سینماپرس: ابراهیم حاتمیکیا کارگردان فیلم سینمایی «خروج» با حضور در نشست رسانهای جشنواره فیلم فجر، درباره متن و حاشیه این فیلم توضیحاتی ارائه کرد.
به گزارش سینماپرس، نشست خبری فیلم سینمایی «خروج» به کارگردانی ابراهیم حاتمیکیا از آثار حاضر در بخش سودای سیمرغ سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر عصر ۱۸ بهمن ماه در پردیس ملت برگزار شد.
ابراهیم حاتمیکیا کارگردان، فرامرز قریبیان، سام قریبیان، کامبیز دیرباز، محمدرضا شریفینیا و پانتهآ پناهیها بازیگران، حبیب والینژاد تهیهکننده، کارن همایونفر آهنگساز و دیگر عوامل فنی فیلم در این نشست حضور داشتند و خسرو نقیبی بهعنوان منتقد عوامل فیلم را همراهی میکرد.
در ابتدای این نشست خسرو نقیبی منتقد این جلسه گفت: جایگاه حاتمیکیا در این سالها در سینمای ایران تثبیت شده است و کسی تردیدی در این موضوع ندارد، بعد از یک سهگانه که حال و هوای اکشنتری داشت فیلم تازه یک تغییر جهت و راه تازه است و یادآور دوره دیگری است. دورهای که «موج مرده» را ساخت. رگههای وسترن در «خروج» مشهود است و باز هم فیلم بر یک قهرمان استوار است.
وی افزود: فیلم قوت و قدرت خود را از حضور استثنایی فرامرز قریبیان که قهرمان است میگیرد. سکانسهایی را شاهدیم که از جنس فیلمهای قبلی حاتمیکیا است. برخلاف سه فیلم قبلی که حضور حاتمیکیا به رغم آنکه خارج از فیلمها خشمگین بود اما فیلمهایش مصلحانه بودند. در اینجا به نظرم کمی آن خشم را به شکل بارزتری نشان داده شده است. جنس اعتراض از همان مدل موج مرده است انگار آن اعتراض به فیلمها راه یافته است.
هر چه سن ما بالا میرود فیلمسازی سختتر میشود
در ادامه ابراهیم حاتمیکیا در پاسخ به اینکه اگر به جای کاراکتر اصلی فیلم «خروج» بودید به رئیس جمهور چه میگفتید، گفت: واقعیت این است که این پانورامای اینجا کمی فشار میآورد. گویا هرچه سن ما بالاتر میرود فیلمسازی سختتر میشود و توقع ها هم بالاتر می رود. در بیست دقیقه ابتدایی فیلم میگفتیم که این کشاورزان چه میخواهند به رییسجمهور بگویند حتی در آخر فیلم هم حرف آنها از زبان کامبیز دیرباز گفته میشود.
سام قریبیان در پاسخ به پرسشی مبنیبر تجربه همبازی شدن با پدرش گفت: این فرصتی بود که آقای حاتمیکیا فراهم کردند. قهرمان اصلی فیلم آقای قریبیان هستند و من هم از این فرصت استفاده کردم. بعد از ۲۶ سال در کنار پدرم حضور پیدا کردم که خیلی برایم تجربه لذت بخشی بود.
سپس پانتهآ پناهیها بازیگر فیلم درباره شباهت نقشش در فیلم «خروج» با فیلم «نفس» اظهار کرد: نگران بودم که این نقش شبیه نقشم در فیلم «نفس» شود. نمیدانم چگونه شد نتیجه همیشه برایم ترسناک است. سعی کردم این اتفاق نیفتد و با تغییراتی متفاوت شود.
مسئولیت پایانبندی فیلم را میپذیریم
حاتمیکیا درباره پایانبندی فیلم و اعمال نظر سفارشی در این زمینه گفت: این پایانبندی تحمیلی نبود و مسئولیتش را میپذیرم.
