
به گزارش خبرنگار مهر، سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی عصر امروز شنبه 19 بهمنماه همزمان با هشتمین روز برگزاری سیوهشتمین جشنواره فیلم فجر با حضور در پردیس سینمایی ملت از این رویداد بازدید کرد.
وزیر ارشاد در حاشیه این بازدید و در جمع خبرنگاران در پاسخ به سوالی درباره اولویتهای حمایتی وزارت ارشاد در حوزه فیلمسازی و سینما گفت: براساس برنامهای که برای حمایت از محتوا تدوین شده است، فیلمهایی که در این حوزههای خاص همچون نهاد خانواده، عزت عمومی، انسجام اجتماعی و رفع گسستهای اجتماعی مورد حمایت قرار میگیرند تا تولید محتوا در این زمینه را تقویت کنیم. به نظر میرسد مهمترین مسئله ما در فضای اجتماعی امروز بحث گسستهای اجتماعی است. این گسستها هم در فضای رابطه حاکمیت و ملت و هم در میان ملت و ملت وجود دارد. اینکه بتوانیم انسجام اجتماعی را ارتقا دهیم خود به خود به رفع این گسستها کمک میکند. 4 موضوع اصلی را مشخص کردهایم که انشالله در همین محورها آثار مورد حمایت قرار میگیرند.
اولویتهای حمایت از سینمای استراتژیک
صالحی در پاسخ به سوال دیگری درباره تولیدات استراتژیک در سینما هم گفت: با این نگاه که ببینیم مهمترین مسئله ما در فضای اجتماع چیست، براساس پیمایشهایی که ما و دیگران در این زمینه داشتهایم، همانطور که اشاره شد مهمترین موضوع، بحث گسستهای اجتماعی است. در فضای انسجام اجتماعی چند محور اصلی را تعریف کردهایم که طبیعتا در زمینه حمایتهای استراتژیک در سینما هم این محورها موردتوجه خواهند بود. عزت و اقتدار ملی با نگاه به پیشرفتهای آینده، نهاد خانواده، فاصله گرفتن از فردگرایی مضر و همگرایی اجتماعی محورهایی است که در تولیدات سالهای آینده بیشتر موردتوجه خواهند بود.
وی در پاسخ به سوالی که با توجه به فضای اعتراضات اخیر، لزوم برگزاری جشنواره فجر چه بود هم گفت: همین که امروز شما و ما در این فضا هستیم نشان میدهد که جشنواره میتواند تأثیرگذاری مهمی در این زمینه داشته باشد. جشنواره رویدادی است که فضای یک سال آینده سینمای ایران را تعیین میکند و این اتفاق خوبی برای سینمای ایران است.
بهدنبال همگرایی حداکثری در سینما هستیم
وزیر ارشاد درباره انتقاد برخی سینماگران در قالب تحریم جشنواره و نیز اعتراض فرامرز قریبیان در نشست خبری فیلم «خروج» نسبت به فضای مدیریت سینما هم گفت: اعتراض آقای قریبیان همانطور که اشاره شد، مربوط به این دوره وزارت ارشاد نبوده است اما نگاه کلی ما این است که بتوانیم اهالی سینما را بهصورت حداکثری در کنار هم داشته باشیم و خانواده سینمای ایران حداقل دفع را داشته باشد. کنار هم قرار گرفتنها باید تداوم پیدا کند و جشنواره فیلم فجر نماد این همگرایی حداکثری است.
وی درباره چندصدایی بودن جشنواره فیلم فجر و حذف فیلمهایی با نگاه متفاوت از ویترین این رویداد هم گفت: تأکید بنده به دوستان ما در هیأت انتخاب و داوران، هم به دبیر جشنواره و هم به رئیس سازمان سینمایی این بوده است که جشنواره سینمایی فجر، ویترین سینمای ایران با همه سلیقههای متکثر باشد. همین نکته است که جشنواره فجر را زیباتر کرده و میکند. تأکید بر این بوده که هیأتهای انتخاب و داوری هم با همین رویکرد عمل کنند و امروز هم شاهد این تنوع در فضای جشنواره فجر هستیم که شور و شوق نسبی را هم به همراه داشته است.
