اخبار سینمایی

سینماپرس: اسامی داوران ۱۳ نهاد، سازمان و تشکل حاضر در بخش تجلی اراده ملی سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر منتشر شد.

به گزارش سینماپرس، نشست خبری فیلم «پدران» به کارگردانی سالم صلواتی با حضور کارگردان فیلم، شهرام مسلخی (تهیه‌کننده)، علی ثانی‌فر، هدایت هاشمی، گلاره عباسی، مهشید ناصری، مهدخت مولایی، کیوان پرمهر (بازیگران) مهتاب متعصب (طراح لباس)، حمید بخشی (طراح صحنه)، بسطام سعادت (جلوه‌های ویژه بصری)، حسین قورچیان (صدا گذار)، مرتضی پورصمدی (مدیر فیلم‌برداری)، علی‌اکبر عبدالعلی‌زاده (منتقد) با اجرای محمدرضا مقدسیان عصر شنبه نوزدهم بهمن ماه در پردیس سینمایی ملت برگزار شد.

علی‌اکبرعبدالعلی‌زاده منتقد حاضر در نشست درباره فیلم «پدران» گفت: در مواجهه با این فیلم از دو منظر نکاتی را می‌گویم، ابتدا محتوا زیرا فیلم حرف‌های جدیدی درباره اینکه در تغییر فرهنگی کشور هیچ راهکاری نداریم می‌زند و مساله بعدی تقابل نسل‌ها. تا زمانی که هر کسی هنوز فرزند است متوجه دغدغه‌های پدرش نمی‌شود و تا زمانی که خودش پدر نشود نیز همچنان درک نخواهد کرد.

او افزود: عزیزی می‌گفت شما همیشه فکر می‌کنید فرزندتان را می‌شناسید اما مساله اصلی این است که شما او را نمی‌شناسید و همیشه باید طوری رفتار کنید که انگار او را نمی‌شناسید. اتفاقی در جریان فیلم می‌افتد که خانواده‌ها پس از تصادفی که رخ می‌دهد متوجه عدم شناخت کافی خودشان از فرزندانشان می‌شوند.

این منتقد انتخاب همدان به عنوان لوکیشن فیلم را از ویژگی‌های مثبت آن دانست و  تصریح کرد: قرار بر این بود با روحیات، کنش‌ها و زبان مردم آن استان رو به رو و آشنا شویم. من خیلی باجزئیات اقلیم همدان آشنا نیستم و دوست دارم درباره آن بشنوم.

او ادامه داد: در فیلمبرداری «پدران» خیلی کم با آدم‌های قصه مواجه و همراه می‌شویم. کارگردان می‌تواند با بهره گرفتن از عواملی مانند تدوین، صدا و فیلمبرداری فیلمش را برای مخاطب جذاب‌تر کند. فکر می کردم فیلم به خاطر هزینه اندکش به این شکل ساخته شده اما در اصل این ساختار انتخاب سالم صلواتی به عنوان کارگردان بوده است.

در ادامه مهدخت مولایی بازیگر فیلم «پدران» درباره نقش خود گفت: فیلمنامه «پدران» روایت یک داستان ساده و قابل درک بود که هیچ نکته غیرقابل فهمی در آن وجود ندارد. اتفاقی رخ می‌دهد که به سادگی می‌توانیم با آن همراه شویم. در نقشی که ایفا کردم، سعی‌ داشتم یک مسیر ساده داستانی را با زبان قابل فهم بیان کنم.

شهرام مسلخی درباره تهیه‌ این فیلم بیان داشت: شخصا یکی از تهیه‌کنندگانی بودم که از انتخاب این فیلم در جشنواره فجر مطمئن بودم. «پدران» فیلمی نبود که یک کارگردان کار اولی به چنین فیلم‌هایی وارد شود زیرا بسیار پر لوکیشن بود.

او ادامه داد: رسانه در سلیقه مخاطب تاثیر زیادی دارد، تلاش کردیم در فیلممان طرح مساله کنیم و به مسائل روز جوانان بپردازیم. ما آدم‌های بدی نیستیم ما را دور نیندازید.

