مدیر فنی

سینماپرس: ریچارد دریفوس از الزامات جدید تنوع طلبی برای رقابت اسکار انتقاد می کند: «آنها مرا وادار به استفراغ می کنند».

به گزارش سینماپرس، آیین افتتاحیه سومین هفته فیلم چین با حضور جمعی از چهره‌های سیاسی، فرهنگی و هنری و سینماگران ایرانی و چینی عصر روز شنبه ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۲ در بنیاد سینمایی فارابی برگزار شد.

سید مهدی جوادی مدیرعامل بنیاد سینمایی فارابی با ابراز خرسندی از اینکه سومین هفته فیلم چین در ایران و به میزبانی بنیاد سینمایی فارابی برگزار می‌شود، گفت: فرهنگ چین با قدمت و وسعت خود، دارای ابعاد انسانی و اخلاقی بسیاری است که ریشه‌های معنوی‌اش، علقه‌های عمیقی را بین دو فرهنگ ایران و چین ایجاد کرده است. دوران امروز می‌تواند بازنمای دو کهن‌فرهنگ و تمدن شرقی باشد که نظر به نظم نوین جهانی، هم‌سویی بیش از پیشی نیز پیدا کرده است.

او با بیان اینکه فرصت سینما، فرصت مغتنمی برای گسترش همکاری فرهنگی بین دو کشور است، ادامه داد: حضور سینمای ایران در رویدادهای سینمایی چین از جمله جشنواره بین‌المللی فیلم شانگهای، پکن و… و حضور سینمای چین در جشنواره‌های مطرح ایرانی از جمله جشنواره فیلم فجر، جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان، سینما حقیقت و فیلم کوتاه تهران طی سال‌های گذشته تعاملات زیادی ایجاد کرده که امیدوارم در ادامه بیشتر هم شود.

جوادی تصریح کرد: یکی از نکاتی که می‌تواند به تقویت این روابط کمک کند، تحقق تولیدات مشترک سینمایی ایران و چین است که بین دو نهاد بنیاد سینمایی فارابی و «چاینافیلم گروپ» در سال گذشته پیگیری شد و امید است با شدت بیشتری این تعامل، امسال نیز ادامه یابد تا سال آینده شاهد روی پرده رفتن این آثار مشترک در چهارمین هفته فیلم چین باشیم.

او با اشاره به دیگر تعاملات سینمایی بین دو کشور ایران و چین عنوان کرد: از برنامه‌های دیگر فارابی که از سوی سازمان سینمایی در حال پیگیری است، موضوع برگزاری رویدادهای مشترک است که امیدوارم با سرعت بیشتری شاهد شکل‌گیری کارگروه مشترکی برای تقویت سینما با حضور کشورهای عضو پیمان شانگهای باشیم. همچنین گسترش فناوری‌های تولید، انتقال تکنولوژی‌های روز تولید و ایجاد زیرساخت‌ها از دیگر موضوعات مورد تفاهم ما با سینمای چین به‌شمار می‌رود.

مدیرعامل فارابی به معرفی مشخصات فیلم‌های منتخب برای نمایش در هفته فیلم چین اشاره کرد و گفت: در این هفته آثاری از سینمای چین را تماشا خواهیم کرد که معرف نسل نوی سینماگران چین است. همان‌طور که باشگاه فیلم اولی‌های فارابی اخیراً با معرفی ۸۷ سینماگر جوان در مسیر معرفی نسل جوان و مستعدی از سینماگران قرار گرفته، نسل نوی سینماگران چین نیز در حال معرفی هستند. برگزاری هفته‌های فیلم از سویی دیگر می‌تواند به شناخت جدیدی از سینماگران ایران توسط دیگر کشورها نیز کمک کرده و بستر تعاملات آتی بین سینمای ایران و چین و دیگر کشورها را فراهم کند.

نمایش اولین فیلم صامت داستانی سینمای چین در فارابی

در ادامه مراسم، پیام تصویری اختصاصی «سون شیانگ هویی» رئیس آرشیو ملی فیلم چین به سومین هفته فیلم چین در ایران پخش شد.

رئیس آرشیو ملی فیلم چین در این پیام تصویری گفت: «از طرف آرشیو فیلم چین به برگزار کنندگان سومین هفته فیلم چین در ایران تبریک می‌گویم. آرشیو فیلم چین، بایگانی ملی و عضو رسمی فدراسیون آرشیو فیلم بین‌المللی است. از زمان تاسیس آن ۶۵ سال گذشته است و ما همیشه تبادل فیلم‌های چینی و خارجی را ترویج می‌کنیم. از سال ۲۰۲۲ نیز رویدادهای فیلم چین را در ۱۶ کشور برگزار کرده‌ایم. در بین فیلم‌های نمایش داده شده در این رویدادها، یک فیلم منحصر به‌فرد به نام «عشق کارگری» وجود دارد که یک فیلم کوتاه صامت کلاسیک است.