صالحی درباره تأثیر جریان تحریم جشنواره فجر از سوی برخی سینماگران، بر برگزاری این دوره از این رویداد گفت: ترجیح میدهم اینگونه تعبیر کنم که در پی اتفاقات تلخی که رخ داده بود، پارهای از عکسالعملهای عاطفی را شاهد بودیم اما خوشبختانه آنچه این روزها در جشنواره فیلم فجر و دیگر جشنوارههای هنری فجر شاهد هستیم این است که احساس اهالی فرهنگ و هنر این است که جشنوارهها اتفاقی هستند که به راحتی نمیتوان از آنها گذشت. در کنار هم بودن معمولاً اتفاقات بهتری را رقم میزند.
وزیر ارشاد درباره موضع یکی از نمایندگان مجلس در تهدید هنرمندان تحریمکننده جشنوارههای فجر هم گفت: موضع ما تا به امروز حرکت در مسیر همگرایی بوده است و این مسیر را حتماً ادامه میدهیم. فضای جشنوارههای فجر هم امروز نشان میدهد که خوشبختانه هنرمندان خیلی زود در این رویدادها گردهم آمدهاند. اهالی هنر ممکن است در مواردی انتقادهایی هم داشته باشند اما در اصل یک خانواده هستند و این خانواده را به راحتی رها نمیکنند.
دولت گلایهای از «خروج» ندارد
سیدعباس صالحی درباره شائبه مطرح شده از سوی ابراهیم حاتمیکیا مبنیبر حساسیتهای دولت نسبت به فیلم انتقادی «خروج» که حتی منجر به حذف فیلم از فهرست آرای مردمی جشنواره شده است هم گفت: حقیقت اینگونه احساس نمیکنم. بالاخره مسئله فیلم ایشان و تم آن از قبل روشن بوده است. نگاه دولت این است که فضای نقد و انتقاد در بخشهای مختلف اجتماعی من جمله انتقاد از دولت، نکتهای است که مورد تحمل است. از همین زاویه به شخص بنده که طبیعتاً خط مستقیم این ارتباط با دولت بودهام هیچ کس از دولت چه قبل از جشنواره چه در ایام نمایش فیلم در جشنواره، زبان به گلایه باز نکرده است.
وزیر ارشاد درباره دیگر انتقاد ابراهیم حاتمیکیا از اولویت نداشتن موضوعات ارزشی همچون فیلمهای دفاع مقدس در وزارت ارشاد و کمک سازمان اوج به رفع این خلا هم گفت: شخصاً چنین تعبیری را از ایشان نشنیدم. متن صحبتهای ایشان ارجاعی به وزارت ارشاد نداشته است، اما واقعیت این است که بحث دفاع مقدس و موضوعاتی از این قبیل در دستور کار ما بوده و هست، اما امکانات و منابع ما بهشدت محدود است و این محدودیت پارهای معذوریتها را در زمینه حمایت ایجاد کرده است.

سینماپرس: ظاهراً دولتیها – چه سینمای دولتی و چه خود دولت – علیه فیلم «خروج» حاتمیکیا، خروج کردهاند! آن طور که فرامرز قریبیان بازیگر این فیلم میگوید: «روزهای اول از فیلم دفاع کردند، اما بعد نظرها عوض شد! با تجربهای که دارم، میگویم منتقدان دولتی این فیلم را میزنند!»
به گزارش سینماپرس، خود ابراهیم حاتمیکیا نیز از اینکه «خروج» از بخش آرای مردمی خروج داده شد، تفسیر مشابهی با قریبیان دارد: «محال ممکن است! ایکاش، ایکاش ایکاش بعداً یک هیئتی تشکیل شود و این چندین سالی را که این روش (انتخاب مردمی) در اختیارشان است، یک بار دیگر تحقیق کنند. متأسفم که بگویم یک مهندسی به ظاهر ساده، اما در واقع پیچیده انجام شده است. متأسفم. فکر نمیکردم تحمل دوستان این قدر پایین باشد! اشکالی هم ندارد. من همه را به زمان ارجاع میدهم. زمان تعیین میکند که کدام فیلم میماند و کدام نمیماند. کدام فیلم در ذهن مردم میماند و کدام فیلم اصولاً از ذهن مردم پاک میشود. این قانون همیشگی سینماست و من به آن اعتقاد دارم و لذت میبرم از مشتی که دوستان زدند!»