صلواتی همچنین درباره دلیل نام «پدران» تصریح کرد: ما در فیلم به واسطه پدران می‌خواهیم داستان پسران را نشان دهیم. من پدر هستم و یک پسر ۹ ساله دارم. این فیلم قرار بود پنج سال قبل ساخته شود که اگر این اتفاق در آن زمان می‌افتاد تاثیر ببشتری داشت زیرا در آن زمان مسائل اجتماعی اهمیت بیشتری داشتند.

کارگردان «پدران» اضافه کرد: سعی کردیم داستان را سرراست بیان کنیم، حتی اگر به آن نگاه تلویزیونی وارد شود. انتخاب نام «پدران» برای فیلم به خاطر پدرانی بود که در فیلم حضور داشتند.

او همچنین درباره لهجه بازیگران توضیح داد: تمام تلاشمان را به خرج دادیم تا مردم شریف همدان را همانطوری که هستند نشان بدهیم. اینکه انتظار داشته باشم تمام بازیگران لهجه همدانی را به خوبی ادا کنند کمی غیرقابل باور است. تمام تلاشمان را انجام دادیم با حضور تمام عوامل همدانی لهجه آنگونه که باید ادا شود.

صلواتی با بیان اینکه فعالیت‌اش در حوزه سینما را از سال ۶۸ آغاز کرده است، افزود: بعد از فیلم «پدران» دوباره فیلم خواهم ساخت. من به همراه نویسنده می‌خواستیم این فیلم قصه داشته باشد و از عوامل و بازیگرانی استفاده کنیم که چهره باشند. از گیشه انتظار زیادی نداریم اما هدفمان ساخت یک فیلم شریف و محترم بود. 

اودرباره انتخاب بازیگران فیلم بیان داشت: ترکیب بازیگران از بازیگران چهره در فیلم‌های کوتاه و تئاتر بود. اگر چیزی در فیلم،  اشتباه است به خاطر تجربه کم من است و سعی می‌کنم در فیلم‌های بعدی تمام تلاشم را به کار بگیرم.

علی ثانی‌فر همچنین در پاسخ به این سوال که چرا در تمام‌ فیلم‌هایی که در این دوره جشنواره فیلم فجر دارد شبیه هم بازی کرده است، تصریح کرد: درباره شباهتی که در فیلم‌هایی که در جشنواره فجر دارم و می‌بینید بازیگران باید نظر دهند، در حد توانم تلاش می‌کردم لهجه را به خوبی ادا کنم. در «پدران» مانند باقی فیلم‌ها پیش تولید خوبی وجود نداشت، بازیگرانی که در این فیلم بودند لحظاتی داشتند که بازیشان واقعا متاثرکننده بود. 

کارگردان فیلم «پدران» خطاب به منتقد نشست گفت: من در سنندج زندگی می‌کنم و هیچ ارتباطی با منتقدان ندارم. امروز متوجه شدم که در هر نشست یک منتقد حضور دارد و پیش از شروع جلسه به علی اکبر عبدالعلی‌زاده گفتم که بدون ملاحظه درباره فیلمم نظر بدهد و از او متشکرم. 

حسین قورچیان درباره صداگذار فیلم «پدران» بیان داشت: خوشحالم که با سالم صلواتی همکاری داشتم، صلواتی نگاه درستی به صدا دارد و می‌داند این عامل چه تاثیری بر فیلمش دارد. هر فیلمی نقاط مثبت و منفی خودش را دارد اما به نظرم اگر به این فیلم  تخصصی‌تر پرداخته شود، نکات مثبت بیشتری دارد.

 گلاره عباسی بازیگر فیلم «پدران» نیز گفت: ما در فیلم سالم صلواتی می‌خواستیم فیلم خوب تولید کنیم. همه دور هم جمع شدیم تا قصه متفاوتی به تصویر بکشیم. هنوز بازی کردن در فیلم‌های این چنینی جالب است، زمانی که در فیلم کارگردان‌های کاراولی کار می‌کنیم خیلی زمان تمرین نداریم. افتخار می‌کنم در کنار این گروه ایستاده‌ام. 

حمید بخشی طراح صحنه نیز درباره فیلم «پدران» گفت: اگر مشکلی در کار ما بود در صحنه می‌دیدیم به نظرم همه چیز کامل بود، در شرایط سختی این فیلم را ساختیم. خوشحالم که طراحی‌ صحنه به خوبی انجام شده بود و از سالم صلواتی بابت دقت و توجهش متشکرم.  