فیلم چینی در سال ۱۹۰۵ متولد شد و این فیلم در سال ۱۹۲۲ ساخته شده و اولین فیلم داستانی موجود در سینمای چین است. با توجه به صدمین سالگرد تولید آن، نسخه بازسازی این اثر را برای اولین بار برای تماشاگران ایرانی نمایش خواهیم داد.»

فیلم‌های ایرانی در جشنواره‌های بین‌المللی چین همواره خوش درخشیده‌اند

«چانگ هوا» سفیر جمهوری خلق چین در ایران نیز سخنران بعدی آیین افتتاح سومین هفته فیلم چین بود.

او بعد از قدردانی از محمد خزاعی و میزبانی سیدمهدی جوادی و تیم برگزارکننده این رویداد، گفت: فیلم، هنر نور و سایه و آینه واقعیت و پیام‌آور فرهنگ است و نقش مهمی در یادگیری تمدن‌های مختلف ایفا می‌کند.

او با تاکید بر اینکه چین و ایران دارای تمدن‌های باشکوه و قدیمی هستند، اظهار کرد: سالن نمایش بنیاد سینمایی فارابی به نام زنده‌یاد عباس کیارستمی است، فیلمساز بزرگی که در دو سال آخر حیات خود، چهار بار برای فیلمسازی به چین سفر کرد و فیلمسازان چینی فیلم مستندی با نام «راهپیمایی با عباس کیارستمی» را از حضور او ساختند.

سفیر چین در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: فیلم‌های ایرانی بارها برنده جوایز جشنواره‌های چین از جمله شانگهای و پکن شده‌اند و سینماگران چینی نیز فیلم‌هایی ساخته‌اند که درک مخاطبان را ارتقا داده است؛ به این ترتیب آثار ایرانی و چینی وارد خانه‌های مردم می‌شوند و همه این‌ها نشان‌دهنده کیفیت بالای توسعه همکاری چین و ایران در حوزه سینماست.

«چانگ هوا» با بیان اینکه فیلم‌های چینی ریشه در تمدن‌های باستانی دارند و در احساسات انسان‌گرای شرقی رسوخ می‌کنند، تاکید کرد: این آثار دارای فرم‌ها و مضامین رنگارنگی هستند. فیلم‌های چینی به‌ویژه در دهه اخیر رشد زیادی داشته‌اند. در ۲۰۲۲ باکس فیلم چین چهار میلیارد و ۳۶۰ میلیون دلار فروخته است و تعداد تماشاگران در سینماهای شهری آن به ۷۱۲ میلیون نفر می‌رسد.

او ادامه داد: در سفر اخیر رییس جمهور محترم ایران به چین، این دو کشور بیانیه‌ای مبنی بر گسترش همکاری‌های فرهنگی و تقویت پیوند مردم‌شان با یکدیگر امضا کردند. صمیمانه امیدوارم هفته فیلم چین تعداد بیشتری از فیلم‌های سینمای چین را به مخاطبان ایرانی معرفی کند و دوستان ایرانی نیز فیلم‌های چینی را به دیگر مخاطبان معرفی کنند.

پخش پیام تصویری «تسائو جوئن» سردبیر انجمن فیلمسازان چین و «هه وین چوآن» مدیرعامل مرکز فستیوال‌های بین‌المللی بخش دیگری از این مراسم بود.

ظرفیت‌های کشف‌نشده برای توسعه همکاری سینمایی ایران و چین

در ادامه آیین افتتاحیه سومین هفته فیلم چین محمد خزاعی معاون وزیر و رئیس سازمان سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: خرسندیم که میزبان سومین هفته فیلم چین در ایران هستیم. به همه شما عزیزان، مدیران فرهنگی، میهمانان، هنرمندان، سفیر محترم چین، رایزنان فرهنگی و همه خواهران و برادران خیرمقدم عرض می‌کنم.

او با بیان اینکه سینمای ایران و چین، شاخصه‌ها و شناسه‌های متمایز و درخشانی در جهان دارند، گفت: تردیدی ندارم که از رهگذر توسعه روابط فرهنگی و سینمایی دو کشور ایران و چین، دو ملت با سابقه و صاحب فرهنگ و تمدن بیش از پیش به یکدیگر نزدیک می‌شوند.