ظاهراً هرجا در یک اثر سینمایی سخن از «رئیسجمهور» است حتی اگر بر اساس یک داستان واقعی باشد، لشکر دولتیها باید پشت خاکریز تخریب آن اثر سینمایی حاضر شوند! «خروج» حاتمیکیا داستان کشاورزانی است که به اعتراض با تراکتورهایشان به سوی ملاقات با رئیسجمهور خروج میکنند، اما چرا نقد منتقدان و شیوهای که حاتمیکیا آن را به «مهندسان دولتی» نسبت میدهد، باید سینمای ما را تا این حد سیاست زده و جو زده کند!؟
شاید این نقدناپذیری، خود نقدی باشد که به همه فیلمسازان ما وارد باشد. بیتردید ما همه در برابر نقد، عنان از کف میدهیم و باید به سمت و سویی برویم که هیچ نقد در چارچوبی – چه با انصاف و چه دور از انصاف – ما را عصبی نکند. اما ظاهراً حاتمی کیا از مسئله دیگری حرف میزند: «گویا هرچه سن ما بالاتر میرود فیلمسازی سختتر میشود و توقعها هم بالاتر میرود! در ۲۰ دقیقه ابتدایی فیلم میگفتیم که این کشاورزان چه میخواهند به رئیسجمهور بگویند حتی در آخر فیلم هم حرف آنها از زبان کامبیز دیرباز گفته میشود. رفتن به سراغ فیلمی که در روستا باشد، برایم جذاب و مسئله بود. میخواستم از این مرکز دربیایم. بازی کردن با بازیگرانی که تجربههای زیادی دارند بسیار لذتبخش بود. سفر با تراکتورِ آنها از خاطرم نمیرود الان هم که نگاه میکنم از این همراهی آنها لذت میبرم.»
کارگردان «خروج» درباره شوخی با عنوان «امامزاده پاستور» در فیلم بیان کرد: اینکه گفتیم امامزاده پاستور یک شوخی کلامی است و چیز عجیبی نیست.
آیا حاتمیکیا اگر این دولت نبود، فیلم «خروج» را میساخت: «هر دولتی بیاید همین بحث مطرح است. البته خوب است بدانید ایده این فیلم از سال ۸۹ شروع شد که آنطور که میخواهم شکل نمیگرفت تا امروز.
من این را که فیلم من در بین آرای مردمی وجود ندارد، یک شوخی بزرگ میدانم و واقعیت این است اصلاً امکان ندارد و محال ممکن است این اتفاق رخ داده باشد. به نظر میآید امسال یک مهندسی به ظاهر ساده، اما پیچیده رخ داده است.»
حاتمیکیا میگوید از هجمهها ناراحت نیست و از چیز دیگری عصبانی است: «گناه ما چیست که فیلم میسازیم!؟ چرا دادگاه تشکیل میشود!؟ چرا جنس نوشتهها و واکنشها دادگاهی شدهاست!؟ این چه زبان بیحیایی برای من سرباز است!؟ چرا بیحیا میشویم!؟ به من میگویند دههات گذشته! جمله خودم را به خودم پس میدهید!؟ روزی که علی حاتمی رفت آیا جایش پر شد!؟ ما کنار برویم، لذت میبرید از این رفتار!؟ از این ور و آن ور این واکنشها وجود دارد. من از این فضا دلخورم. «خروج» بیستمین فیلم من است و من ۲۰ بار این بالا آمدهام. چرا سال به سال سختتر میشود چرا فضا را این شکلی کردید که مثل فشار قبر است. انصاف کنید عمرم را بابت هر فیلم میگذارم برای هیچ فیلمی کم فروشی نکرده ام. به نظر ساده میآید تراکتور را میان خیابان بیندازید، ولی چرا اینگونه با بیحیایی حرف میزنید. چرا به من گیر میدهید؟ این اشکال بزرگ است، از کنار هم بودن افتخار کنید ما سربازان فرهنگی این نظام هستیم.»