مهتاب متعصب طراح لباس فیلم «پدران» نیز درباره شباهت نقش علی ثانی فر در دو فیلم «قصیده گاو سفید» و «پدران» گفت: فاصله ساخت «قصیده گاو سفید» و «پدران» زیاد نبود و هر شباهتی ممکن است طبیعی باشد، سعی کردم در رنگ‌ لباس‌ها بعد از بحران و قبل از بحران توجه کنم. البته زمان پیش تولید فیلم، سالم صلواتی مشاوره های خوبی به من دادند و از همکاری با او خوشحالم.  

مهشید ناصری هم در ادامه این نشست درباره حضورش در این فیلم گفت: جزو کم تجربه‌ترین افراد این گروه هستم و بسیار خوشحالم که اولین تجربه‌ فیلم سینمایی‌ام همراه همسرم رقم خورد. هر کسی باید از جایی شروع کند من هم خوشحالم که نقطه شروع کارم از اینجا بود.

همچنین صلواتی در پایان خاطر نشان کرد: جا دارد از نویسنده فیلم «پدران» که به من یاد داد آدم‌ها باید به سینما بیایند و شریف بمانند تشکر کنم.

سینماپرس: وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی گفت: فجر نقطه آغازی برای سال آینده سینمای ایران است. هر جشنواره‌ای ادامه جشنواره سال گذشته است. توفیق‌هایی در سی و هشتمین رویداد سینمایی دیده می‌شود که نتیجه آن در سال سینمایی آینده تاثیرگذار خواهد بود. این در حالی است که در فیلم‌های امسال جشنواره ملی فجر به وفور سیاه‌نمایی و تقابل با اسلام و همجنس‌گرایی و … دیده می‌شود آن‌هم در شرایطی کنونی کشور که مردم بیش از هر زمان دیگری به امید نیاز دارند.

سینماپرس: مسئول شمارش آرای مردمی سی وهشتمین جشنواره فیلم فجر با تاکید بر اینکه سانس‌های فوق‌العاده در شمارش آرا محاسبه نمی‌شود، گفت: هر صاحب فیلمی که تمایل داشته باشد می‌تواند از تاریخ ۲۸ بهمن به مدت یک هفته با تقاضای کتبی تهیه‌کننده، از جزئیات آرای فیلمش مطلع شود.

به گزارش خبرنگار مهر، سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی عصر امروز شنبه 19 بهمن‌ماه همزمان با هشتمین روز برگزاری سی‌وهشتمین جشنواره فیلم فجر با حضور در پردیس سینمایی ملت از این رویداد بازدید کرد.

وزیر ارشاد در حاشیه این بازدید و در جمع خبرنگاران در پاسخ به سوالی درباره اولویت‌های حمایتی وزارت ارشاد در حوزه فیلم‌سازی و سینما گفت: براساس برنامه‌ای که برای حمایت از محتوا تدوین شده است، فیلم‌هایی که در این حوزه‌های خاص همچون نهاد خانواده، عزت عمومی، انسجام اجتماعی و رفع گسست‌های اجتماعی مورد حمایت قرار می‌گیرند تا تولید محتوا در این زمینه را تقویت کنیم. به نظر می‌رسد مهمترین مسئله ما در فضای اجتماعی امروز بحث گسست‌های اجتماعی است. این گسست‌ها هم در فضای رابطه حاکمیت و ملت و هم در میان ملت و ملت وجود دارد. اینکه بتوانیم انسجام اجتماعی را ارتقا دهیم خود به خود به رفع این گسست‌ها کمک می‌کند. 4 موضوع اصلی را مشخص کرده‌ایم که ان‌شالله در همین محورها آثار مورد حمایت قرار می‌گیرند.

اولویت‌های حمایت از سینمای استراتژیک

صالحی در پاسخ به سوال دیگری درباره تولیدات استراتژیک در سینما هم گفت:‌ با این نگاه که ببینیم مهمترین مسئله ما در فضای اجتماع چیست، براساس پیمایش‌هایی که ما و دیگران در این زمینه داشته‌ایم، همانطور که اشاره شد مهمترین موضوع، بحث گسست‌های اجتماعی است. در فضای انسجام اجتماعی چند محور اصلی را تعریف کرده‌ایم که طبیعتا در زمینه حمایت‌های استراتژیک در سینما هم این محورها موردتوجه خواهند بود. عزت و اقتدار ملی با نگاه به پیشرفت‌های آینده، نهاد خانواده، فاصله گرفتن از فردگرایی مضر و همگرایی اجتماعی محورهایی است که در تولیدات سال‌های آینده بیشتر موردتوجه خواهند بود.