رئیس سازمان سینمایی ایران در ادامه سخنان خود اظهار کرد: ارتباط گسترده سینمای دو کشور از آن جهت حائز اهمیت است که در این حوزه ظرفیت‌های کشف نشده بسیاری برای بسط و توسعه وجود دارد که می‌تواند مورد توجه قرار گیرد. یکی از ویژگی‌های این همکاری در کنار توسعه مناسبات فرهنگی، تقویت اقتصادی سینما و هم‌سویی برای تبادل تجارب در حوزه‌های گوناگون سخت‌افزاری و نرم‌افزاری خواهد بود.

خزاعی یادآور شد: ارتباط دو سویه، هدفمند و رو به پیشرفت با سینمای چین، بخشی از نقشه راه سازمان سینمایی ایران در حوزه بین‌المللی است. سینمای ایران به دلیل طرح مضامین انسانی و اخلاقی در جهان مطرح است و همه اعتبار و قدرتش را مدیون لحاظ کردن دو عنصر حیاتی در هنر اسلامی و شرقی می‌داند.

او همچنین با تاکید بر ویژگی تصویرمحوری دوران کنونی ادامه داد: سینمای ایران و چین با سابقه تاریخی، فرهنگی و تمدنی دو کشور، قطعاً می‌توانند در جهان «تصویرمحور امروز و عصر رسانه» پیش‌قراول و پرچمدار باشند؛ به‌ویژه که امروز شاهد فروپاشی جهان تک‌قطبی و شکست هژمونی انحصار سینمای غرب و شکل‌گیری قطب‌های جدید فرهنگی و روایت‌های نوظهور هستیم.

او با بیان اینکه جهان، دو تمدن بزرگ ایران و چین را با جاده ابریشم به خاطر دارد و سینمای امروز می‌تواند استعاره‌ای از همان شاهراه بزرگ تلقی شود، افزود: امیدوارم با این رویداد سینمایی، زمینه‌های همکاری مستمر و موثری بین کمپانی‌ها، شرکت‌های سینمایی و خریداران و پخش‌کننده‌های فیلم در کشور چین فراهم شود.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بیان کرد: طرح اکران آثار و محصولات صنعت تصویر دو کشور بر روی بسترهای مختلف باید با جدیت و توجه بیشتری پیگیری شود تا با عنایت به پیوندهای عمیق تاریخی و اشتراکات فرهنگی و همکاری موثر در این حوزه، ارتباط و پیوند با اقتصاد فرهنگ و ایجاد انگیزه برای حضور فعالان این هنر-صنعت میسر شود.

خزاعی با تاکید بر اینکه در اینجا جا دارد به نقش راهبردی دو کشور در سازمان همکاری‌های شانگهای اشاره شود، ادامه داد: با عنایت به سابقه کهن دو کشور در حوزه سینما و همکاری‌های فرهنگی و هنری، تشکیل اتحادیه همکاری‌های سینمایی و سمعی و بصری کشورهای عضو شانگهای بسیار مهم و راهبردی ارزیابی می‌شود.

معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با طرح پیشنهادی مبنی بر توسعه همکاری‌های فرهنگی دو جانبه فرهنگی و هنری گفت: در این راستا پیشنهاد می‌شود دبیرخانه این سازمان با مشارکت کشورهای صاحب سابقه و تاریخچه کهن در عرصه صنعت تصویر ایجاد شود تا با طراحی و پیشبرد برنامه‌های مشترک، شاهد شکل‌گیری بازار مشترک فعالان این حوزه باشیم.

او در پایان سخنان خود گفت: شایسته می‌دانم از همکاری سفارت چین، وزارت امور خارجه، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و نیز تلاش‌های همکارانم در بنیاد سینمایی فارابی به‌خاطر میزبانی این برنامه تشکر و قدردانی کنم.

سومین هفته فیلم چین با نمایش پنج فیلم از سینماگران نسل نوی سینمای چین تا ۲۰ اردیبهشت در بنیاد سینمایی فارابی ادامه دارد.