وی در ادامه در پاسخ به سوالی مبنیبر اینکه در زمان «دیدهبان» گفته از کسب سیمرغ عذاب وجدان می گیرد و اگر بلی این فیلم سیمرغ بگیرد عذاب وجدان می گیرد یا نه؟ بیان کرد: من تا لحظه آخر هرچقدر سیمرغ بگیرم همه را نگه میدارم.
حاتمی کیا در پاسخ به سوال خبرنگاری که پرسیده بود چرا با ساخت این فیلم شوخی عمدی با سینما داشتهاید، گفت: این را نمیدانم.
وی عنوان کرد: رفتن به سراغ فیلمی که در روستا باشد برایم جذاب و مسأله بود میخواستم از این مرکز دربیایم. بازی کردن با بازیگرانی که تجربههای زیادی دارند بسیار لذتبخش بود. سفر با تراکتورِ آنها از خاطرم نمیرود الان هم که نگاه می کنم از این همراهی آنها لذت می برم.
حاتمیکیا در پاسخ به خبرنگاری که پرسیده بود «این فیلم درباره اعتراض است و نظرتان درباره عتراضات آبان ماه چیست؟» سکوت کرد.
کارگردان «خروج» درباره شوخی با عنوان «امامزاده پاستور» در فیلم بیان کرد: اینکه گفتیم امامزاده پاستور یک شوخی کلامی این و چیز عجیبی نیست.
وی درباره گریم غیرواقعی رییسجمهور در فیلم هم گفت: به شما مربوط نیست که من رییسجمهور را نشان میدهم یا نه. من در فیلم دلم میخواست همینقدر که دیدید نشان بدهم.
در هر دولتی بود «خروج» را میساختم
حاتمیکیا در پاسخ به پرسشی که چرا در این دولت فیلم را ساخته است، بیان کرد: هر دولتی بیاید همین بحث مطرح است. البته خوب است بدانید ایده این فیلم از سال ۸۹ شروع شد که آنطور که میخواهم شکل نمیگرفت تا امروز. منهمه فیلمهایم در ادامه هم هستند و نمیتوان گفت «خروج» تنها در ادامه «گزارش یک جشن» است.
قریبیان درباره نقشش گفت: من نقشهای معترض را خیلی دوست دارم، چون خودم معترض هستم. «خاک»، «گوزنها»، «سفیر»، «سناتور» همگی نقشهای معترضی بودند و من این نقشهای را بسیار دوست دارم. خود من در حال حاضر یک بخشی هستم.
برایم توجه جشنواره مهم نیست
حاتمیکیا درباره امکان بیتوجهی جشنواره به فیلم گفت: من آنقدر در طول این ۳۵ سال فیلم ساختم که دیگر برایم توجه جشنواره مهم نیست. من به این قضیه عادت دارم و این سلیقه داوران است. در باره سالی که فیلم «برج مینو» و «بوی پیراهن یوسف» را ساختم اصلا به فیلم ها توجه نشد و در زمان فیلم «چ» هم همین بیتوجهی رخ داد پس برایم اهمیتی ندارد.
وی در پاسخ به اینکه فیلم در بین آرای مردمی حضور ندارد، عنوانکرد: من این را یک شوخی بزرگ میدانم و واقعیت این است اصلا امکان ندارد و محال ممکن است این اتفاق رخ داده باشد. به نظر میآید امسال یک مهندسی به ظاهر ساده اما پیچیده رخ داده است اما ایرادی ندارد، من همه را به زمان میسپارم و زمان است که ثابت میکند چه فیلمی میماند و چه فیلمی نه. کاش هیاتی برای رسیدگی به کسانی که این هیات را در دست دارند، تشکیل شود اما در هر حال من لذت میبرم از مشتی که این دوستان زدند.
از هجمهها نگران نیستم، از بیادبیها دلخورم
کارگردان «بوی پیراهن یوسف» در ادامه درباره انتقاداتی که نسبت به «خروج» در روزهای اخیر مطرح شده است بیان کرد: من نگران هجمهها نبودم. همیشه این موضوع وجود دارد انواع طیفهای مختلف مخالف وجود دارد. برخی میتوانند فیلم را دوست داشته باشند برخی نه. اما از بیادبی خوشم نمیآید.