وی در پاسخ به سوالی که با توجه به فضای اعتراضات اخیر، لزوم برگزاری جشنواره فجر چه بود هم گفت: همین که امروز شما و ما در این فضا هستیم نشان می‌دهد که جشنواره می‌تواند تأثیرگذاری مهمی در این زمینه داشته باشد. جشنواره رویدادی است که فضای یک سال آینده سینمای ایران را تعیین می‌کند و این اتفاق خوبی برای سینمای ایران است.

به‌دنبال هم‌گرایی حداکثری در سینما هستیم

وزیر ارشاد درباره انتقاد برخی سینماگران در قالب تحریم جشنواره و نیز اعتراض فرامرز قریبیان در نشست خبری فیلم «خروج» نسبت به فضای مدیریت سینما هم گفت: اعتراض آقای قریبیان همانطور که اشاره شد، مربوط به این دوره وزارت ارشاد نبوده است اما نگاه کلی ما این است که بتوانیم اهالی سینما را به‌صورت حداکثری در کنار هم داشته باشیم و خانواده سینمای ایران حداقل دفع را داشته باشد. کنار هم قرار گرفتن‌ها باید تداوم پیدا کند و جشنواره فیلم فجر نماد این هم‌گرایی حداکثری است.

وی درباره چندصدایی بودن جشنواره فیلم فجر و حذف فیلم‌هایی با نگاه متفاوت از ویترین این رویداد هم گفت: تأکید بنده به دوستان ما در هیأت انتخاب و داوران، هم به دبیر جشنواره و هم به رئیس سازمان سینمایی این بوده است که جشنواره سینمایی فجر، ویترین سینمای ایران با همه سلیقه‌های متکثر باشد. همین نکته است که جشنواره فجر را زیباتر کرده و می‌کند. تأکید بر این بوده که هیأت‌های انتخاب و داوری هم با همین رویکرد عمل کنند و امروز هم شاهد این تنوع در فضای جشنواره فجر هستیم که شور و شوق نسبی را هم به همراه داشته است.

صالحی درباره تأثیر جریان تحریم جشنواره فجر از سوی برخی سینماگران، بر برگزاری این دوره از این رویداد گفت: ترجیح می‌دهم اینگونه تعبیر کنم که در پی اتفاقات تلخی که رخ داده بود،‌ پاره‌ای از عکس‌العمل‌های عاطفی را شاهد بودیم اما خوشبختانه آنچه این روزها در جشنواره فیلم فجر و دیگر جشنواره‌های هنری فجر شاهد هستیم این است که احساس اهالی فرهنگ و هنر این است که جشنواره‌ها اتفاقی هستند که به راحتی نمی‌توان از آن‌ها گذشت. در کنار هم بودن معمولاً اتفاقات بهتری را رقم می‌زند.

وزیر ارشاد درباره موضع یکی از نمایندگان مجلس در تهدید هنرمندان تحریم‌کننده جشنواره‌های فجر هم گفت: موضع ما تا به امروز حرکت در مسیر همگرایی بوده است و این مسیر را حتماً ادامه می‌دهیم. فضای جشنواره‌های فجر هم امروز نشان می‌دهد که خوشبختانه هنرمندان خیلی زود در این رویدادها گردهم آمده‌اند. اهالی هنر ممکن است در مواردی انتقادهایی هم داشته باشند اما در اصل یک خانواده هستند و این خانواده را به راحتی رها نمی‌کنند.