«جو زی هائو» رایزن فرهنگی چین در ایران، علیرضا اسماعیلی مدیرکل حوزه ریاست سازمان سینمایی، غلامرضا نجاتی مدیر حراست سازمان سینمایی، یزدان عشیری مدیرکل روابط عمومی سازمان سینمایی، مسعود احمدیان معاون فرهنگی بنیاد سینمایی فارابی، رائد فریدزاده معاون امور بین‌الملل بنیاد سینمایی فارابی، محمد طیب مدیر گروه هنر و تجربه، سعید سعدی، سید حامد حسینی، حجت‌الله سیفی، ابراهیم اصغری، وحید نیکخواه آزاد، علی رویین‌تن، حبیب والی‌نژاد، حجت قاسم‌زاده اصل، مهدی سجاده‌چی، علی آشتیانی‌پور، آرمان خوانساریان، آرمان فیاض، حمید زرگرنژاد، نادره ترکمانی، حسین ریگی، حسین میرزامحمدی، دانش اقباشاوی، شفیع آقامحمدیان، مهدی احمدی، عادل تبریزی، ابوالفضل صفاری و… از جمله حاضران در این مراسم بودند.

سینماپرس: ابوالفضل حاجتمند تهیه کننده سینما و تلویزیون همزمان با پایان یافتن پخش برنامه های مناسبتی نوروزی و رمضانی رسانه ملی گفت: مسئولان رسانه ملی باید کمی گستره دیدشان را وسعت دهند تا بتوانند بخش بیشتری از مردم را به سمت تلویزیون جذب کنند! متأسفانه این روزها حلقه در رسانه ملی بسیار تنگ شده و تا فضا بازتر نشود و تعداد بیشتری از هنرمندان نتوانند در تولیدات تلویزیون دخیل و سهیم باشند قطعاً برنامه ها با افت مخاطب روبرو خواهند بود.

به گزارش سینماپرس، فرهنگ سازی برای هر حاکمیت یکی از مهم‌ترین عوامل ارتقاء و رشد جامعه و از همه مهم‌تر انتقال تفکرات مطلوب آن کشور به نسل‌های آینده است. در این میان شاید مهم‌ترین جامعه هدف فعالیت‌های فرهنگ‌سازانه، ‌ «کودکان و نوجوانان» باشند، بی‌شک تولیدات فرهنگی مناسب برای کودک و نوجوان می‌تواند آینده هر کشور را از لحاظ‌های مختلف تامین و تضمین کند.

به زعم کارشناسان یکی از مهم‌ترین ابزارهای فرهنگ‌ساز در هر جامعه‌ تولیدات هنری است، هنر است که می‌تواند تفکری را و نظراتی را در شخصیت‌ها نهادینه کند، ‌ به یک معنا هنر و آثار هنری می‌تواند نوع نگاه ما را بسازد. در این میان تاثیرگذارترین هنر «سینما» است. سینما به واسطه عمومی بودن و دسترسی آسان به سرعت در اختیار همه قرار می‌گیرد، در این میان کودک و نوجوان جوامع پیشرو هستند. آن‌ها هستند که به واسطه سن و سال، آثار سینمایی را دنبال می‌کنند و هر هفته سریال می‌بینند و با قصه‌ها و کاراکترهای سینمایی جهان خودشان را می‌سازند.

کشور ما از ابتدای انقلاب اسلامی تا کنون هدف تهاجمات بسیار فرهنگی قرار گرفته که بسیاری از آن‌ها در قالب ساخت انیمیشن‌های مختلف و با هدف تأثیرگذاری بر جامعه کودکان و نوجوانان بوده است. امروز اما نوع تازه‌ای از جنگ که «شناختی» است شکل گرفته است. در «جنگ شناختی» دشمن از ترکیب رسانه‌ها کمک می‌گیرد تا نگاه مردم را به سمتی که می‌خواهد بکشاند. آن‌ها در طول زمان با محتوایی که ارائه می‌کنند حتی آدم‌های تحصیل کرده که شکل گرفته‌اند را عوض می‌کنند چه برسد به کودکانی که تازه می‌خواهند جهان پیرامونی را بشناسند.

حالا در این شرایط است که «سینما» می‌تواند ابزار بسیار قدرتمندی باشد. سینمایی که مبتنی بر رویکرد انقلاب اسلامی، بازتاب دهنده عدالت، اخلاق و مهربانی باشد.

تحلیل نظرات کارشناسان نشان می‌دهد که آنها معتقدند سینمای کودک و نوجوان در ایران شرایط نابه‌سامانی دارد، تعداد و میزان تولیدات بسیار پایین و از طرفی کیفیت آثار نیز قابل بحث است، این در شرایطی است که به‌زعم منتقدان بنیاد سینمایی فارابی به‌عنوان متولی سینمای کودک و نوجوان وظیفه خود را درست انجام نمی‌دهد. به زعم کارشناسان فارابی به جای استفاده از متخصصان بیشتر درگیر فعالیت‌های تبلیغاتی است، به طور مثال موضوع سینما نوستالژی که این روزها در بنیاد فارابی در حال اجرا است، به جز یک هزینه کلان و سرگرمی ساده چه آورده‌ای خواهد داشت؟

در هیمن رابطه فارس با امیر مشهدی عباس از فعالان عرصه هنر کودک و نوجوان در تئاتر و سینما گفت‌وگویی داشت که در ادامه مشاهده می‌کنید.

