مدیر فنی

به گزارش سینماپرس، متن پیام تسلیت رئیس صداوسیما در پی درگذشت مهدی ظهوری بدین شرح است:

«درگذشت مهدی ظهوری از مجریان قدیمی و کاربلد صداوسیما را تسلیت می‌گویم. مرحوم ظهوری با صدای دلنشین خود و اجراهای جذاب و متین همواره یکی از چهره‌های خاطره انگیز رسانه ملی بود. از خداوند منان برای خانواده، دوستان و همکاران ایشان صبری جزیل و برای آن مرحوم، رحمت واسعه الهی مسئلت می نمایم.»

همچنین کانون تهیه کنندگان رسانه‌های دیداری در پیامی درگذشت مهدی ظهوری مجری پیشکسوت تلویزیون را تسلیت گفت.

متن پیام کانون تهیه کنندگان رسانه‌های دیداری به شرح زیر است:

إنا لله و إنا إلیه راجعون

سفری دیگر از بوستان جام جم تا بهشت برین.

مهدی ظهوری

آن روزهایی که با حضورش در رسانه ملّی، خیابان‌ها ازدحامش را از دست می‌داد، طراوت گل‌واژگان از بوستان کلامش، در لحظه به لحظه برنامه‌های تلویزیونی با شکوه ظهور می‌کرد.

و چه زیبا و دلنشین در قاب «اخلاق در خانواده» پر تکرار می‌گفت:

یار با ماست، چه حاجت که زیادت طلبیم

دولتِ صحبتِ آن مونس جان مارا بس…

و چه هنرمندانه در

«جُنگ شب» همه ما را دورهم جمع می‌کرد و از «تهران، تهران» تا ایران دوست داشتنی می‌گفت…

از آن روزهایی که تعداد مَدیدی از ستاره‌های هنر و هنرمندان با معرفی این هنرمند متعهد جا در ذهن مردم باز کردند…تا آن روزهایی که با خاطرات تلخ و شیرینِ دفاع مقدس و صدای لرزانِ باران بمب‌ها، سپیدی را به قلب مردم هدیه می‌داد…

و امروز برای ما آن ندای سپید جای خود را به سیاهی غم از دست دادنش داده است.

آری بزرگ هنرمندی پر خاطره به دیار باقی سفر کرد…

زنده یاد مهدی ظهوری با غروبش جامعه هنرمندان جام جم و تهیه کنندگانِ رسانه‌های دیداری را مَحسور کرد و تجارب و ماندگاری‌اش، برای اعضای محترم این کانونِ ارزنده مُسَجّل است،

خاطرات اجرا و تهیه‌کنندگی برنامه‌هایش با دوربین‌های کم کیفیتِ دهه ۶۰ و ۷۰ ثبت شده، اما قاب‌های ذخیره شده از لحظاتی خوش و از جان برآمده او چه پر رنگ و با کیفیت برای ایران و ایرانی به یادگار ماند که وضوحش در قلب‌مان بسیار است، مهدی ظهوری سرلوحه آرزوهایش، همان جمله همیشگی‌اش بود،

همان تکّه کلام به یادماندنی:

«خدمت منهای شهرت»

و یقینا همین است که در دل‌ها باقی مانده و خواهد ماند…

بهشت خانه ابدی او باد.

با دلی پر بار از غم فراقش، سفر آسمانی دوست و همکار پیشکسوت‌مان را خدمت خانواده محترم آن مرحوم فقید و همه همکاران ارجمند تسلیت عرض می‌کنیم.

کانون تهیه کنندگان رسانه‌های دیداری

مهدی ظهوری از مجریان باسابقه و قدیمی تلویزیون در دهه‌های شصت و هفتاد بود که اجراهای ماندگاری در برنامه‌هایی مانند «تهران تهران» و «جنگ شب» را برعهده داشت. مرحوم ظهوری ۶۹ ساله امروز، جمعه ۱۷ شهریور ماه بعد از تحمل یک دوره بیماری کبدی درگذشت.

علی فراهانی صدر، کارگردان مجموعه نمایشی «جرس» شبکه دو سیما در پاسخ به این سوال که چقدر ساخت کار‌های نمایشی به نسبت برنامه‌های گفتگو محور مذهبی تاثیرگذار است، گفت: تا الان در کار‌های مذهبی برنامه‌های ریلیتی شو و نمایشی نداشتیم. گاهی ما می‌خواهیم در برنامه یک محتوایی را به مخاطب منتقل کنیم. گاهی هم می‌خواهیم گفتگو را جذاب کنیم و گفتگو را به سمت نمایش ببریم.