و، اما قریبیان!
حاتمیکیا به این پرسش که با چه منطقی سراغ فیلم جادهای رفته است، هم پاسخ داد: «من فیلم جادهای خیلی دوست دارم که تا حالا فرصتش برایم فراهم نشده بود. این نوع فیلم کار بسیار سختی است و خدا را شکر با حضور دوستان ساخت فیلم رقم خورد. در عمر ۵۸ سالهام بازیگری فرهیخته و روی اصول مثل آقای قریبیان ندیدم. کار کردن با تراکتور بسیار سخت است و من سر تعظیم بر استادی ایشان فرود میآورم که آنقدر در بازیشان ذوب شده بودند که باورش برای ما سخت بود.»
قریبیان، اما ناراحت از هجمه دولتیها از بازیگری در سینمای ایران خداحافظی کرد: «من معتقدم این فیلم بهترین کار کارنامه من است. من وقتی این فیلمنامه را خواندم دوست داشتم. در این هفت سال پیشنهادهای زیادی شد، از هیچکدام خوشم نیامد، دلم میخواست با کاری که دوست دارم حرفهام را خاتمه دهم و وقتی این فیلمنامه را خواندم دیدیم این فرصت پیش آمده است.»
میدانستم فیلم زحمت زیادی دارد. یک ماه تمرین تراکتورسواری کردم! بنابراین این فیلم را دوست داشتم. همکاری به دلیل زیبایی فیلمنامه ایجاد شد و بلافاصله پیشنهاد بازی را پذیرفتم. حالا اعلام میکنم این آخرین فیلم من در سینما بود و دیگر خداحافظی میکنم، چون دیگر حوصله بچهبازی و غرضورزی مسئولان سینمایی را ندارم.»
اعتراض چطوری!؟
از حاتمیکیا پرسیده شد آیا فیلم شما به این معناست که نظام اسلامی بعد از ۴۰ سال هنوز سازوکاری برای اعتراض مردمی ارائه نکرده است: «چراکه نه!؟ هنوز این مسیر را پیدا نکردیم. در فرانسه این اتفاق چند ماه است رخ میدهد. ما هنوز جایگاهی پیدا نکردیم که بر همین اساس کل نظام زیر سؤال نرود که به حق هم هست. وقتی میخواستم این فیلمنامه را شروع کنم، قضیه آبان ماه پیش نیامده بود. شدت تحولات به قدری بود که مثل اصحاب کهف شده بودیم! به نظرم این مطالبهگری باید اتفاق بیفتد. امیدوارم با آمدن سازوکارهای پارلمانی جدید راهکار پیدا شود؛ که باید پاسخگو باشند خوشحالم که سهمی در این مطالبهگری داشتهام. این فیلم میتوانست تلخ باشد. من میتوانستم فیلمی بسازم که از بودنمان پشیمان باشیم، ولی من کشورم را دوست دارم. همه کشورشان را دوست دارند و مطالبه دارند، ولی باید مسیر آن تعریف شود.»
درباره شهید سلیمانی
«آرزویم این است که فیلم شهید سلیمانی را بسازم، ولی نمیدانم چه پیش میآید. زمانی آرزویم این بود که درباره شهید چمران فیلم بسازم، اما علاقهمند هستم درباره زندگی سردار سلیمانی هم حتماً فیلمی بسازم.»