فارس: سینمای کودک و نوجوان از قبل جزء مهمی از سینمای کشور به‌حساب می‌آمده است، شرایط این گونه از سینمایی در طول تاریخ سینمای ایران و در شرایط اخیر سینما را چطور ارزیابی می‌کنید؟

معمولا آثار حوزه کودک و نوجوان با دغدغه سینماگران تولید می‌شود و نه با دغدغه‌های نهادهای دولتی.

مشهدی عباس: سینمای کودک و نوجوان و جوان ما همیشه بر مبنای دغدغه‌ی تولیدکنندگان آن بوده و حیات داشته است، یعنی مثلاً یک تولیدکننده‌ای دغدغه و یا علاقه داشته که برای بچه‌ها کاری بکند و یا دغدغه‌ی شخصی داشته، پیگیری کرده و یک فیلم کودک و نوجوان خوب ساخته است وگرنه معمولا این اتفاق به این شکل رخ نداده است که بنیاد سینمایی فارابی و یا حتی کانون پروش فکری کودکان یا هر جای دیگری بخواهد این روند را تغییر بدهد و فیلمی را برای کودکان و نوجوان بسازد، در اکثر اوقات حمایت‌های درستی بوده که به سرانجام نرسیده و حمایت نابجایی بوده که بازهم به سرانجام مناسب نرسیده و اثری تولیدشده که دست تیم تولید حرفه‌ای نبوده است.

فارس: با توجه به این شرایط و مطالبی که گفتید، ‌ شرایط سینمای کودک و نوجوان در این روزها چگونه است؟ آیا این سینماگران که دغدغه حوزه کودک را دارند همچنان فعالند؟

اگر هنرمندی، ‌تهیه‌کننده‌ای و یا کارگردانی دلش بسوزد و برای بچه‌ها فیلمی بسازد و اثری تولید کند که دغدغه‌ی شخصی‌اش را داشته باشد، اما حقیقت این است که این اتفاق برای این افراد دغدغه‌مند هم بسیار سخت و دشوار شده است.

مشهدی عباس: این روزها و در شرایط فعلی می‌توان گفت که ما عملا سینمای کودک نوجوان نداریم، یعنی اگر هنرمندی، ‌تهیه‌کننده‌ای و یا کارگردانی دلش بسوزد و برای بچه‌ها فیلمی بسازد و اثری تولید کند که دغدغه‌ی شخصی‌اش را داشته باشد، اما حقیقت این است که این اتفاق برای این افراد دغدغه‌مند هم بسیار سخت و دشوار شده است؛ من خودم سه کار و پروژه برای کودکان و نوجوانان دارم که الان نزدیک به یک‌سال است که در حال تلاش هستم تا بتوانم یکی از آن ها را تولید کنم، می‌خواهم به شما بگوییم که من دارم پیگیری می‌کنم، تلاش می‌کنم تا با تهیه کننده‌های مختلف قرار می‌گذارم تا با سرمایه‌گذاری‌های مختلف این آثار را تولید کنم.

قطعا اگر بخواهم همین تلاش را در حوزه‌های دیگری انجام دهم بیش از این عایدم می‌شود اما دغدغه دارم تا حوزه کودک و نوجوان فعالیت کنم؛ من از میان افرادی که این دغدغه را در سینما دارند آدم تازه‌وارد و تازه‌کاری هستم درمقابل آدم‌هایی که استخوان خرد کردند و سال‌هاست برای کودکان دست‌وپا می‌زنند و خودرا به جهت تجربه شخصی مثال زد که بگوییم تولید اثر برای کودکان سخت و بدون حمایت است و از دغدغه سینماگر است که سینمای کودک و نوجوان داریم نه از حمایت‌های دولتی!

فارس: اینکه می‌گویید عواید این کار کم است به معنا گیشه ناموفق برای آثار حوزه کودک و نوجوان است؟ اخیرا چند اثر در این حوزه فروش خوبی داشتند.