فراهانی صدر ادامه داد: در مجموعه نمایشی «جرس» تلاش کردیم بازیگران نکاتی را که درباره شخصیت‌های یار اباعبدالله (ع) بوده، آماده کنند و در بخش‌های مختلف نمایش معرفی کنند. یعنی برنامه صرفاً گفتگو محور نباشد. 

این کارگردان در پاسخ به این سوال که حتی بازیگران برای دعوت به نقش یار امام حسین (ع) با چالش رو‌به رو بودند، توضیح داد: ما در برنامه بازیگری داشتیم، که برنامه را دید، ولی قبول نکرد نقش داده شده را بازی کند و گفت این کار سختی است. 

به گفته وی، اگر ما بخواهیم برای هر بازیگری نقش تعریف کنیم، باید پیش تولید داشته باشیم و دورخوانی شود، تا بازیگر بتواند به آن نقش نزدیک شود. ما به بازیگر‌ها قول می‌دادیم، که حتی می‌توانند برای اجرا کاغذ دست بگیرند و لزوماً نیاز نبود کل نمایشنامه را حفظ کنند. در قسمت‌های آقایان جعفر دهقان و سیروس کهوری‌نژاد با کاغذ اجرا صورت گرفت. ما خیلی در «جرس» میزانسن نمی‌دادیم، یا به‌طور دقیق نمی‌خواستیم نمایشی را اجرا کنند. برای همین در مدت دو سه ساعتی که همراه ما بودند، می‌توانستند نمایشنامه را حفظ کنند و بعد از تمرین کوتاه اجرا کنند.

فراهانی صدر با بیان اینکه این نوع اجرا برای بازیگر‌ها هم جذاب بود، افزود: در این برنامه به دنبال تله تئاتر برای بیننده نبودیم. «جرس» برنامه ریلیتی شو و نمایشی است. ما اگر بخواهیم تله تئاتر بسازیم، میزانسن داده می‌شود و دیالوگ‌ها باید مانند نمایشنامه اجرا شود. یعنی تا حدودی از بداهه‌گویی فاصله می‌گیریم. جای دوربین‌ها تغییر می‌کند و تلاش می‌کنیم نمایش را به فیلم نزدیک کنیم. علاوه‌بر آن تمرین برای آن نمایشنامه درنظر گرفته می‌شود. درحالی ما نمی‌خواستیم چنین پیش تولیدی داشته باشیم. 

کارگردان مجموعه نمایشی «جرس» با بیان اینکه هر قسمت برنامه اجرا شد، تا بازیگر در انتهای نمایش بگوید چه حسی از شخصیت داستان گرفته است، بیان کرد: درحالی که اگر برای بازی در هر نقشی پیش تولید گذاشته می‌شد، خواه‌ناخواه حس بازیگر به آن شخصیت کمرنگ می‌شد. یعنی بازیگر بیشتر به سمت تکنیکی کار کردن حرکت می‌کرد. در انتها هم از بازیگر می‌پرسیدیم زهیر شدن، حر شدن و … سخت است؟ 

وی در پاسخ به این سوال که تعداد کات‌های برنامه به یکی دوتا هم می‌رسید؟ گفت: بعضی جا‌ها بازیگر‌ها دوست داشتند دوباره آن نقش را اجرا کنند. چون بازیگر از اجرایش راضی نبود و از ما می‌خواست دوباره ضبط آن صحنه از سر گرفته شود. ما دستشان را در این زمینه باز گذاشتیم. ولی تمام تلاشمان این بود که برنامه بدون کات ضبط شود و بخش نمایشی‌مان کات‌های کمتری داشت. 

فراهانی صدر درباره تعداد کم بازیگران خانم که در صف یاران امام حسین (ع) بودند، خاطرنشان کرد: یک روز مانده به شروع برنامه دو نقش خانم اضافه کردیم. مثلاً نمایشنامه جناب زهیر نوشته شده بود، ولی من دیدم که همسر ایشان هم برای پیوستن همسرش به همراهی امام حسین (ع) نقش کلیدی داشت. بله، تعداد خانم‌ها کم بود.

