای صوتی با آرشیو معاونت صدا رسانه ملی و ناشران خصوصی در حوزه تولید کتاب صوتی نیز همکاری نزدیکی داشت.
جلیل فتوحی نیا متولد سال ۱۳۴۹ در سبزوار بود که دستیاری طراحی در فیلم سینمایی «میخواهم زنده بمانم» به کارگردانی ایرج قادری و طراحی صحنه و لباس فیلمهای «عروس آتش»، «کوچه پاییز»، «سلام به انتظار»، «انتهای قدرت» و «گنج» از دیگر آثار سینمایی او هستند. وی همچنین طراحی صحنه سریالهای «داستان یک شهر» اصغر فرهادی، « «مختارنامه» و «سلمان فارسی» داود میرباقری را نیز برعهده داشته است. وی صبح چهارشنبه ۳۰ آذر ماه به دلیل ابتلا به سرطان درگذشت.
محمود فاطمی هنرمند دوبلاژ و عضو انجمن گویندگان و سرپرستان گفتار فیلم ایران تنها یک روز پس از درگذشت همسرش، بر اثر ایست قلبی از دنیا رفت. زندهیاد محمود فاطمی علاوه بر گویندگی فیلمها و برنامههای مستند، از زمانهای قدیم تاکنون در چند اثر داستانی معروف از جمله سریالهای «پزشک دهکده»، «مک میلان و همسر»، «پیتون پلیس»، «امام علی (ع)» و «مرد ۶ میلیون دلاری» نیز گویندگی کرده است. از آثار شاخص این پیشکسوت دوبله میتوان به گویندگی درفیلم «محمد رسول الله» اشاره کرد.
محمدنادر کاشانی یکی از تهیه کنندگان مطرح تلویزیون بود و با تولید برنامه خالق و جذاب «شب های تابستان» بدعتی نو در تولید برنامه های جنگ شبانه گذاشت. با شناخت خوبی که از مخاطب و رسانه داشت، تولید برنامه های طنز شبانه را با موفقیت آغاز کرد و همین امر باعث شد، تا بعدها از او به عنوان آغاز گر برنامه های طنز شبانه یاد کنند. پس از آن بسیاری از بازیگران و برنامه سازان مشهور تلویزیون با مجموعه های با ارزشی که او تهیه و تولید کرد، موفق و نامی شدند.
هوشنگ لطیف پور دوبلور پیشکسوت دوشنبه ۲۶ دی ماه در کانادا درگذشت. لطیف پور از نخستین مدیران دوبلاژ در ایران است و نقش مهمی در انتخاب و معرفی برخی از صداهای ماندگار دوبله داشت که دعوت از پرویز بهرام از این جمله است. همچنین منوچهر نوذری نخستین بار از طریق او به دوبله دعوت و به ایرج دوستدار جهت کارآموزی دوبله معرفی شد. منوچهر والی زاده هم زمانی در یک برنامه تلویزیونی او را خود «دوبله» معرفی کرد. او گویندگی فیلم «اتللو»، راوی سریال «دایی جان ناپلئون» و همچنین گوینده متن سریال «دلیران تنگستان بوده است.» لطیف پور بیشتر مدیریت دوبلاژ فیلمها را بر عهده داشت که از جمله آنها میتوان به «بدنام» (ساخته آلفرد هیچکاک)، «جولیوس سزار»، «دون کیشوت» (ساخته گریگوری کوزنتسف)، «توت فرنگیهای وحشی» (ساخته اینگمار برگمن) اشاره کرد.
افسانه محمدی نویسنده و مترجم و گوینده ی پخش رادیو نمایش پس از طی دورهای بیماری در سن ۶۲ سالگی خرداد سال جاری درگذشت. او فارغ التحصیل دانشگاه هنرهای زیبا رشته ادبیات نمایشی بود و فعالیت هنریاش را از تئاتر شروع کرد و بعد وارد رادیو شد.
عباس معروفی یک از مشهورترین رماننویسهای فارسی عصر ما است. او در کنار نگارش رمان، نمایشنامهنویسی و روزنامهنگاری هم میکرد و اشعاری هم از وی به جا مانده است. عمده محبوبیت و شهرت او به خاطر رمان «سمفونی مردگان» است. سبک روایی خاص عباس معروفی در بیشتر رمانها و قصههایش باعث محبوبیت او در بین افراد کتابخوان ایرانی شده است. مشهورترین نمایشنامه او که در ایران هم منتشر شده است، مجموعه آونگ خاطرههای ما است. این کتاب خودش شامل ۳ نمایشنامه به نامهای «آونگ خاطرههای ما» (۱۳۸۲)، «دلی بای و آهو» (۱۳۶۶) و «ورگ» (۱۳۶۵) است.