مشهدی عباس: قبلا هم در مصاحبه‌ای گفته‌ام که سینما کودک نوجوان سینمای گیشه نیست، نه به این معنا که در گیشه موفق نمی‌شود، چرا ممکن است اثری در این گونه سینمایی تولید شده و گیشه خوبی هم داشته باشد؛ بلکه به این معناکه کسی برای کسب درآمد و یا شهرت وارد این فضا نمی‌شود چراکه این اهداف به سختی در این سینما به‌دست می‌آید؛ افرادی برای کودک و نوجوان تولید می‌کنند که دغدغه آن را دارند، نهادی مانند فارابی باید با استفاده از این افراد این سینما را زنده نگه دارد.

فارس: تا چه میزان فارابی را مسؤول شرایط نابه‌سامان سینما کودک و نوجوان می‌دانید؟

نهادهایی مانند فارابی بودجه مخصوص سینمای کودک و نوجوان را دارند اما برای این سینما پدری و دلسوزی نکرده‌اند.

مشهدی عباس: من می‌خواهم بگوییم وقتی کسی می‌شود پدر یک خانواده مسؤولیتی دارد؛ مثلاً پدر مسؤولیتش این است که شرایط رفاهی خانواده را فراهم کند از لحاظ مالی حتی محبت درستی با خانه داشته باشد، من همیشه احساس می‌کردم نهادهایی مثل فارابی که اصلاً بودجه‌ی مخصوص این کار را دارد، پدری هستند برای سینمای کودکان جوان ولی واقعاً می‌توانم بگوییم اگر این‌ها برای سینما کودک و نوجوان پدری و دلسوزی نکردند و همیشه در تقسیم بودجه کمترین بودجه به کودک و نوجوان اختصاص پیدا کرده است و کم‌ترین متخصص‌ها را برای این موضوع دعوت کردند.

فارس: یعنی رویکرد موجود به فکر سینمای کودک و نوجوان نیست؟

سینمای کودک و نوجوان سینمایی است که با حمایت باید به چهارچوبی برسد، واقعاً فرهنگ‌سازی باید با حمایت اتفاق بیفتد.

مشهدی عباس: همیشه با سینمای کودک و نوجوان سلیقه‌ای برخورد کردند؛ در هر دوره‌ مدیریتی به شکلی با این حوزه برخورد شده است؛ اصلاً بحث مدیریت فعلی نیست، به نظر من فارابی نسبت به این قضیه مسئولیت دارد، پدری گردنش هست که پدری نکرده برای این سینما و هنوز هم چشم‌ها به‌دنبال فارابی است، چون سینمای کودک و نوجوان سینمایی است که با حمایت باید به چهارچوبی برسد، در تمام دنیا همین هست درست است که خودش می‌تواند سرپا بایستد ولی واقعاً فرهنگ‌سازی باید با حمایت اتفاق بیفتد، کسی دلش نسوخته که بیاید برای بچه‌ها فرهنگ‌سازی کند و از بودجه شخصی هزینه‌های خیلی بالا را به‌عهده بگیرد.

فارس: فرهنگ سازی با بودجه خصوصی مضراتی دارد که می‌گویید نباید اتفاق بیفتد؟

کاش مسئولیت سینمای کودک و نوجوان در فارابی کمی مسئولانه‌تر و دغدغه‌مندتر بود تا حداقل می‌توانستیم فیلم سالم‌تری برای کودکان بسازیم.

مشهدی عباس: ببینید الان یک فیلم‌ساز باید بروید دنبال اسپانسر تا بتواند با سرمایه‌گذاری آن فیلم را بسازد، بعد از آن مجبوری است به خاطر اسپانسر و سرمایه‌اش حرف‌هایی در فیلمش بگذارد فقط برای‌اینکه بتواند فیلمش را بسازد و برایش سرمایه‌ای داشته باشد؛ اینها همه معایت سرمایه‌گذاری خصوصی است، کاش این پدری و مسئولیت سینمای کودک و نوجوان در فارابی کمی مسئولانه‌تر و دغدغه‌مندتر بود تا حداقل می‌توانستیم فیلم سالم‌تری برای کودکان بسازیم.

فارس: جدا از اهیمت پرداختن به سینمای کودک و نوجوان آیا این گونه می‌تواند ناجی شرایط فعلی سینمای کشور باشد؟

مشهدی عباس: بله قطعا می‌تواند، ببینید وقتی فرزندمان را در کودکی می‌بریم تا به تماشای یک تئاتر بنشیند این کودک یاد می‌گیرد که در حقیقت تئاتر یک بحث فرهنگی و اندیشمندانه است و می‌تواند در زندگیمان تاثیر داشته باشد و شرایط روحی‌اش را التیام ببخشد، این کودک بعد از این تجربه تئاتر را وارد سبد خانواده خود می‌کند، یعنی اینکه بچه در آینده عادت می‌کند که تئاتر ببیند.