این کارگردان ادامه داد: از طرفی، ما می‌خواستیم نقش اصحاب امام حسین (ع) را در عاشورا بازی کنیم، بخصوص اصحابی که به جنگ با لشکر کفر رفته بودند. مسلماً تعداد یاران امام حسین (ع) خیلی بیشتر است، ولی اضافه شدن این تعداد خانم هم نزدیک شروع برنامه بود. قطعاً اگر حدود یک ماه پیش تولید و یک ماه پژوهش داشتیم، می‌توانستیم تعداد بیشتری از خانم‌ها را داشته باشیم.

وی با بیان اینکه اکثر بازیگر‌ها قبل از رفتن روی صحنه مضطرب می‌شدند، تصریح کرد: چون پیش تولید نداشتند و اکثر بازیگر‌های ما هم بازیگر‌های تمرینی بودند. حتی یکی دو نفرشان اشاره کردند بدون تمرین اجرا می‌کنند. ولی به تیم برنامه‌سازی اعتماد داشتند و می‌دانستند اگر یک قسمتی را دوست نداشتند، آن قسمت حذف می‌شود.

مجموعه نمایشی «جرس» در ۱۰ قسمت به معرفی ۱۰ نفری که در واقعه عاشورا حضور داشتند و در نهایت جزو یاران اباعبدالله الحسین (ع) شدند، پرداخت.

منظر لشگری بازیگر باسابقه سینما و تلویزیون در گفتگو با خبرنگار مهر درباره تازه‌ترین فعالیت‌های هنری خود گفت: در حال حاضر مشغول هیچ کاری نیستم. هم پیشنهاد قابل توجهی نداشته‌ام و هم کمی تصمیم به استراحت گرفته‌ام. من وقتی کارهای دوستانم را هم می‌بینم، احساس می‌کنم در این آثار حضور داشته‌ام و اینگونه نیست که اگر مدتی فعالیت نداشته باشم، احساس دوری از این فضا را داشته باشم.

وی ادامه داد: اوضاع سینما، تلویزیون و حتی تئاتر، در چند سال اخیر به‌گونه‌ای شده است که به‌نظر می‌رسد همه چیز به‌صورت مافیایی پیش می‌رود! از آنجایی که من هیچ‌وقت عضو هیچ گروه و دسته مافیایی نبوده‌ام، وقتی دیگر گزینه‌ای برای یک نقش نداشته باشند، سراغ من می‌آیند. همچنان هم همین گونه است و این اتفاق برایم خیلی واضح و مبرهن است. البته من از هیچ چیز ناراحت نیستم، چراکه اساساً این جهان را با تمام خوبی‌ها و بدی‌هایش پذیرفته‌ام.

باری به هر جهت وارد بازیگری نشدم

لشگری درباره تفاوت تجربه‌های سینمایی و تلویزیونی در کارنامه خود، توضیح داد: تجربه‌های تلویزیونی هم داشته‌ام. اما من جزو معدود بازیگرانی هستم که رشته‌ام را با مطالعه بسیار زیاد انتخاب کرده‌ام. برای رسیدن به این حرفه بسیار هزینه کرده‌ام و به معنای واقعی کلمه هم به این رشته علاقه‌مندم. به همین دلیل اینگونه نبوده است که باری به هر جهت وارد عرصه بازیگری شده باشم.

این بازیگر باسابقه درباره نقش‌های خود که بیشتر در حافظه مردم ماندگار شده است، گفت: این سوالی است که شاید مخاطبان بهتر بتوانند به آن پاسخ بدهند. خیلی از مردم بیشتر از صدای من، متوجه می‌شوند که بازیگرم و من را به یاد می‌آورند. ظاهرم با پوشش و گریمی که در فیلم‌ها و سریال‌ها داشته‌ام خیلی متفاوت از چهره واقعی‌ام می‌شود و به همین دلیل بیشتر صدایم برای مردم آشناست. از طرفی هم شخصاً خیلی اهل آمار گرفتن از مردم نیستم که بخواهم از آن‌ها پرس و جو کنم که کدامیک از نقش‌هایم را بیشتر به خاطر دارند.