وی سپس خطاب به هجمهکنندگان گفت: گناه ما چیست که فیلم میسازیم؟ چرا دادگاه تشکیل میشود؟ چرا جنس نوشتهها و واکنشها دادگاهی شدهاست. این چه زبان بیحیایی برای من سرباز است؟ چرا بیحیا می شویم؟ به من میگویند دههات گذشته؛ جمله خودم را به خودم پس میدهید؟ روزی که علی حاتمی رفت آیا جایش پر شد؟ ما کنار برویم؟ لذت میبرید از این رفتار؟ از این ور و آن ور این واکنشها وجود دارد.
حاتمیکیا تأکید کرد: من از این فضا دلخورم. «خروج» بیستمین فیلم من است و من بیست بار این بالا آمدهام. چرا سال به سال سخت تر میشود چرا فضا را این شکلی کردید که مثل فشار قبر است. انصاف کنید عمرم را بابت هر فیلم می گذارم برای هیچ فیلمی کم فروشی نکرده ام. به نظر ساده میآید تراکتور را میان خیابان بیندازید ولی چرا اینگونه با بیحیایی حرف میزنید. چرا به من گیر میدهید؟ این اشکال بزرگ است، از کنار هم بودن افتخار کنید ما سربازان فرهنگی این نظام هستیم.
این کارگردان در پاسخ به پرسشی که با چه منطقی سراغ فیلم جادهای رفته است، گفت: من فیلم جاده ای خیلی دوست دارم که تا حالا فرصتش برایم فراهم نشده بود. این نوع فیلم کار بسیار سختی است و خدارا شکر با حضور دوستان ساخت فیلم رقم خورد. در عمر ۵۸ ساله ام بازیگری فرهیخته و روی اصول مثل آقای قریبیان ندیدم. کار کردن با تراکتور بسیار سخت است ومن سر تعظیم بر استادی ایشان فرود می آورم که انقدر در بازی شان ذوب شده بودند که باورش برای ما سخت بود.
خداحافظی فرامرز قریبیان از سینما
قریبیان اظهار کرد: من معتقدم این فیلم بهترین کار کارنامه من است. من وقتی این فیلمنامه را خواندم دوست داشتم در این هفت سال پیشنهادهای زیادی شد، از هیچکدام خوشم نیامد دلم میخواست با کاری که دوست دارم حرفهام را خاتمه دهم و وقتی این فیلمنامه را خواندم دیدیم این فرصت پیش آمده است.
وی افزود: می دانستم فیلم زحمت زیادی دارد فقط یک ماه تمرین تراکتورسازی کردم. بنابراین این فیلم را دوست داشتم. همکاری به دلیل زیبایی فیلمنامه ایجاد شد و بلافاصله پیشنهاد بازی را پذیرفتم. حالا اعلام میکنم این آخرین فیلم من در سینما بود و دیگر خداحافظی میکنم چون دیگر حوصله بچهبازی و غرضورزی مسئولان سینمایی را ندارم.
حاتمیکیا در پاسخ به اینکه «فکر نمیکنید فیلم حرفی برای امروز ندارد» با قاطعیت گفت: «نه» که این پاسخ با تشویق اصحاب رسانه همراه شد.
این فیلمساز درباره فاصله گرفتن از سینمای همیشگی اش بیان کرد: من همه نوع فیلمی ساختهام و تجربیات مختلفی در ژانرها مختلف دارم. سینما مساله من است. این چشمهای انصاف کجاست. ما برای ساخت این فیلم در شهرستان زحمت زیادی کشیدیم و من تلاش کردم سینما بسازم و همیشه هم این تجربه برای من زیباست.