با استفاده از سینمای کودک و نوجوان می‌توانیم کودکان را به سینما عادت داده و آن را وارد سبد خانواده‌هایشان در آینده بکینم.

فیلم هم همینطور است؛ اگه بچه‌ها در سنی که کودکی می‌کنند فیلم‌های کودکان و آثاری که واقعا برای این سنین ساخته شده است را ببینند یاد می‌گیرند که سینما می‌تواند پاسخگوی برخی از سوالات ذهنی‌اش باشد و برخی از دغدغه‌هایش را برطرف کند و این اتفاق می‌تواند فیلم و سینما را وارد سبد خانواده کند.

ما مخاطب آیندمان را امروز می‌سازیم ولی چطور می‌توانیم این کار را انجام دهیم وقتی که فیلمی برای کودکان تولید نمی‌کنیم و یا تولیداتمان متناسب با نیازهایشان نیست.

فارس: شرایط فکری کودکان چه موادری را در فیلم سازی می‌طلبد که می‌گویید برخی تولیدات مناسبشان نیست؟

مشهدی عباس: وقتی ما طرحی را متناسب با تفکر و نیازهای مخاطب و کودکان امروز به مسئولین می‌دهیم می‌گویند چرا طرح و داستان آن به این شکل است و توقع دارد هنوز گلنار و شهر موش‌ها تحویلشان بدیهم، مسؤولین ما بچه‌های این زمانه را نمی‌شناسند، ‌کودکانی که دیگر زمین بازیشان در کوچه نیست و در فضای مجازی فعالیت می‌کنند. مسؤولین تفکراتشان در دهه‌ی شصت و دهه هفتاد، یعنی بچگی های خودشان مانده و تصور میکنند که فیلم کودک خوب باید ویژگی‌های آثار آن دوره را داشته باشد.

فارس: مهم‌ترین تغییرات شخصیتی کودکان برای فیلم‌سازان چیست؟

مشهدی عباس: کودک امروز در بازی‌هایی که انجام می‌دهد یک روز می‌تواند نقش دزد بازی کند، یک روز نقش پلیس‌ بازی کند، یک روز می‌تواند رانندگی تاکسی را به‌عنوان شغلش انتخاب کند، بچه‌های امروز در بازی‌ها برای خودشان شخصیت بزرگ‌سال دارند، یعنی یک کودک ۱۲ سال می‌تواند در یک بازی یک انسان سی و هشت سال باشد و چند میلیون دلار موجودی حساب بانکی‌اش باشد.

ما نمی‌خواهیم این موضوع را باور کنیم و برای این کودکان فیلم‌هایی در حد دهه شصت و هفتاد تولید می‌کنیم و بچه‌ها این فیلم‌هارا پس می‌زنند و در این شرایط ما عملا مخاطبی برای سینمای کودک و نوجوان نداریم و فقط یک فیلم می‌سازیم تا بیلان کاریمان را پر کنیم و بگوییم در این حوزه فعال هستیم.

فارس: توجه به این موضوعات تا چه حد در موفقیت یکم فیلم کودک ونوجوان مهم است؟

سینمای کودک و نوجوان مخصوص خانواده است، اگر کودکی بخواهد یک فیلم ببیند تمامی این خانواده باید به‌خاطر این کودک به سینما بروند، در این صورت آن فیلم یک کودک را به همراه پدرش، مادرش و یا خواهر و برادرش جذب کرده است.

مشهدی عباس: اگر فیلم درست برای بچه‌ها ساخته شود اتفاقا سینمای کودک تنها سینمایی در تمام دنیا است که می‌توانید سینما و گیشه اش را نجات بدهد، ما در تاریخ فیلم‌هایی داشتیم که برای کودکان بوده و درست و با موضوعات و متن مناسب تولیدشده و بچه‌ها رفتن فیلم‌هارا دیده‌اند و گیشه‌ها پرشده و سینما رونق پیداکرده است، چراکه سینمای کودک و نوجوان مخصوص خانواده است، من اگر بخواهم فیلم اجتماعی یک کارگردان را ببینم می‌توتنم به‌تنهایی به سینما بروم و آن فیلم تنها یک مخاطب را جذب کرده است، اما اگر کودکی بخواهد یک فیلم کودک و نوجوان را ببیند تمامی این خانواده باید به‌خاطر این کودک به سینما بروند، در این صورت آن فیلم یک کودک را به همراه پدرش، مادرش و یا خواهر و برادرش جذب کرده است.