دولت گلایه‌ای از «خروج» ندارد

سیدعباس صالحی درباره شائبه مطرح شده از سوی ابراهیم حاتمی‌کیا مبنی‌بر حساسیت‌های دولت نسبت به فیلم انتقادی «خروج» که حتی منجر به حذف فیلم از فهرست آرای مردمی جشنواره شده است هم گفت: حقیقت اینگونه احساس نمی‌کنم. بالاخره مسئله فیلم ایشان و تم آن از قبل روشن بوده است. نگاه دولت این است که فضای نقد و انتقاد در بخش‌های مختلف اجتماعی من جمله انتقاد از دولت، نکته‌ای است که مورد تحمل است. از همین زاویه به شخص بنده که طبیعتاً خط مستقیم این ارتباط با دولت بوده‌ام هیچ کس از دولت چه قبل از جشنواره چه در ایام نمایش فیلم در جشنواره، زبان به گلایه باز نکرده است.

وزیر ارشاد درباره دیگر انتقاد ابراهیم حاتمی‌کیا از اولویت نداشتن موضوعات ارزشی همچون فیلم‌های دفاع مقدس در وزارت ارشاد و کمک سازمان اوج به رفع این خلا هم گفت: شخصاً چنین تعبیری را از ایشان نشنیدم. متن صحبت‌های ایشان ارجاعی به وزارت ارشاد نداشته است، اما واقعیت این است که بحث دفاع مقدس و موضوعاتی از این قبیل در دستور کار ما بوده و هست، اما امکانات و منابع ما به‌شدت محدود است و این محدودیت پاره‌ای معذوریت‌ها را در زمینه حمایت ایجاد کرده‌ است.

به گزارش سینماپرس، خود ابراهیم حاتمی‌کیا نیز از اینکه «خروج» از بخش آرای مردمی خروج داده شد، تفسیر مشابهی با قریبیان دارد: «محال ممکن است! ای‌کاش، ای‌کاش ای‌کاش بعداً یک هیئتی تشکیل شود و این چندین سالی را که این روش (انتخاب مردمی) در اختیارشان است، یک بار دیگر تحقیق کنند. متأسفم که بگویم یک مهندسی به ظاهر ساده، اما در واقع پیچیده انجام شده است. متأسفم. فکر نمی‌کردم تحمل دوستان این قدر پایین باشد! اشکالی هم ندارد. من همه را به زمان ارجاع می‌دهم. زمان تعیین می‌کند که کدام فیلم می‌ماند و کدام نمی‌ماند. کدام فیلم در ذهن مردم می‌ماند و کدام فیلم اصولاً از ذهن مردم پاک می‌شود. این قانون همیشگی سینماست و من به آن اعتقاد دارم و لذت می‌برم از مشتی که دوستان زدند!»

ظاهراً هرجا در یک اثر سینمایی سخن از «رئیس‌جمهور» است حتی اگر بر اساس یک داستان واقعی باشد، لشکر دولتی‌ها باید پشت خاکریز تخریب آن اثر سینمایی حاضر شوند! «خروج» حاتمی‌کیا داستان کشاورزانی است که به اعتراض با تراکتورهای‌شان به سوی ملاقات با رئیس‌جمهور خروج می‌کنند، اما چرا نقد منتقدان و شیوه‌ای که حاتمی‌کیا آن را به «مهندسان دولتی» نسبت می‌دهد، باید سینمای ما را تا این حد سیاست زده و جو زده کند!؟

شاید این نقدناپذیری، خود نقدی باشد که به همه فیلمسازان ما وارد باشد. بی‌تردید ما همه در برابر نقد، عنان از کف می‌دهیم و باید به سمت و سویی برویم که هیچ نقد در چارچوبی – چه با انصاف و چه دور از انصاف – ما را عصبی نکند. اما ظاهراً حاتمی کیا از مسئله دیگری حرف می‌زند: «گویا هرچه سن ما بالاتر می‌رود فیلمسازی سخت‌تر می‌شود و توقع‌ها هم بالاتر می‌رود! در ۲۰ دقیقه ابتدایی فیلم می‌گفتیم که این کشاورزان چه می‌خواهند به رئیس‌جمهور بگویند حتی در آخر فیلم هم حرف آن‌ها از زبان کامبیز دیرباز گفته می‌شود. رفتن به سراغ فیلمی که در روستا باشد، برایم جذاب و مسئله بود. می‌خواستم از این مرکز دربیایم. بازی کردن با بازیگرانی که تجربه‌های زیادی دارند بسیار لذت‌بخش بود. سفر با تراکتورِ آن‌ها از خاطرم نمی‌رود الان هم که نگاه می‌کنم از این همراهی آن‌ها لذت می‌برم.»