روح الله مفیدی سال ۱۳۰۸ در شهر یزد متولد شد. وی در سال ۱۳۳۲ فوق دیپلم هواشناسی را از آموزشگاه سازمان هواشناسی دریافت کرد. مفیدی در سال ۱۳۲۷ وقتی ۱۹ ساله بود به دنبال آگاهی پذیرش هنرجو در تئاتر تهران تست داد اما به دلیل کوتاهی قد رد شد ولی بخاطر استعداد به جامعه هنری باربد معرفی شد. او کار تئاتر را در سال ۱۳۲۷ آغاز کرد؛ بعد از مدتی اولین بار در پاییز ۱۳۲۷ با نمایشی از اسماعیل مهرتاش روی صحنه رفت که بخاطر بازی زیبا توسط نویسنده نمایشنامه مورد تقدیر قرار گرفت. او در سال ۱۳۳۰ کار بازیگری در سینما را نیز با فیلم «پریچهر» شروع کرد. وی حرفه چهره پردازی و گریم را زیر نظر نصرت الله کریمی آموخت اما بیشترین فعالیتش در تئاتر بود. او در سریالها و فیلمهای قبل از انقلاب نیز مشغول به فعالیت بود که از جمله سریال «مراد برقی» و سریال «دایی جان ناپلئون» از جمله این آثار است. روح الله مفیدی تا سال ۵۷ بیش از ۳۵ کار سینمایی و تلویزیونی بازی کرد. سریالهای تلویزیونی «آینه عبرت»، «هتل»، «عملیات ۱۲۵ سری اول» و نیز فیلمهای سینمایی «پاییزان»، «سرحد»، «شب روباه» و «یه حبه قند» از جمله آثاری هستند مرحوم مفیدی ایفای نقش کرده بود.
جلال مقامی دوبلور و مجری پیشکسوت پنجشنبه پنجم آبان ماه ۱۴۰۱ به دلیل کهولت سن درگذشت. جلال مقامی مدیریت دوبله آثاری مانند «معصوم» (۱۳۷۷) و «تعقیب سایهها» (۱۳۶۹)، را برعهده داشتهاست. وی همچنین سرپرستی گویندگان آثاری نظیر «لانهی عقابها» (۱۳۷۸)، «خلبان» (۱۳۷۶)، «مرد نامرئی» (۱۳۷۴)، «سفر بخیر» (۱۳۷۳)، «هبوط» (۱۳۷۲)، «بدوک» (۱۳۷۰)، «آهوی وحشی» (۱۳۶۹)، «باد سرخ» (۱۳۶۷)، «شب حادثه» (۱۳۶۷)، «تشکیلات» (۱۳۶۵)، «گمشده (۱۳۶۴) و «قصه خیابان دراز» (۱۳۵۷)، را در کارنامه دارد. برنامه ماندگار و خاطره انگیز «دیدنی ها» که سال ها قبل از تلویزیون پخش می شد یکی از ماندگارترین اجراهای این هنرمند در رسانه ملی است.
شهروز ملک آرایی متولد ۱۳۲۰ در ملایر بود. از نقش گوییهای برجسته و محبوب وی میتوان از شخصیت کاپیتان لینچ در کارتون «ماجراهای گالیور»، جان کوچولو در «رابین هود» و آقای ووپی در کارتون «تنسی تاکسیدو» نام برد. ملک آرایی در سریال «ناوارو» به مدیریت دوبلاژ زنده یاد بهرام زند، نقش رئیس ناوارو را صداپیشگی کرد. همچنین دوبلور شخصیت پدر اوشین در سریال «سال های دور از خانه» با مدیریت دوبلاژ ژاله علو بود. همکاری با سریال «قصه های جزیره» در نقش آقای پتیبون با مدیریت دوبلاژ رفعت هاشم پور از دیگر کارهای ماندگار این دوبلور برجسته کشورمان است. شهروز ملک آرایی همچنین در دوبله کارتون های نوستالژیک بسیاری همکاری داشته است. او صداپیشه آقای ووپی در ماجراهای «تنسی تاکسیدو» و چاملی بود. در کارتون «رابین هود» به جای جان کوچولو حرف زد. «ببر آهنگر» دهکده حیوانات هم با صدای ملک آرایی برای کودکان ایرانی جان گرفت. همکاری با کارتون «سیندرلا» با مدیریت دوبلاژ ژاله علو و صداپیشگی به جای شخصیت وزیر از دیگر کارهای اوست. این دوبلور فقید در «ماجراهای سندباد» با مدیریت دوبلاژ ناصر ممدوح هم صداپیشگی شخصیت «شیطان بزرگ» را عهده دار بود.