من نمی‌دانم علت این همه‌ی بی‌اهمیتی توسط مسؤولان و توسط کسانی که دست‌اندرکار تولید هستند نسبت به سینمای کودک و نوجوان، مخاطب آن و افرادی دلسوزی که می‌خواهند برای بچه‌ها فیلم تولید کنند چیست؟

فارس: به‌نظر شما راهکار بهبود این شرایط چیست؟

مشهدی عباس: راهکار برای بهبود شرایط این هست که سینمای کودک و فیلم‌های کودک توسط آدم‌هایی دلسوز و متخصص تولید شود، در تولید این فیلم‌ها حداقل این است که آثار به صورت واقعی برای مخاطب تولیدشده. ویژگی‌های آن درنظر گرفته شده است؛ دراین صورت مخاطب می‌تواند با سینما آشتی کند، چراکه واقعاً هستند کسانی که فیلم درست برای مخاطب امروز تولید کنند، سینمای کودک و نوجوان با مخاطب ویژه‌اش می‌تواند تمام سینما را هم احیا کند اما جدی گرفته نمی‌شود.

وحید اسدی، مدیر رادیو مستند، دبیر علمی و داور نهایی بخش مردمی جشنواره رادیویی پژواک با بیان اینکه موضوع آموزش در این جشنواره بسیار حائز اهمیت بود، گفت: زمانی که اختتامیه نخستین جشنواره رادیویی پژواک به پایان رسید این دستور و تدبیر معاون صدای رسانه ملی بود که به محض این که جشنواره دوم اعلام وجود کرد ما از اوایل تابستان کارگاه‌های آموزشی مستند را هر هفته به صورت مستمر برگزار کردیم و مثل خون در رگ‌های رادیو شکل گرفت. 

اسدی ادامه داد: از دیگر مواردی که بسیار به آن توجه شد حضور اساتید مطرح بود تا برنامه سازان با گونه‌های جدید مستند آشناتر شوند و درک درستی از نقاط قوت و ضعف شان داشته باشند. آقای آزادی، خانم صفائیان، آقای معدن کن و آقای رضوی نژاد و … از جمله اساتید این کارگاه‌ها و کلاس‌ها بودند.

مدیر رادیو مستند با بیان اینکه آثار برگزیدگان نخستین دوره آسیب شناسی شد، افزود: آموزش‌های ما تا بهمن ماه سال ۱۴۰۱ به صورت عملی به طول انجامید، آثار برگزیدگان نخستین دوره آسیب شناسی شدند و نقاط قوت و ضعف شان بررسی شد. ما علاوه بر بهره مندی از اساتید رادیویی از اساتید بیرون رادیو مانند اساتیدی که تکنیک صدابرداری محیط را آموزش می‌دهند، بهره‌مند شدیم. کلاس‌ها شامل تکنیک‌های مستندسازی و ایده پردازی بود که حتی برای کار‌های سینمایی برگزار شد.

به گفته وی، شروع یک ایده یک خبر یک رویداد تا شکل گیری یک مستند، چگونگی پژوهش‌ها و رویتگری‌ها تجربیاتی بود که به آن‌ها منتقل شد. 

دبیر علمی جشنواره معتقد است مستندسازان رادیویی در حال حاضر این پتانسیل را پیدا کرده اند که حتی فراتر و قوی‌تر از آنچه که هستند، کارشان را انجام دهند. مطمئنا هر سال بهتر و بهتر خواهند بود. ما امسال شاهد بودیم که در بخش نهایی داوری اغلب آثاری که به مرحله نهایی داوری راه یافته بود و مستندسازان رادیویی تهیه آن را بر عهده داشتند همان دوستانی هستند که در کلاس‌ها و کارگاه‌های آموزشی شرکت کرده بودند.

وی با اشاره به محتوای آموزشی کارگاه‌ها افزود: ما در کلاس‌های آموزشی آثار برگزیده نخستین دوره جشنواره و مستند‌های نامزد‌های انتخابی داوران دوره قبل را که به مرحله داوری نهایی نرسیده اند، تجریه و تحلیل و آسیب شناسی کردیم. حتی یک اتفاق دیگر که بسیار خوب بود بررسی و تجریه و تحلیل آثاری که سال‌های گذشته در جشنواره abu از کشور‌های دیگر همچون ژاپن، ویتنام و … برگزیده شده بود، ما این‌ها را ترجمه کردیم. 

اختتامیه دومین جشنواره ملی مستند رادیویی پژواک با هدف شناسایی و معرفی استعداد‌های حوزه مستند، ۱۸ اردیبهشت ماه در سالن همایش‌های بین‌المللی صداوسیما برگزار می‌شود.