معتقدم زشتی و زیبایی و یا پیری و جوانی یک بازیگر اصلاً مهم نیست، چرا که ما گریمورهای توانمندی در کشور خود داریم که به راحتی می‌توانند تغییرات اساسی در چهره بازیگر ایجاد کنند، هم می‌توانند از من یک دیو بسازند و هم می‌توانند یک ملکه زیبایی خلق کنند

وی ادامه داد: ترجیح می‌دهم به لطف و احترام مردم، پاسخ متقابل بدهم و به هوش آن‌ها که از روی صدا تشخیص می‌دهند که من یک بازیگر هستم، احترام می‌گذارم. همین که مردم در کوچه و خیابان وقتی من را به‌جا می‌آورند، ابراز لطف و محبت می‌کنند، برای من بسنده است. واقعیت هم این است که من یک بازیگر، چهره نیستم و به دلایلی هم نخواستم که چهره باشم.

لشگری که سابقه تحصیل در کشور فرانسه را دارد، در ادامه گفت: زمانی که در پاریس بودم، آقای حسن حبیبی، یک بار مرا با نام صدا کرد و گفت خانم لشگری به ایران بیایید و حیف است که جای شما را دیگران در بازیگری گرفته باشند. وقتی به ایران آمدم دیدم بدون هیچ قاعده‌ای بازیگر برای فیلم‌ها انتخاب می‌شود، من هم پذیرفتم. به همین دلیل هم از آن به بعد تصمیم گرفتم خیلی گزیده‌کار باشم. تجربه‌هایی هم که داشته‌ام غالباً متفاوت از کارهای مرسوم است.

این بازیگر که بیشتر در شمایل یک زن مقتدر در فیلم‌های و سریال‌ها حضور داشته است، درباره نسبت این شمایل با شخصیت واقعی‌اش هم گفت: این شمایل بیشتر برآمده از خواست کارگردانان بوده است. شخصاً معتقدم زشتی و زیبایی و یا پیری و جوانی یک بازیگر اصلاً مهم نیست، چرا که ما گریمورهای توانمندی در کشور خود داریم که به راحتی می‌توانند تغییرات اساسی در چهره بازیگر ایجاد کنند، هم می‌توانند از من یک دیو بسازند و هم می‌توانند یک ملکه زیبایی خلق کنند. آنچه در بازیگری مهم است، توانایی بازیگر در اجرای باورپذیر یک نقش است که متأسفانه زمانی کمتر کارگردان‌ها به این نکته توجه داشتند.

وی ادامه داد: در حال حاضر البته کارگردانان ما بسیار توانمندتر شده‌اند و بسیار دقیق‌تر در زمینه انتخاب و هدایت بازیگران عمل می‌کنند. به همین دلیل هم شاهد کارهای بسیار خوبی هستیم که همان‌طور که در ابتدا اشاره کردم، هرچند خودم در آن‌ها حضور ندارم اما از تماشای آن‌ها لذت می‌برم و به آن‌ها افتخار می‌کنم. مثل سریال «گاندو» که به‌نظرم یکی از بهترین آثار اخیر تلویزیون از هر نظر بوده است؛ هم از منظر کارگردانی و هم از منظر بازیگری و سایر موارد فنی. کاش از این دست سریال‌ها بیشتر ساخته شود تا ما با تماشای آن‌ها بیشتر احساس غرور ملی داشته باشیم.

مادر گفت بهتر که سراغ پزشکی نرفتی!

این بازیگر درباره اینکه آیا هیچ‌گاه از مسیری که انتخاب کرده پشیمان نشده است؟ گفت: من در کنار بازیگری رشته‌های دیگری را هم دنبال کرده‌ام، از جمله پزشکی. زمانی به مادرم می‌گفتم کاش به جای بازیگری سراغ پزشکی رفته بودم، اما می‌گفت همین بهتر که سراغ پزشکی نرفتی چون احتمال داشت فرش زیر پای ما را هم برای بی مارهایت بفروشی! (می‌خندد) من آدمی نیستم که بتوانم به‌ازای معالجه بیمارانم، از آن‌ها پول بگیرم و مادرم هم خیلی خوب این روحیه مرا می‌شناخت.

وی ادامه داد: من در حد فاصل فوق‌لیسانس و دکتری، برای دو سال پزشکی خواندم و بعد از آن بود که در تئاتر دکترا گرفتم. اصلاً هم پشیمان نیستم چرا که جزو معدود افرادی هستم که خیلی سنجیده این حرفه را انتخاب کرده‌ام. اگر سراغ پزشکی رفته بودم، احتمالاً به اندازه امروز برای خواندن رمان و تماشای فیلم و تئاتر، وقت نمی‌گذاشتم.