بعد از اعتراضات آبان مثل اصحاب کهف شده بودیم
کارگردان «آژانس شیشهای» درباره اینکه آیا فیلم شما به این معناست که نظام اسلامی بعد از ۴۰ سال هنوز سازوکاری برای اعتراض مردمی ارائه نکرده است، گفت: چراکه نه؟ هنوز این مسیر را پیدا نکردیم در فرانسه این اتفاق چند ماه است رخ می دهد ما هنوز جایگاهی پیدا نکردیم که بر همین اساس کل نظام زیر سوال نرود که به حق هم هست وقتی می خواستم این فیلمنامه را شروع کنم قضیه آبان ماه پیش نیامده بود. شدت تحولات به قدری بود که مثل اصحاب کهف شده بودیم، به نظرم این مطالبهگری باید اتفاق بیفتد. امیدوارم با آمدن سازوکارهای پارلمانی جدید راهکار پیدا شود. که باید پاسخگو باشند خوشحالم که سهمی در این مطالبهگری داشتهام.
وی افزود: این فیلم می توانست تلخ باشد من میتوانستم فیلمی بسازم که از بودنمان پشیمان باشیم، ولی من کشورم را دوست دارم. همه کشورشان را دوست دارند و مطالبه دارند ولی باید مسیر آن تعریف شود.
آرزومندم درباره حاج قاسم فیلم بسازم
حاتمیکیا درباره تصمیم گیری برای ساخت فیلمی درباره شهید قاسم سلیمانی، تصریح کرد: نمیدانم. آرزویم این است که فیلم ایشان را بسازم ولی نمیدانم چه پیش میآید. زمانی آرزویم این بود که درباره شهید چمران فیلم بسازم اما علاقهمند هستم درباره زندگی سردار سلیمانی هم حتما فیلمی بسازم.
وی درباره انتخاب اسامی شخصیتها توضیح داد که اسمها به شکل تخیلی انتخاب شده و تنها «بخشی» نام فامیل واقعی شخصیت داستان بود که فیلم براساس آن ساخته شده اما نامش چیز دیگری بوده و «رحمت» نبود.
ترجیح میدهم به جای واکنش اینستاگرامی، فیلم بسازم
این کارگردان درباره عدم واکنش به اتفاقات اخیر مثل سقوط هواپیما و اعتراضات آبان ماه توضیح داد: من فیلمم را میسازم. من خودم را سیاستمدار نمی دانم یک وری دو وری ندارد. من فیلمم را میسازم آن موقعی که تو متوجه این حرفها نبودی من فیلم میساختم.
وی تأکید کرد: توجه من به مسائل و اتفاقات روز با فیلمم است. هر کسی خواست کاری کند با فیلمش توجه کند داشتن اینستاگرام و واکنشهای چند کلمهای هنر بزرگی نیست من فیلمم را میسازم. برای همین هم بعد از فیلمم این اتفاقات میافتد و درباره آن ناحقی میشود و فیلم ما از آرای مردمی در میآید.
حاتمیکیا در واکنش به این سوال که فکر نمیکنید فیلم «خروج» فیلم حاتمیکیا نیست، توضیح داد: حاتمیکیا اینجا نشسته است. اینکه تو میگویی حاتمی کیا اینطور شده است حاتمیکیای خودت است. من اگر پشت شما بیفتم معلوم نیست عاقبتم چه میشود من دین و آخرتم را نمیفروشم که آنچه شما میخواهید باشم. من هرآنچه را که در دیدهبان به کار بردم در این فیلم به کار برده ام. من یک فیلم سفارشی نساختم.
وی افزود: بچههای اوج حتی یک نقطه روی فیلمنامه من نگذاشتند. من به بچه های اوج گفتم حتی شما ممکن است اذیت شوید ولی گفتند اینها حرف ماست. آنچه که گفتم مال خودم است ممکن است انتظاری از حاتمی کیا داشته باشید چرا با حاتمی کیا حاتمی کیا را می زنید همه فیلم هایم بر اساس روز و حال و احوالم که در آن می زیستهام ساختهام اینکه میگویید از من بعید بود چیست. من نمیگویم شرمنده از این سکانس هستم همه را از ته دلم و خودم ساختم.
