مدیر فنی

وی در گفتگو با خبرنگار سینماپرس افزود: بازنمایی از سیره اهل بیت (ع) و جایگاه اهل بیت (ع) در رسانه و کتاب و نمایش و سینما باید فراتر از آنچه که تاکنون صورت گرفته باشد. ما اگر صرفاً در آثار و برنامه ها وجود مقدس پیامبر اکرم (ص) یا امیرالمومنین (ع) را مهربان نشان دهیم که مثلاً آن ها یتیم نوازند، به کوچکتر از خود سلام می کنند و… ویژگی های خوبی است که ممکن است خیلی از افراد دیگر هم دارای این خصلت و ویژگی باشند.

رکنی در همین راستا ادامه داد: از این رو ما باید دست روی ویژگی های واحد اهل بیت (ع) بگذاریم؛ باید دست روی ویژگی هایی بگذاریم که هیچ یک از انسان های دیگر در کره زمین چنین ویژگی هایی را نداشته و ندارند و نخواهند داشت. متأسفانه آنچه تاکنون از ویژگی های ائمه اطهار (ع) در اغلب فیلم ها و برنامه ها ذکر شده برخی خصیصه ها مانند یتیم نوازی، مهربانی، کمک به دیگران، توجه به نظافت و… بوده است. بدیهی است وقتی یک جوان صرفاً در آثار سینمایی و تلویزیونی همین ویژگی ها را ببیند جذب اثر نمی شود چرا که بسیاری افراد دیگر هم در جوامع مختلف چنین ویژگی هایی را دارا هستند.

این برنامه ساز خاطرنشان کرد: ما باید کاری کنیم که جوانان ائمه اطهار (ع) را الگوی خود قرار دهند. ما صرفاً باید از دین مبین اسلام و بزرگان دین خصیصه هایی را بگوییم که هیچ یک از دین ها و آیین های دیگر آن خصیصه ها را ندارند. ما باید کاری کنیم که جوانان ما هیچ وقت میل پیدا نکنند که به سمت فرقه های دیگر گرایش پیدا کنند.

وی متذکر شد: یک بزرگی می گوید اگر بخواهیم تا سر خیابان برویم با یک چراغ معمولی می شود اما راه ابدی را نمی توان با یک چراغ معمولی رفت و این راه چراغ خاص می خواهد. ما باید این چراغ خاص را به دست جوانان مان بدهیم.

رکنی با تأکید بر اینکه رسانه های مختلف باید در خصوص روایت تاریخی از سیره اهل بیت (ع) فعال باشند اظهار داشت: رسانه می تواند محبت اهل بیت (ع) و دین داران را در دل جوانان بگستراند و آن ها را به ابدیت رهنمون کند. اهل بیت(ع) باید نزد عموم مردم به ویژه جوانان محبوب شوند. این نیازمند فکر و برنامه ریزی و دقت است و توجه ویژه ای باید به آن داشت.

وی در پاسخ به این پرسش که نقش مدیران فرهنگی را در این زمینه چگونه ارزیابی می کنید تصریح کرد: یک مثالی است که می گوید «از کرامات شیخ ما این است شیره را خورد و گفت شیرین است»؛ من می خواهم بگویم این طنز نیست چرا که یک نفر باید شیره خورده باشد که بفهمد شیرین است تا بتواند آن را به دیگران توضیح دهد.

رکنی در همین باره اظهار داشت: اگر کسی نفهمیده باشد نماز شیرین است نمی تواند به مردم بفهماند نماز شیرین است. اگر کسی انس اهل بیت (ع) را نداشته باشد نمی تواند آن را به درستی تبیین و بازگو کند. مدیر فرهنگی باید شیرینی را چشیده باشد اگر نچشیده باشد نمی تواند آن را به مردم معرفی کند. آدم موثر فرهنگی باید دلبستگی به آموزه های دین و پیامبر در درونش آنچنان عمیق باشد تا اثر عمیق ایجاد کند در غیر این صورت اثر سفارشی و شعاری می شود.

برنده لوح افتخار جشنواره فیلم عمار برای ساخت مستند «پاییز حرم» در گفتگو با خبرنگار سینماپرس افزود: بنده معتقدم مدیران فرهنگی باید دست به یکپارچه سازی بزنند؛ یکپارچه سازی به این معنا که تمامی ظرفیت های فرهنگی و هنری کشور را گرد هم و زیر یک چتر واحد جمع کنند؛ از کارشناسان و صاحب نظران و متخصصان در امور متعدد نظرخواهی کنند تا در مواقع بحرانی دچار کاستی و کمبود نشویم.