کارگردان «خروج» درباره شوخی با عنوان «امامزاده پاستور» در فیلم بیان کرد: اینکه گفتیم امامزاده پاستور یک شوخی کلامی است و چیز عجیبی نیست.

آیا حاتمی‌کیا اگر این دولت نبود، فیلم «خروج» را می‌ساخت: «هر دولتی بیاید همین بحث مطرح است. البته خوب است بدانید ایده این فیلم از سال ۸۹ شروع شد که آنطور که می‌خواهم شکل نمی‌گرفت تا امروز.

من این را که فیلم من در بین آرای مردمی وجود ندارد، یک شوخی بزرگ می‌دانم و واقعیت این است اصلاً امکان ندارد و محال ممکن است این اتفاق رخ داده باشد. به نظر می‌آید امسال یک مهندسی به ظاهر ساده، اما پیچیده رخ داده است.»

حاتمی‌کیا می‌گوید از هجمه‌ها ناراحت نیست و از چیز دیگری عصبانی است: «گناه ما چیست که فیلم می‌سازیم!؟ چرا دادگاه تشکیل می‌شود!؟ چرا جنس نوشته‌ها و واکنش‌ها دادگاهی شده‌است!؟ این چه زبان بی‌حیایی برای من سرباز است!؟ چرا بی‌حیا می‌شویم!؟ به من می‌گویند دهه‌ات گذشته! جمله خودم را به خودم پس می‌دهید!؟ روزی که علی حاتمی رفت آیا جایش پر شد!؟ ما کنار برویم، لذت می‌برید از این رفتار!؟ از این ور و آن ور این واکنش‌ها وجود دارد. من از این فضا دلخورم. «خروج» بیستمین فیلم من است و من ۲۰ بار این بالا آمده‌ام. چرا سال به سال سخت‌تر می‌شود چرا فضا را این شکلی کردید که مثل فشار قبر است. انصاف کنید عمرم را بابت هر فیلم می‌گذارم برای هیچ فیلمی کم فروشی نکرده ام. به نظر ساده می‌آید تراکتور را میان خیابان بیندازید، ولی چرا اینگونه با بی‌حیایی حرف می‌زنید. چرا به من گیر می‌دهید؟ این اشکال بزرگ است، از کنار هم بودن افتخار کنید ما سربازان فرهنگی این نظام هستیم.»

و، اما قریبیان!
حاتمی‌کیا به این پرسش که با چه منطقی سراغ فیلم جاده‌ای رفته است، هم پاسخ داد: «من فیلم جاده‌ای خیلی دوست دارم که تا حالا فرصتش برایم فراهم نشده بود. این نوع فیلم کار بسیار سختی است و خدا را شکر با حضور دوستان ساخت فیلم رقم خورد. در عمر ۵۸ ساله‌ام بازیگری فرهیخته و روی اصول مثل آقای قریبیان ندیدم. کار کردن با تراکتور بسیار سخت است و من سر تعظیم بر استادی ایشان فرود می‌آورم که آنقدر در بازی‌شان ذوب شده بودند که باورش برای ما سخت بود.»

قریبیان، اما ناراحت از هجمه دولتی‌ها از بازیگری در سینمای ایران خداحافظی کرد: «من معتقدم این فیلم بهترین کار کارنامه من است. من وقتی این فیلمنامه را خواندم دوست داشتم. در این هفت سال پیشنهادهای زیادی شد، از هیچ‌کدام خوشم نیامد، دلم می‌خواست با کاری که دوست دارم حرفه‌ام را خاتمه دهم و وقتی این فیلمنامه را خواندم دیدیم این فرصت پیش آمده است.»‌

می‌دانستم فیلم زحمت زیادی دارد. یک ماه تمرین تراکتورسواری کردم! بنابراین این فیلم را دوست داشتم. همکاری به دلیل زیبایی فیلمنامه ایجاد شد و بلافاصله پیشنهاد بازی را پذیرفتم. حالا اعلام می‌کنم این آخرین فیلم من در سینما بود و دیگر خداحافظی می‌کنم، چون دیگر حوصله بچه‌بازی و غرض‌ورزی مسئولان سینمایی را ندارم.»