لشگری در پاسخ به این پرسش که آیا تا به امروز نقشی بوده که به آن علاقه‌مند باشد اما هنوز به او پیشنهاد نشده باشد؟ هم گفت: اجازه بدهید اعتراف کنم! گاهی با خودم می‌گویم ای کاش من یک مرد بودم، چرا که اکثر نقش‌های خوب برای آقایان است! خیلی متأسفم که بانوان ایران نقش‌های خوبی در فیلم‌ها و سریال‌های ما ندارند، در حالی که در زندگی واقعی‌، اکثراً این زنان هستند که نقش‌های اصلی و بسیار سخت را برعهده دارند.

به گزارش خبرگزاری مهر، در پی درگذشت مرتضی پورصمدی فیلمبردار پیشکسوت سینما و تلویزیون افراد و نهادهای مختلف پیام‌های تسلیتی ارائه کردند.

در پیام تسلیت محمد خزاعی رئیس سازمان سینمایی آمده است:

«پورصمدی عکاس، مدیر فیلمبرداری و از فعالان سینمای مستند و «عکاسی مردم نگار ایران» بود با حسن سلوک و منش اخلاقی و رفتاری که اینک باور و تصور فقدانش بسیار سخت است.

زنده یاد پورصمدی از هنرمندان شریف و بی‌ادعایی بود که با تمام وجود به کارش عشق می‌ورزید و در طول سال‌ها فعالیت سینمایی، آموخته‌هایش را بی‌دریغ در اختیار نسل جوان قرار داد.

درگذشت این نقاش تصاویر به یاد ماندنی و دلباخته زاگرس برای سینمای ما ضایعه‌ای جبران‌ناپذیر است.

بی تردید، دستاوردهای این انسان پرتلاش و خلاق و آثار این فیلمبردار پیشکسوت سینما، غنیمتی ماندگار برای سینمای ایران است و به طور قطع، تأثیر نگاه و هنر وی در کیفیت و رنگ آمیزی سینمای امروز ایران غیرقابل انکار خواهد بود.

اینجانب ضمن همدردی با خانواده آن مرحوم و جامعه سینمایی کشور از خداوند منان برای این هنرمند شریف آمرزش و مغفرت الهی مسئلت دارم.»

مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی

در پیام محمد حمیدی مقدم مدیر عامل مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی آمده است:

«در روزهایی که برای برگزاری هفدهمین جشنواره «سینماحقیقت» آماده می‌شویم و امیدواریم خانواده محترم سینمای مستند را در ضیافتی تازه میزبان باشیم، خبر درگذشت مرتضی پورصمدی مدیر فیلمبرداری بااخلاق، هنرمند و متواضع، قلبمان را آکنده از اندوه کرده است.

جایگاه مرتضی پورصمدی به عنوان فیلمبرداری صاحب سبک، نوگرا و خلاق در سینمای مستند و داستانی، تکرارنشدنی است. او را با مستندهای شاخص تاریخ سینمای مستند ایران به یاد می‌آوریم، در همکاری با بزرگان و نام‌های درخشان این حوزه. او را با صدها تصویر ماندگار از لایه‌های مختلف جامعه در قلبمان حفظ خواهیم کرد. با عکس‌هایش، که قاب‌هایی از زندگی، اقوام، فرهنگ و مردم سرزمینمان هستند. افسوس که سینمای مستند ایران، همراهی عاشق و خلاق را از دست داد و دریغ که سینمای ایران، از جادوی هنر و اندیشه او محروم شد.

درگذشت مرتضی پورصمدی را که در سیزدهمین دوره جشنواره «سینماحقیقت» تندیس بهترین فیلمبرداری را به دست آورد و در دومین دوره از او تجلیل شد، به خانواده محترم پورصمدی، دوستان و همکاران و فعالان سینمای مستند تسلیت می‌گویم.»

انجمن بازیگران سینمای ایران

در این متن آمده است:

«با کمال تالم و تاسف مطلع شدیم که مدیر فیلمبرداری با سابقه و توانای سینمای ایران، جناب مرتضی پورصمدی دار فانی را وداع گفتند.

انجمن صنفی بازیگران سینما درگذشت این هنرمند عزیز را به خانواده محترم ایشان، همکاران‌مان در انجمن فیلمبرداران سینمای ایران و سینماگران گرامی تسلیت عرض می‌کند.»