این توضیحی بود که حاتمیکیا درباره فیلمهای بعدیاش داد. از او همچنین پرسیده شد فکر نمیکنید «خروج»، فیلم حاتمیکیا نیست: «حاتمیکیا اینجا نشسته است. اینکه تو میگویی حاتمیکیا اینطور شده است حاتمیکیای خودت است. من اگر پشت شما بیفتم معلوم نیست عاقبتم چه میشود. من دین و آخرتم را نمیفروشم که آنچه شما میخواهید باشم. من هرآنچه را که در دیدهبان به کار بردم در این فیلم به کار بردهام. من یک فیلم سفارشی نساختم. بچههای اوج حتی یک نقطه روی فیلمنامه من نگذاشتند. من به بچههای اوج گفتم حتی شما ممکن است اذیت شوید، ولی گفتند اینها حرف ماست. آنچه که گفتم مال خودم است، ممکن است انتظاری از حاتمیکیا داشته باشید، چرا با حاتمیکیا حاتمیکیا را میزنید. همه فیلمهایم را بر اساس روز و حال و احوالم که در آن میزیستهام ساختهام، اینکه میگویید از من بعید بود چیست. من نمیگویم شرمنده از این سکانس هستم، همه را از ته دلم و خودم ساختم.»
به نظر میرسد نشست خبری حاتمیکیا و عوامل فیلم «خروج» دستکم دو چیز را به خوبی نشان داد؛ اول اینکه دولت و سینمای دولتی و کارگزاران دولتی و منتقدان دولتی حتی تحمل یک فیلم معمولی را ندارند و داستان نقدپذیری دولتها در ایران بیشتر یک شوخی فصلی است که در فصل انتخابات و ماههای اول دولت بر زبانها میآید. دیگر اینکه سینماگران ما هم شاید باید خیلی بیشتر از این که نشان میدهند و نفس هنر متعهد میطلبد، خویشتندار و نقدپذیر باشند، هرچند به قول حاتمیکیا نقدها با بیادبی و بیانصافی و یا دروغ محض آمیخته باشد. تحمل مقابل بیادبی، بزرگترین درس ادبی است که میتوان داد.
*روزنامه جوان

سینماپرس: در راستای سیاست شفافسازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و در چارچوب قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، جزئیات گزارش عملکرد مالی بنیاد سینمایی فارابی از موسسات تابعه سازمان سینمایی در نه ماه سال۹۸ منتشر شد.
به گزارش سینماپرس، اطلاعات گزارش عملکرد مالی بنیاد سینمایی فارابی بر اساس حمایت از تحقیق، نگارش و تقویت متن فیلم نامه، حمایت از تولید فیلم سینمایی و سریال، حمایت از مشارکت در تولید فیلم سینمایی، حمایت از تولید آثار سینمایی فاخر، حمایت از ارتقای فرهنگی و هم اندیشی فیلم سازان با اندیشمندان حوزه و دانشگاه و بازدید آنها از مراکز و دستاوردهای مهم کشور، کمک به انجام ارزشیابی و نظارت بر تولید و نمایش آثار سینمایی، حمایت از برگزاری سی و هشتمین جشنواره ملی فیلم فجر و اجرای طرح سیمرغ ها و پروانه ها، حمایت از برگزاری سی و هشتمین جشنواره جهانی فیلم فجر، کمک به برگزاری سی و دومین جشنواره بین المللی فیلم های کودکان و نوجوانان و برگزاری هم زمان در استان ها، حمایت از تولید مشترک فیلم سینمایی با دیگر کشورها، حمایت از آماده سازی و بازاریابی و عرضه فرهنگی و تجاری آثار و اعزام سینماگران به مجامع بین المللی و… و. تنظیم شده است.

مجید عیدان در گفتوگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: با رایزنیهای انجام شده توانستیم فیلم «آبادان یازده ۶۰» را در روز پایانی جشنواره در لیست اکران قرار دهیم.
وی افزود: تا به امروز ۱۰ فیلم از سی و هشتمین جشنواره فجر در سینما مهر آبادان اکران شده است.
وی در خصوص استقبال مردمی از فیلمهای جشنواره در آبادان عنوان کرد: پیگیری دقیق و سریع مردم باعث شده به شناخت دقیقی در خصوص فیلمها برسند و به همین تناسب تعدادی از فیلمها با استقبال خوبی برخوردار شده است.
عیدان در همین خصوص اضافه کرد: هفت فیلم برتر آرای مردمی تا به امروز معرفی شدند که در بین آنها سه فیلم روز بلوا، مغز استخوان و آبادان یازده ۶۰ در سینما مهر اکران میشود.