فرشاد منجزی پور تهیه کننده تلویزیون، مشاور اسبق بنیاد سینمایی فارابی و مدیر اسبق سینمای فرهنگ بود که روز شنبه دهم دی، در ۵۴ سالگی بر اثر تحمل یک دوره بیماری سخت دار فانی را وداع گفت. منجزیپور، مجری طرح فیلمهای سینمایی «آبادانی»، «شرقی»، «ویترین» و تهیهکننده سریال «یه خونه یه قصه» و برنامه های «سینمای سیاسی جهان»، «یادگار زخم»، «عصر ایمان»، «راه حل» و ده ها برنامه دیگر بود.
شهلا ناظریان متولد سال ۱۳۲۶ تهران بود و در سن ۷۵ سالگی درگذشت. او از سال ۱۳۴۱ و همزمان با تحصیل در دبیرستان، وارد عرصهٔ دوبله شد و در حقیقت شروع حرفهای دوبله وی به سال ۱۳۴۲ برمیگردد. در ابتدا با نقشهای کوتاه زیر نظر عطاءالله کاملی، سعید شرافت و محمدعلی زرندی گویندگی را آغاز کرد و سپس بهخاطر استعدادش خیلی زود به عنوان گویندهٔ نقشهای اول مورد توجه مدیران دوبلاژ قرار گرفت. او در طول سالهای فعالیت خود در دوبلاژ، به جای بسیاری از بازیگران مطرح جهان از جمله اینگرید برگمن، لورن باکال، سوفیا لورن، دایان کیتون، راکوئل ولش، فی داناوی، آن مارگرت، کاترین اسپاک، کاترین راس، الیزابت تیلور، جولی کریستی، سیلوا کوشینا، ژاکلین بیسه، کاترین دنوو، میشل مرسیه، و… حرف زده است. یکی از درخشانترین گویندگیهای او در دوبلهٔ فیلم مشهور «کازابلانکا» بهجای اینگرید برگمن در کنار گویندگی حسین عرفانی بهجای همفری بوگارت است. ناظریان در سریالهای «سالهای دور از خانه»، «رودخانه برفی»، «پزشک دهکده»، «امیلی در نیومون»، «افسانه شجاعان» و «افسران پلیس» هم گویندگی کرده است. اجرای مسابقهٔ تلویزیونی «تلاش» به همراه حسین عرفانی از دیگر فعالیتهایش بهشمار میآیند.
امیرحسین ندایی مدرس دانشگاه، فیلمساز و مجری تلویزیون بود که در سن ۵۷ سالگی به صورت ناگهانی درگذشت. او فعالیتهای هنری را از سال ۱۳۶۰ در رشتهی موسیقی آغاز کرد و سپس در زمینههای هنری دیگر مانند نقاشی و سینما به فعالیت پرداخت. ندایی فعالیتهای فیلم سازی را از سال ۱۳۷۲ در صدا و سیما آغاز کرد. او که دکترای پژوهش هنر از دانشگاه تربیت مدرس داشت، تدریس را در دانشگاه از ۱۳۷۹ در رشتههای سینما، تئاتر، گرافیک، انیمیشن آغاز کرده بود. برنامه «شب سینما» از سری «شبهای هنر» در سال ۹۸ با اجرا و کارشناسی «امیرحسین ندایی» روی آنتن می رفت.
محمدجواد نظری گلپایگانی، بازیگر و تهیهکننده در ۷۲ سالگی، روز ۱۴ اسفندماه بر اثر سکته قلبی از دنیا رفت. این بازیگر پیشکسوت که زاده ۲۶ اسفند ۱۳۲۹ در گلپایگان بود، با بازی در نقش آتقی در سریال آینه عبرت معروف شد. مرحوم نظری گلپایگانی در فیلمهای سینمایی آقای شانس (۱۳۷۳)، مزدوران (۱۳۶۳)، نقطه ضعف (۱۳۶۲)، عصیانگران (۱۳۶۰)، شجاعان ایستاده میمیرند (۱۳۵۹)،باغ بلور (۱۳۵۷)، زرخرید (۱۳۵۷) و سریالهای تلویزیونی آتیه (۱۳۷۴) رضا صفایی، برگ ریزان (۱۳۷۰) محسن شاه محمدی و آینه عبرت (۱۳۷۰) محسن شاه محمدی بازی کرده کرده است.
اصغر یوسفی نژاد کارگردان سینما بود که شهریور ماه سال جاری دار فانی را وداع گفت؛ یوسفینژاد در جشنواره فیلم فجر ۳۵ با فیلم «اِو» (خانه) حضور داشت که مورد توجه منتقدین و علاقمندان سینما قرار گرفت و توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم در بخش هنر و تجربه را بهدست آورد. آخرین اثر او یعنی «عروسک» به گفته بهروز افخمی عضو هیأت انتخاب جشنواره فیلم فجر ۴۰ یکی از آثار خوشساختی بود که بهخاطر منطبق نبودن آن با ملاکهای جشنواره فیلم فجر نتوانست در جشنواره راه پیداکند.
روحشان شاد و یادشان گرامی باد…