خانه سینما

در پیام تسلیت خانه سینما آمده است:

«زنده‌یاد پورصمدی از مهم‌ترین فیلمبرداران سینمای ایران بوده و فیلم‌های سینمایی و مستند بسیاری در کارنامه دارد.

پورصمدی از جمله فعال‌ترین فیلمبرداران سینمای مستند نیز بود که با مهم‌ترین مستندسازان معاصر همکاری داشته است. عکاسی مردم‌نگارانه نیز از جمله فعالیت‌های پورصمدی محسوب می‌شود.

زنده‌یاد پورصمدی در روزهای اخیر درحال فیلمبرداری سریال «گناه یک فرشته» بود.

خانه سینما درگذشت این سینماگر ارزنده را به جامعه فرهنگی و سینمایی تسلیت می‌گوید.»

زنده یاد مرتضی پورصمدی مدیریت فیلمبرداری آثاری چون «دایره زنگی»، «هیس دخترها فریاد نمی زنند»، «هویت»، «یک گزارش واقعی»، «گیلانه»، «موشک کاغذی»، «شبانه» و… را بر عهده داشته است.

این هنرمند صبح امروز ۱۱ شهریور ماه حین انجام کار در یک پروژه درگذشت.

به گزارش خبرنگار مهر، محمد مهدی اسماعیلی شنبه شب در جمع خبرنگاران در بوشهر اظهار داشت: طی دو سال دولت حجت الاسلام رئیسی اقدامات مهم و جهت دهی جدیدی در وزارت فرهنگ و ارشاد در تولید محصولات نمایشی و سینمایی انجام شده است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی افزود: سال گذشته در جشنواره فیلم فجر عمده کارهای موفق در حوزه بازنمایی حماسه دفاع مقدس بود و استقبال خوبی اهالی هنر از این محصولات داشتند.

وی از تولید فیلم سینمایی برای شخصیت‌های مهم خبر داد و بیان کرد: در سال جاری برای شخصیت‌های مهم و تأثیرگذار در حوزه مقاومت، ایثار و شهادت کارهای خوبی در مجموعه فارابی و دیگر مجموعه‌ها در حال ساخت است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ضمن حمایت از تولید فیلم سینمایی شهید نادر مهدوی، سردار مبارزه با آمریکا در خلیج‌فارس تصریح کرد: این فیلم سینمایی با حمایت مجموعه‌های فرهنگی در حال ساخت است و از هر گونه همکاری در ساخت فیلم سینمای شهید مهدوی در مجموعه فارابی حمایت می‌شود.

وی افزود: امید است این اثر نمایشی هر چه سریع‌تر ساخته و به نمایش عمومی گذاشته شود و مردم با این ذخایر گرانقدر حوزه ایثار و مقاومت بیش از گذشته آشنا شوند.

اسماعیلی با اشاره به ساخت تعداد فیلم‌های سینمایی در کشور گفت: سالانه در کشور مجوز ساخت ۱۱۰ فیلم سینمایی صادر می‌شود و مجموعه‌های فارابی از تولیدات فاخر و تراز انقلاب اسلامی است.

وی ادامه داد: اکنون در مجموعه فارابی که به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی تعلق دارد ۱۸ کار جدید مراحل تولید آن طی می‌کند و با همکاری بخش خصوصی قدرتمند در سینما، امسال پر رونق ترین سال سینما در تاریخ کشور بوده است.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اضافه کرد: امسال فیلم سینمایی در کشور اکران شده که نزدیک به ۲۵۰ میلیارد تومان فروش داشته که نشان از رونق فرهنگ و هنر در جامعه دارد.

وی گفت: نزدیک ترین رقم به این فیلم در سال گذشته ۷۷ میلیارد تومان بود.

اسماعیلی افزود: در همه بخش‌ها، مجموعه مخاطبان امسال نسبت به سال‌های گذشته چند برابر شده با این تفاوت که عمده این کارها با نگاهی به اصول ارزش‌های اصیل بومی و دینی کشور در حال اجراست و در اربعین حسینی مشاهده می‌شود که در تالارهای مهمی فرهنگی و هنری کشور از جمله در تهران هنرمندان کارهای پرمخاطب ارائه می‌کنند، سالن‌های پر از بیننده برای دیدن این آثار با گرایش عاشورا، اربعین و مناسبت مهم محرم و صفر است.