وی ادامه داد: امروزه ما شاهد تشکیل برخی کارهای مقطعی هستیم. این کارهای مقطعی هیچ ثمره و عایدی در حوزه فرهنگی و هنری کشور ندارند. برنامه ریزی در حوزه فرهنگ و هنر باید بلندمدت و اصولی باشد.

این سینماگر سپس با بیان اینکه ما در کشورمان نیازمند تشکیل اتاق جنگ رسانه‌ای هستیم اظهار داشت: اصولاً ما اتاق جنگ رسانه‌ای نداریم. این اتاق باید توسط مدیر ارشد فرهنگی شکل بگیرد و پیش برود و محصول تولید کند. یک سری ارگان ها مثل اوج و حوزه می‌آیند اتاقک های کوچک با تعداد محدودی افراد خاص تشکیل می دهند که شاید به جلسه دوم هم نرسد. این کارها هیچ فایده ای ندارد و ما باید کلان تر به این موضوع نگاه کنیم.

خسروی در بخش دیگری از این گفتگو تأکید کرد: من فکر می کنم اصولاً فیلمسازی بخش زیادی اش مرتبط است به اینکه فیلمساز و فیلم فرزند زمانه شان باشند. هر انسان آزاده ای و هر هنرمند آزاده ای نسبت به اتفاقات پیرامونش در دنیا نباید بی تفاوت باشد. اتفاق مهمی مثل جنگ غزه یا مشکلات اقتصادی خودمان مانند تحریم های ظالمانه و… باید مورد توجه فیلمسازان باشد.

وی در همین راستا تصریح کرد: وقتی آدم از دور محصولات تولید شده در سینمای کشور را تماشا می کند می‌بیند محصولات‌مان اکثرشان فرزند زمانه خودشان نیستند. در همین اتفاقات کشور خودمان فاصله است بین فیلمسازان و اتفاقات جاری در ایران و دنیا؛ این اتفاق در حالی است که هر فیلمسازی باید نسبت به این ماجراها واکنش داشته باشد.

این هنرمند متذکر شد: الآن فیلمسازان ما کجا هستند؟ برای من باعث تعجب است و ناراحت می شوم که در خصوص فجایع مهمی مانند غزه بیانیه امضا می کنند! این بیانیه امضا کردن‌ها یک چیز ابتدایی است و فیلمسازان باید واکنش عملی نشان دهند.

خسروی در پاسخ به این پرسش که به نظر شما نقش مدیر فرهنگی در خصوص این بی توجهی هنرمندان به مسائل کلان چیست و به نظر شما در خصوص همین جریان اخیر غزه چرا هنرمندان کهنه کاری مانند آقای برجی به منطقه اعزام نشدند گفت: بنده فکر می کنم برای حضور مستندسازان در منطقه و… نمی توان شتاب زده و هیجانی عمل کرد. شاید مسائلی پشت پرده باشد که ما از آن بی اطلاع هستیم. به هر صورت این وظیفه مدیر فرهنگی است که به صورت شفاف اعلام کند چه اتفاقی رخ داده که هنرمندان داوطلب نتوانستند به منطقه اعزام شوند.

این کارگردان در پایان این گفتگو افزود: به صورت کلی شاید برخی مسائل امنیتی و سیاسی وجود داشته باشد که ما اطلاع نداریم. امثال آقای رضا برجی که کهنه کار این عرصه است شاید به دلیل همین فقدان ساماندهی دچار مشکل شده اند و نتوانسته اند به منطقه اعزام شوند. به نظرم نقش مدیر فرهنگی این است که بتواند یک صدای واحد و یک برنامه ریزی درستی برای ساماندهی فیلمسازانی که می خواهند در این عرصه کار کنند ایجاد نمایند. شاید نیاز به یک فراخوان عمومی باشد.

این کارشناس فرهنگی در گفتگو با خبرنگار سینماپرس افزود: به خوبی روشن است، همه خواستی که نظام جمهوری اسلامی از خروجی بخش فیلم و سینما و فرهنگ و رسانه دارد، تقریباً در حوزه تولید و عرضه کالاهای فرهنگی و هنری استراتژیک خلاصه می شود. این یک اصل است که اساساً هر نظام و ساختاری، چه حکومتی، چه دولتی، چه عمومی، و چه خصوصی برای رسیدن به هدف مطلوب خود، نیاز به طراحی و تبیین استراتژی دارد؛ و ناگفته پیداست که اگر در آن مسیرحرکت نکند، حتماً به نتیجه مورد نظر نخواهد رسید.