اعتراض چطوری!؟
از حاتمی‌کیا پرسیده شد آیا فیلم شما به این معناست که نظام اسلامی بعد از ۴۰ سال هنوز سازوکاری برای اعتراض مردمی ارائه نکرده است: «چراکه نه!؟ هنوز این مسیر را پیدا نکردیم. در فرانسه این اتفاق چند ماه است رخ می‌دهد. ما هنوز جایگاهی پیدا نکردیم که بر همین اساس کل نظام زیر سؤال نرود که به حق هم هست. وقتی می‌خواستم این فیلمنامه را شروع کنم، قضیه آبان ماه پیش نیامده بود. شدت تحولات به قدری بود که مثل اصحاب کهف شده بودیم! به نظرم این مطالبه‌گری باید اتفاق بیفتد. امیدوارم با آمدن سازوکارهای پارلمانی جدید راهکار پیدا شود؛ که باید پاسخگو باشند خوشحالم که سهمی در این مطالبه‌گری داشته‌ام. این فیلم می‌توانست تلخ باشد. من می‌توانستم فیلمی بسازم که از بودن‌مان پشیمان باشیم، ولی من کشورم را دوست دارم. همه کشورشان را دوست دارند و مطالبه دارند، ولی باید مسیر آن تعریف شود.»

درباره شهید سلیمانی
«آرزویم این است که فیلم شهید سلیمانی را بسازم، ولی نمی‌دانم چه پیش می‌آید. زمانی آرزویم این بود که درباره شهید چمران فیلم بسازم، اما علاقه‌مند هستم درباره زندگی سردار سلیمانی هم حتماً فیلمی بسازم.»

این توضیحی بود که حاتمی‌کیا درباره فیلم‌های بعدی‌اش داد. از او همچنین پرسیده شد فکر نمی‌کنید «خروج»، فیلم حاتمی‌کیا نیست: «حاتمی‌کیا اینجا نشسته است. اینکه تو می‌گویی حاتمی‌کیا اینطور شده است حاتمی‌کیای خودت است. من اگر پشت شما بیفتم معلوم نیست عاقبتم چه می‌شود. من دین و آخرتم را نمی‌فروشم که آنچه شما می‌خواهید باشم. من هرآنچه را که در دیده‌بان به کار بردم در این فیلم به کار برده‌ام. من یک فیلم سفارشی نساختم. بچه‌های اوج حتی یک نقطه روی فیلمنامه من نگذاشتند. من به بچه‌های اوج گفتم حتی شما ممکن است اذیت شوید، ولی گفتند این‌ها حرف ماست. آنچه که گفتم مال خودم است، ممکن است انتظاری از حاتمی‌کیا داشته باشید، چرا با حاتمی‌کیا حاتمی‌کیا را می‌زنید. همه فیلم‌هایم را بر اساس روز و حال و احوالم که در آن می‌زیسته‌ام ساخته‌ام، اینکه می‌گویید از من بعید بود چیست. من نمی‌گویم شرمنده از این سکانس هستم، همه را از ته دلم و خودم ساختم.»

به نظر می‌رسد نشست خبری حاتمی‌کیا و عوامل فیلم «خروج» دست‌کم دو چیز را به خوبی نشان داد؛ اول اینکه دولت و سینمای دولتی و کارگزاران دولتی و منتقدان دولتی حتی تحمل یک فیلم معمولی را ندارند و داستان نقدپذیری دولت‌ها در ایران بیشتر یک شوخی فصلی است که در فصل انتخابات و ماه‌های اول دولت بر زبان‌ها می‌آید. دیگر اینکه سینماگران ما هم شاید باید خیلی بیشتر از این که نشان می‌دهند و نفس هنر متعهد می‌طلبد، خویشتندار و نقدپذیر باشند، هرچند به قول حاتمی‌کیا نقدها با بی‌ادبی و بی‌انصافی و یا دروغ محض آمیخته باشد. تحمل مقابل بی‌ادبی، بزرگ‌ترین درس ادبی است که می‌توان داد.

*روزنامه جوان

سینماپرس: در راستای سیاست شفاف‌سازی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و در چارچوب قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، جزئیات گزارش عملکرد مالی بنیاد سینمایی فارابی از موسسات تابعه سازمان سینمایی در نه ماه سال۹۸ منتشر شد.