وی گفت: این نشان می‌دهد که اکثریت قریب به اتفاق جریان فرهنگی هنری کشور آمادگی نقش آفرینی در این حوزه دارد و بر ما کارگزاران و مسئولان فرهنگی است که زمینه شکل گیری و ارتقای فعالیت‌ها را فراهم کنیم.

ابوذر حیدری کارگردان فیلم کوتاه «مینی‌بوس» از آثاری که به همت سازمان سینمایی و در قالب سینماسیار در مسیر راه‌پیمایی اربعین برای زائران به نمایش گذاشته می‌شود، در گفتگو با خبرنگار مهر درباره این اثر توضیح داد: در سال ۹۶ آقای مجید مجیدی در قالب یک دورهمی، گروهی از فیلمسازان فیلم‌اولی در حوزه فیلم کوتاه را دورهم جمع کردند تا با موضوع اربعین، تعدادی اثر بین‌المللی تولید کنند.

وی ادامه داد: در این دورهمی‌ها استادانی مانند حجت‌الاسلام زائری و حبیب احمدزاده هم حضور داشتند و با حضور خود آقای مجیدی گفتگوهایی شکل می‌گرفت. در نهایت بعد از چند جلسه هفتگی قرار بر این شد که برخی از ما برای ساخت فیلم کوتاه طرح‌هایی را آماده کنیم. در نهایت هم طرح من و یکی دیگر از دوستان تصویب شد. قرار بود نزدیک به ۳۰ کار ساخته شود اما طرح‌ها به حد نصاب کیفی لازم نرسید. شخص آقای مجیدی طرح من را خیلی پسندیدند و به همین دلیل روی آن زمان گذاشتیم و فیلمنامه‌اش را آماده کردیم.

عراق را در ایران ساختیم

این فیلمساز ادامه داد: قرار این بود که فیلم را در عراق بسازیم اما از آنجایی که بنیاد فارابی بودجه آن‌چنانی برای ساخت فیلم کوتاه در خارج از کشور نداشت، کل پروسه ساخت را در خرمشهر و آبادان با بازسازی فضای عراق، طراحی و اجرا کردیم. فیلم را در گرما اردیبهشت و خرداد تصویربرداری کردیم و به همین دلیل شرایط خیلی سختی در جنوب کشور داشتیم. از طرف دیگر محدوده‌ای که در اختیار داشتیم، رود فرات را بازسازی کردیم. تنها لوکیشنی هم که پیدا کردیم حوالی بهمنشیر بود. از نظر لوکیشن بسیار فضای محدودی داشتیم و از نظر بصری آلودگی‌های بسیاری وجود داشت که به ما اجازه نمی‌داد دوربین را در هر جهتی قرار بدهیم.

حیدری درباره فرآیند شبیه‌سازی لوکیشن‌های ایران به فضای کشور عراق هم گفت: ما تصاویری در اختیار داشتیم و فیلمبردار این کار هم پیش‌تر در مسیر واقعی این لوکیشن در عراق، مستند ساخته بود. به همین دلیل هم تصاویر هلی‌شات از آن منطقه در اختیار داشتیم و هم تصاویر مربوط به مردم حاضر در این مسیر را در مستندها دیده بودیم.

این کارگردان افزود: این فیلم کوتاه در جشنواره‌ای در کشور عراق پذیرفته شد که موضوع آن هم مرتبط با اربعین بود. من امکان حضور نداشتم اما بازخوردهای بسیار خوبی شاهد بودیم. حتی دوستان عراقی هم این کار را دوست داشتند. غیر از این حضورها هم فیلمم در شرایط و موقعیت‌های متعددی در این سال‌ها نمایش داشته و امسال هم به تازگی مطلع شدم که همین فیلم در موکب‌های طول مسیر راه‌پیمایی در حال اکران است.

کارگردان «مینی‌بوس» درباره استفاده از زبان عربی در فیلم و ترکیب بازیگران گفت: یکی از دلایلی که می‌خواستیم فیلم را در عراق تولید کنیم، استفاده از لهجه واقعی همان مناطق بود. وقتی میسر نشد، برخی دوستان پیشنهاد دادند که از بازیگران عراقی ساکن جنوب استفاده کنیم که زبان‌شان عربی بود. فیلم هم فیلم شلوغی بود و بعد از انتخاب بازیگر، مسأله لهجه کاراکترها برای‌مان مسأله بود. یکی از دوستان بازیگر متخصص لهجه در فیلم بود و کمک کرد نزدیک‌ترین لهجه را داشته باشیم تا اگر عرب‌زبانی فیلم را دید، فضای آن را باور کند.