وی سپس با طرح این پرسش که ما در ابتدا باید از خودمان سؤال کنیم که فیلم استراتژیک، یعنی چه؟ اظهار داشت: اتفاقاً دلیل این که بسیاری از هنرمندان و مسئولان از طرح عنوان فیلم استراتژیک واهمه دارند و گمان می کنند با یک موجود عجیب و غریب طرف هستند، به تعریف مغلوب و وارونه ای بر می گردد که از فیلم استراتژیک شده است. بعضی می گویند فیلم استراتژیک یعنی فیلم پر هزینه و حالا هر کس از فیلم استراتژیک حرف زد و پرسید، به او اتهام زده می شود که قرار است منابع مالی بزرگی را هدر بدهد یا از این پشم برای خود کلاهی ببافد! در صورتی که این دیدگاه و باور از اساس غلط است. این تعریفی که از فیلم و سینمای استراتژیک می شود، درست مثل همان تعریف غلطی است که سال ها قبل برای فیلم فاخر مطرح شد. در واقع افراد خواسته یا ناخواسته، به شکلی کاملاً اشتباه آثار پر هزینه را به عنوان «فیلم فاخر» جا انداختند، در حالی که حقیقتا این گونه نیست؛ البته شاید تعبیر پر هزینگی، برای برخی از مصداق های فیلم و سینمای فاخر درست باشد، اما اینکه هر اثر فاخری پر هزینه است قطعاً تفکری ناسالم و نادرست است.

عظیمی میرآبادی تأکید کرد: فیلم فاخر الزماً فیلم پر هزینه ای نیست؛ گرچه ممکن است آثار پر هزینه ای هم طی این سال ها در سینمای و تلویزیون کشور ساخته شده که تنها بیت المال را از بین برده اند و صد البته که اصلاً فاخر نیستند. در خصوص فیلم و سینمای استراتژیک هم وضعیت به همین منوال تصویر شده است. در واقع تولید و عرضه فیلم و سینمای استراتژیک، مسیری خواهد بود که کشور را به هدف مطلوب می رساند. چرا که هر فرد یا سازمانی اعم از فردی، خانوادگی، جمعی، محلی، ملی، منطقه ای، یا جهانی، اگر هدف و چشم اندازی برای خود داشته باشد، علی القاعده برای رسیدن به آن هدف باید مسیری را طی کند. این مسیرها نقشه راه است که از آن با تعبیر راهبرد یا استراتژی یاد می شود. بنابراین لازمه حرکت صحیح در این مسیرها، شناخت، طراحی، و تبیین استراتژی است.

مدیرعامل سابق انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس خاطرنشان کرد: وقتی در قوانین بالادستی و منویات امامین انقلاب اسلامی، اعتلای اعتقادات دینی، تعمیق هویت ملی، حمایت از مظلوم، مقابله با ظالم، و… به عنوان بخشی از اهداف وقوع انقلاب اسلامی و استقرار نظام مقدس جمهوری اسلامی برشمرده می شود، در عرصه فیلم و سینما هم باید همان محصولی تولید و ارائه شود که در این مسیر پیش برود. این قید تنها برای فیلم و سینما نیست، بلکه تمامی حوزه های عملکردمان باید مبتنی بر این استراتژی باشد.

این تهیه کننده ارشد تلویزیون متذکر شد: فیلم و سینمای استراتژیک به گونه ای است که همه کسانی که برای نظام کار می کنند خود را با آن هم سو می بینند و همراهی می کنند. ولی متاسفانه اینگونه نیست! چون جایی در جمهوری اسلامی نیست که این راهبرد را تعریف کرده باشد، تقسیم وظایف نموده باشد، پیگیری کرده باشد، و در عین حال نظارت معطوف به پاسخگویی را هم به عمل آورده باشد. نگاهی گذرا به سپهر فیلم و سینمای کشور نشان می دهد؛ علاوه بر بخش های خصوصی و صنفی، ده ها مجموعه دیگر که اتفاقا همه از بودجه بیت المال مصرف می کنند، در زمینه های تحقیق، پژوهش، فیلمنامه، تولید، تجهیزات، زیرساخت ها، امور فنی، امور پشتیبانی، مجوزها، نظارت ها، تسهیل ها، گلوگاه ها و امثال این ها هستند که در زمینه فیلم و سینما کار می کنند.