وی تأکید کرد: تلاش ما از ابتدا این بود که بین‌المللی کار کنیم. مخاطب فارسی‌زبان و انگلیسی‌زبان که طبیعتاً فیلم را با زیرنویس می‌بینند اما می‌خواستیم مخاطبان عرب‌زبان هم از دایره مخاطبان فیلم خارج نشوند. اگر در این زمینه دقت نمی‌کردیم، بخش عمده‌ای از مخاطبان‌مان که اهالی خود عراق را هم شامل می‌شدند از دست می‌دادیم. اگر این نگاه را نداشتیم هم می‌توانستیم فیلم را دوبله کنیم و هم می‌توانستیم از بازیگران فارسی‌زبان استفاده کنیم، اما نگاه‌مان عرضه جهانی بود.

حیدری درباره سوژه فیلم‌کوتاه «مینی‌بوس» هم توضیح داد: در حوزه اربعین کارهای نمایشی کمی تا به امروز تولید شده است و مشخص در حوزه فیلم کوتاه تولیدات در این حوزه بسیار کمتر بوده است. یکی از معدود کارهایی که من دیده‌ام «کوه سفید» است که فکر می‌کنم در همین بسته اکران سیار در موکب‌ها آن هم وجود داشته باشد. از آنجایی که در این زمینه تولیداتی نداشته‌ایم، همین تعداد محدود آثار مدام تکرار می‌شود. چند اثر محدود هستند که در این سال‌ها به مناسبت‌های مختلف عرضه شده‌اند. با همتی که آقای آذرپندار در انجمن سینمای جوانان داشته‌اند، این بسته فیلم کوتاه با موضوع اربعین از سال گذشته به‌صورت خیلی خوبی پخش شده است.

روایتی واقعی از دوره ممنوعیت زیارت اربعین

این کارگردان درباره طراحی ایده «مینی‌بوس» هم توضیح داد: در آن جلسات آقای مجیدی من ایده‌های مختلفی به ذهنم رسید اما تلاشم این بود که به ایده تازه‌ای برسم. در نهایت براساس یک خاطره جمعی در میان مردم عراق، به این داستان رسیدم. به‌نوعی حتی می‌توان گفت این اتفاق در دهه ۶۰ در واقعیت رخ داده است. در دوره‌ای که سفر به کربلا ممنوع بوده، این اتفاق واقعاً برای یک مینی‌بوس رخ داده است.

وی افزود: قصه فیلم درباره آدم‌های یک روستا است که با شیخ قبیله به این نتیجه می‌رسند که در ایام منع زیارات اربعین در حکومت صدام، به پیاده‌روی اربعین بروند. آن زمان هر کس برای این پیاده‌روی می‌رفت یا زندانی می‌شد یا حکم اعدام می‌گرفت. هر کس با ترفندی تلاش می‌کرده در این راه‌پیمایی مشارکت داشته باشد. مسیر «طریق‌العلما» به دلیل نخلستان‌های اطراف فضای مناسبی برای حرکت‌های پنهانی داشته و برخی شبانه به آنجا می‌رفتند و پنهان می‌شدند. شیخ آن روستا تصمیم می‌گیرد همه علاقه‌مند روستا را با مینی‌بوسی همراه کند و هر گاه به آن‌ها ایراد گرفتند بگویند مینی‌بوس خراب است و داریم آن را هل می‌دهیم! در عین اینکه پیاده‌روی اربعین را هم انجام می‌دهند.

حیدری با اشاره به تحقیقات خود درباره بازه زمانی روایت این فیلم کوتاه گفت: در آن مقطع سخت‌گیری‌ها واقعاً زیاد بود و حتی خانواده‌هایی بودند که در مسیر راه‌پیمایی اربعین به تیربار بسته می‌شدند و به شهادت می‌رسیدند. صدام دستور داده بود هر کس در این مسیر پیاده‌روی می‌کند، یا باید کشته شود یا دستگیر. خیلی از زائران شبانه راهی این مسیر می‌شدند اما موارد زیادی بوده که به مقصد نمی‌رسیدند و قربانی می‌شدند. آنقدر هم مصداق این اتفاق زیاد بوده که نیاز به پژوهش آن‌چنانی هم ندارد.