وی ادامه داد: از آن جمله به زیرمجموعه های سازمان صدا و سیما مثل گروه های برنامه ساز، شبکه ها، سیمافیلم، سیمرغ؛ زیرمجموعه های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مثل فارابی، مرکز گسترش، انجمن سینمای جوان؛ زیرمجموعه های سپاه و بسیج مثل سازمان اوج، شهید آوینی، روایت فتح، بسیج هنرمندان، مرکز آفرینش ها؛ زیرمجموعه های ستاد کل مثل بنیاد حفظ آثار، موسسات فیلم سازی ارتش و سپاه؛ زیرمجموعه های سازمان تبلیغات اسلامی مانند حوزه هنری، دانشگاه سوره، و…؛ زیر مجموعه های بنیاد شهید؛ زیرمجموعه های شهرداری ها و بسیاری دیگر از این گونه نهادها هستند که کار می کنند بدون این که هیچ ارتباط سازمان یافته، دقیق، و تعریف شده ای بین آنان در بستر استراتژی انقلاب و جمهوری اسلامی وجود داشته داشته باشد. البته چیزهایی هست، اما همه چیز بر اساس درک و دریافت افراد مسئول این نهادها تعریف می شود و هیچگاه به صورتی جهت مند برای تمامی آنان نقشه راه های کلی و جزیی، راهبردهای اساسی، و زیرراهبردهای معطوف به هر یک، تعیین و ابلاغ نشده است. البته این وظیفه در کلیت به عهده تنها یکی از آن ها نیست، بلکه می طلبد جایی مثل شورای عالی انقلاب فرهنگی برای این فکری بکند. نتیجه این ترک فعل همان است که با تعابیری همچون ولنگاری فرهنگی از آن یاد می شود و راه را برای اتلاف بیت المال، نفوذ نفوذی ها، سیطره باندهای فاسد، از بین بردن امید، اخلاق، و نیروی انسانی فعال و ارزشمند باز کرده است. اگر کار اساسی و بسیار مهم طراحی و تبیین استراتژی انجام شود که هر شخص حقیقی و حقوقی بتواند بر اساس یک تراز و شاقول منطقی و اصولی از پیش تعیین شده، به این پرسش فکر کند که جهت و سمت و سوی کاری که می کند، کدام است؟ آیا اهداف مورد توجه انقلاب و جمهوری اسلامی در آن لحاظ شده است؟

این سینماگر افزود: در شرایطی که این تراز و شاقول نیست، فیلم ها معمولا به کالاهایی سطحی، سلیقه ای، نامتناسب، و بی ربط با راهبردها و سیاست های کلان کشور می شود. اگر این چنین فیلم هایی را در سبد تولیدات خصوصی و غیرخصوصی شاهد هستیم، به این دلیل است که متاسفانه در این عرصه بسیار بسیار مهم طراحی، ترسیم، تبیین، استراتژی روشن و مشخص و تقسیم وظایف و برنامه ریزی بر مبنای آن در حوزه فیلم و سینما صورت نگرفته است و کسی هم پاسخگو نیست.

عظیمی میرآبادی سپس با بیان اینکه ما نیاز به نقشه راه درست داریم اظهار داشت: سازمان صدا و سیما یا سازمان سینمایی به تنهایی قدرت این را ندارد که بتواند برای کل سیستم برنامه ریزی کند، چون هیچکس خود را ملزم به اطاعت از دیگری نمی‌داند و هر کاری را دوست دارد یا خودش به نتیجه می رسد، انجام می دهد. البته این نقیصه دردآور از مسئولیت کسانی که به صورت سیستمی مسئولیت دارند، چیزی کم نمی کند و چه خوب خواهد شد اگر هرچه سریع تر کار اساسی در این خصوص را به عمل بیاورند. به نظر من لااقل اگر دبیر و اعضای شورایعالی انقلاب فرهنگی و شورای فرهنگ عمومی وارد میدان نشوند و چرخه سیاست گذاری مبنایی کلی و جزیی فیلم و سینما را در دست نگیرند، در اثر این ولنگاری و بی برنامگی، کشور با نتایج سهمگین و تأسف باری از این گلوگاه روبرو خواهد شد.

وی تصریح کرد: ما نیاز به نهادی متمرکز برای طراحی، تقسیم کار، برنامه ریزی، و نظارت در حوزه فرهنگی و هنری کشور داریم که البته تنها بخشی از آن به فیلم و سینما باز می گردد. پیش از این بنده پیشنهادی داده بودم تحت عنوان ایجاد نهاد فرهنگی جمهوری اسلامی! که سوگوارانه باید عرض کنم، هیچ کس! تأکید می کنم، هیچ کس در باره آن پرسشی نپرسید. ای کاش به یاری خدا روزی برسد که هر کس بر مسندی در حوزه فرهنگ، هنر، فیلم، و سینمای کشور می نشیند، آن را موقعیتی برای خدمت بیشتر در جهت اهداف متعالی انقلاب اسلامی به کار گیرد.

به گزارش سینماپرس، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی محمد مهدی اسماعیلی، محمد خزاعی رئیس سازمام سینمایی و مجتبی امینی دبیر جشنواره فیلم فجر در پیام‌هایی جداگانه درگذشت پروانه معصومی را تسلیت گفتند.

پاییز امسال پر از غم

وزیر ارشاد در توییتی به این موضوع پرداخته و نوشت: ‌پائیز امسال، جامعه هنری ما هر هفته سوگوار شخصیتی برجسته بود و این روزها نیز درگذشت بازیگران پیشکسوت، خانم‌ها ‌بیتا فرهی و ‌پروانه معصومی بر شدت غم‌ها افزود. اینجانب تأثر عمیق خود را از فقدان این دو هنرمند ملی اعلام می‌کنم و برای آن‌ها طلب رحمت و برای بازماندگان طلب صبر دارم.

در متن پیام رئیس سازمان سینمایی آمده است:

او هنرمندی با وقار و بانوی خاطره‌ساز سینمای ایران بود

انالله واناالیه راجعون

درگذشت هنرمند فرهیخته، بانو پروانه معصومی باعث تالم و تاثر بسیار شد. زنده‌یاد معصومی طی چندین دهه حضور بی‌وقفه و تاثیرگذار در سینما وتلویزیون در آثار ماندگار بسیاری به ایفای نقش پرداخت و موفق به خلق شخصیت‌های جذاب و متفاوتی شد که در حافظه تاریخی مردم خواهد ماند.

او، از پیشکسوتان هنر اصیل و شریف؛ و بازیگری متعهد و اخلاق‌گرایی بود که هنرش را برای جامعه و مردم به خدمت گرفت و بی تردید، سهم بسزایی در تولید تعدادی از آثار درخشان سینمای بعد از انقلاب داشت.
زنده‌یاد معصومی نماینده چهره با وقار بازیگری زن در سینمای بعد از انقلاب بود که در بسیاری از آثار، شاخصه‌های مختلف یک زن مسلمان را به نمایش گذاشت.

اینجانب ضمن همدردی با خانواده آن مرحومه و جامعه هنری از خداوند منان برای آن مرحومه رحمت واسعه و غفران الهی مسالت دارم.

گفتنی است زنده یاد پروانه معصومی در آثار مختلفی چون گلهای داوودی، راه دوم، ناخدا خورشید، ترنج، جهیزیه‌ای برای رباب، تحفه‌ها، سالهای خاکستر، مسافر ری، وعده دیدار و سریال‌های امام علی(ع)، کوچک جنگلی، پلیس جوان، یوسف پیامبر، ملکوت و … ایفای نقش کرده است.

در متن پیام مجتبی امینی آمده است:

بازگشت همه به سوی خداوند مهربان است

خبر ناگوار و ناگهانی درگذشت بانوی مهربان، محبوب، محجوب و باوقار سینمای کشورمان سرکار خانم پروانه معصومی باعث اندوه فراوان شد.

اینجانب ضمن عرض تسلیت و همدردی، برای بازماندگان و به‌ویژه خانواده محترم ایشان صبر جمیل و برای آن مرحومه غفران واسعه الهی مسئلت می‌دارم.

بی شک یاد و خاطره نقش آفرینی های این هنرمند فقید و اولین بازیگر زن برگزیده ادوار جشنواره فیلم فجر در ذهن علاقمندان سینما و تلویزیون جاودانه خواهد ماند.

گفتنی است، پروانه معصومی در بیش از ۵۰ فیلم و سریال به نقش آفرینی پرداخته است و در سومین و ششمین دوره جشنواره فیلم فجر برنده جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره نیز شده بود.